dawka nieteratogenna
Dawka nieteratogenna to ilość leku lub innej substancji, która nie wywołuje wad rozwojowych (teratogenności) u płodu podczas ekspozycji w okresie ciąży. Jest to kluczowy parametr w farmakoterapii kobiet ciężarnych, określający bezpieczny poziom substancji, poniżej którego ryzyko uszkodzenia płodu jest minimalne lub nieistotne.
Ustalenie dawki nieteratogennej wymaga obszernych badań przedklinicznych na modelach zwierzęcych oraz analizy danych klinicznych. Należy pamiętać, że dawka nieteratogenna może różnić się w zależności od okresu ciąży, ponieważ wrażliwość płodu na działanie teratogenne zmienia się w poszczególnych etapach rozwoju, z największym ryzykiem w pierwszym trymestrze podczas organogenezy.
W praktyce klinicznej stosowanie dawek nieteratogennych stanowi podstawę bezpiecznej farmakoterapii u kobiet w ciąży. Dla wielu leków określono takie dawki, jednak dla niektórych substancji nie można jednoznacznie ustalić progu bezpieczeństwa, co prowadzi do rekomendacji całkowitego unikania tych preparatów podczas ciąży.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aristo 90 mg
Przedkliniczne badania cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików przy dawce 0,4-krotnej maksymalnej dawki ludzkiej stosowanej w wtórnej nadczynności przytarczyc (180 mg/dobę) oraz u szczurów przy dawce 4,4-krotnie wyższej. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność u szczurów przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej (180 mg/dobę). Cynakalcet przenika przez barierę łożyskową u królików, a u ciężarnych szczurów przy najwyższych dawkach obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów związane z ciężką hipokalcemią u matek. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego, choć margines bezpieczeństwa był ograniczony przez hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badanie toksykologiczne, cynakalcet, dawka nieteratogenna, densytometria kości, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, hipokalcemia, kanał KATP, masa czerwonych krwinek, płytka wzrostu kości, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, stężenie wapnia w surowicy, węzeł chłonny, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon substancji czynnych
Hioscyna butylobromek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hioscyna butylobromek wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym, z wartościami LD50 wynoszącymi u myszy 3338,9 mg/kg m.c. (zakres 3068,1-3633,6), u szczurów 3123,6 mg/kg m.c. (zakres 2866,9-3403,3) oraz u psów 600 mg/kg m.c. Znacznie wyższa toksyczność obserwowana jest po podaniu pozajelitowym, gdzie LD50 dożylne wynoszą u myszy 10-23 mg/kg m.c., a u szczurów 18-48,3 mg/kg m.c. Objawy toksyczności obejmują ataksję, zmniejszone napięcie mięśni, drżenia, drgawki oraz rozszerzenie źrenic i tachykardię. W badaniach przewlekłych NOAEL dla podania doustnego wynosił 500 mg/kg m.c. u szczurów (4 tygodnie) oraz 30 mg/kg m.c. u psów (39 tygodni). Dawki powyżej 200 mg/kg m.c. indukowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego i zwiększoną śmiertelność. Podanie dożylne w dawce 1 mg/kg m.c. było dobrze tolerowane, natomiast dawki ≥3 mg/kg m.c. wywoływały drgawki i zatrzymanie oddechu. Miejscowa tolerancja była dobra przy dawce 10 mg/kg m.c. domięśniowo, jednak wyższe dawki wiązały się z uszkodzeniami mięśni i wysoką śmiertelnością.
aberracja chromosomowa, badanie biochemiczne, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, butylobromek hioscyny, dawka nieteratogenna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hioscyna butylobromek, LD50, mydriasis, NOAEL, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie wewnątrzotrzewnowe, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, skurcz przewodu pokarmowego, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Aurovitas 90 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików i szczurów przy dawkach odpowiednio 0,4 i 4,4-krotnie wyższych niż maksymalne dawki stosowane u ludzi (180 mg/dobę). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy ekspozycjach do 4-krotności dawki terapeutycznej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu oraz u płodów zmniejszenie masy ciała w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie wykazano potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak marginesy bezpieczeństwa są ograniczone ze względu na hipokalcemię w modelach zwierzęcych. Długoterminowe badania na gryzoniach ujawniły zaćmę i zmętnienie soczewki, co nie występowało u psów, małp ani w badaniach klinicznych u ludzi, sugerując związek z hipokalcemicznym mechanizmem działania.
badanie przedkliniczne, cynakalcet, dawka nieteratogenna, densytometria kości, ekspozycja ogólnoustrojowa, gospodarka wapniowa, hipokalcemia, kanał KATP, margines bezpieczeństwa, płytka wzrostu kości, potencjał genotoksyczny, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, teratogenność, wartość AUC, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Sandoz 30 mg
Cynakalcet przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, ze szczególnym uwzględnieniem działania teratogennego, wpływu na płodność, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności u młodych zwierząt. W modelach zwierzęcych nie wykazano działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów, a także braku negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz zmniejszenie masy ciała płodów w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie stwierdzono działania genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badanie densytometryczne, cynakalcet, czerwone krwinki, dawka nieteratogenna, drżenie, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, rakotwórczość, receptor wapnia, toksyczność, wapń w surowicy, węzły chłonne, wpływ na płodność, wtórna nadczynność przytarczyc, wymioty, zaćma, zmętnienie soczewki