niedociśnienie oporne na katecholaminę
Niedociśnienie oporne na katecholaminę to stan kliniczny, w którym ciśnienie tętnicze pozostaje patologicznie niskie pomimo stosowania leków z grupy katecholamin (adrenalina, noradrenalina, dopamina). Jest to poważny problem terapeutyczny występujący najczęściej w stanach wstrząsowych, po rozległych operacjach, w sepsie oraz w niewydolności nadnerczy.
Mechanizm oporności na katecholaminy może wynikać z kilku przyczyn: desensytyzacji receptorów adrenergicznych, zaburzeń wewnątrzkomórkowych szlaków przekazywania sygnału, dysfunkcji śródbłonka naczyniowego, a także niedoboru kortyzolu, który jest niezbędny do prawidłowego działania katecholamin. Dodatkowo kwasica, hipoksemia i hipotermia mogą nasilać oporność na leki presyjne.
W postępowaniu terapeutycznym przy niedociśnieniu opornym na katecholaminy kluczowe jest zidentyfikowanie i leczenie przyczyny podstawowej. Stosuje się leki o alternatywnych mechanizmach działania, takie jak wazopresyna, angiotensyna II, metyleno-błękit czy hydrokortyzon. W przypadkach ciężkiej oporności może być konieczne zastosowanie mechanicznego wspomagania krążenia.
Diagnostyka obejmuje ocenę stężenia kortyzolu (wykluczenie względnej niewydolności nadnerczy), badania mikrobiologiczne (wykluczenie sepsy), monitorowanie parametrów hemodynamicznych oraz ocenę równowagi kwasowo-zasadowej. Rokowanie zależy od przyczyny podstawowej, stopnia oporności oraz czasu trwania niedociśnienia, ale generalnie stan ten wiąże się z wysoką śmiertelnością.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Argipresyna – Wskazania do stosowania
Argipresyna, dostępna w postaci octanu argipresyny w preparacie Empesin (koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 40 j.m./2 ml, tj. 133 mikrogramy substancji czynnej), jest wskazana do leczenia niedociśnienia opornego na katecholaminy u dorosłych pacjentów po wstrząsie septycznym. Niedociśnienie to definiuje się jako brak stabilizacji średniego ciśnienia tętniczego (MAP) pomimo optymalnej substytucji objętości i stosowania katecholamin (np. noradrenaliny). Argipresyna, dzięki odmiennemu mechanizmowi działania, stanowi lek drugiego rzutu, stosowany gdy standardowa terapia katecholaminowa nie przynosi efektu. Preparat wymaga rozcieńczenia i podawany jest w formie infuzji dożylnej, a jego stosowanie ograniczone jest do pacjentów powyżej 18 roku życia, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa u dzieci.
adrenalina, antybiotykoterapia, argipresyna, ciśnienie tętnicze krwi, dopamina, hipotonia, hipowolemia, infuzja dożylna, katecholaminy, lek wazopresorowy, niedociśnienie oporne na katecholaminę, noradrenalina, octan argipresyny, parametry hemodynamiczne, perfuzja narządów, sepsa, średnie ciśnienie tętnicze, wazopresyna, wstrząs septyczny, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Empesin 40 IU/2 ml
Empesin to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 40 j.m. (133 µg) octanu argipresyny w 2 ml, co odpowiada stężeniu 20 j.m. (66,5 µg) na 1 ml. Lek jest wskazany wyłącznie do leczenia niedociśnienia opornego na katecholaminę u dorosłych pacjentów po wstrząsie septycznym, definiowanego jako brak normalizacji średniego ciśnienia tętniczego pomimo odpowiedniej substytucji objętości i podania katecholamin. Preparat wymaga rozcieńczenia przed dożylną infuzją i charakteryzuje się pH 2,5–4,5.
Empesin jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów powyżej 18 roku życia, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci. Stosowanie leku powinno odbywać się w warunkach intensywnej terapii jako uzupełnienie standardowego leczenia wazopresyjnego we wstrząsie septycznym, gdy katecholaminy okazują się niewystarczające. Preparat stanowi dodatkową opcję terapeutyczną w krytycznych stanach niedociśnienia opornego na konwencjonalne metody leczenia.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Empesin 40 IU/2 ml
Empesin, zawierający 40 j.m. (133 µg) octanu argipresyny w 2 ml koncentratu (20 j.m./ml, 66,5 µg/ml), jest stosowany jako ciągła infuzja dożylna w leczeniu niedociśnienia opornego na katecholaminy, szczególnie we wczesnym okresie wstrząsu septycznego (do 6 godzin) lub u pacjentów na wysokich dawkach katecholamin (do 3 godzin). Dawkowanie rozpoczyna się od 0,01 j.m./min (0,6 j.m./godz., 0,75 ml/godz.), z możliwością zwiększenia co 15-20 minut do maksymalnie 0,03 j.m./min (1,8 j.m./godz., 2,25 ml/godz.), przy docelowym ciśnieniu tętniczym 65-75 mmHg. Podawanie leku wymaga precyzyjnej pompy infuzyjnej, a dawki powyżej 0,03 j.m./min są zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji ratunkowych ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak martwica jelit i skóry oraz zatrzymanie krążenia.