receptor wapniowy

Receptor wapniowy (CaSR – Calcium-Sensing Receptor) to białko błonowe należące do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G, które odgrywa kluczową rolę w regulacji homeostazy wapnia w organizmie. Receptor ten wykrywa nawet niewielkie zmiany stężenia jonów wapnia w płynie pozakomórkowym i inicjuje odpowiednie szlaki sygnałowe.

CaSR jest szczególnie licznie występuje w przytarczycach, gdzie kontroluje wydzielanie parathormonu (PTH) w odpowiedzi na zmiany stężenia wapnia we krwi. Gdy stężenie wapnia wzrasta, aktywacja receptora wapniowego hamuje wydzielanie PTH, co zmniejsza resorpcję kości i zwiększa wydalanie wapnia przez nerki. Z kolei przy niskim stężeniu wapnia, zmniejszona aktywacja CaSR prowadzi do zwiększonego wydzielania PTH.

Mutacje w genie kodującym receptor wapniowy mogą prowadzić do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Mutacje inaktywujące CaSR są związane z rodzinną hiperkalcemią hipokalciuryczną (FHH) oraz ciężką noworodkową pierwotną nadczynnością przytarczyc (NSHPT). Z kolei mutacje aktywujące mogą powodować autosomalną dominującą hipokalcemię (ADH) lub rzadziej zespół Barttera typu V.

Receptor wapniowy stanowi również cel dla leków kalcymimetycznych, które zwiększają wrażliwość CaSR na wapń pozakomórkowy. Leki te, jak cynakalcet, są stosowane w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz w przypadkach pierwotnej nadczynności przytarczyc, gdy leczenie chirurgiczne jest niemożliwe.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl