receptor wapnia
Receptor wapnia (CaSR – Calcium-Sensing Receptor) to receptor błonowy należący do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G. Odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy wapnia w organizmie, wykrywając nawet niewielkie zmiany stężenia jonów wapnia w płynach pozakomórkowych.
CaSR występuje głównie w przytarczycach, gdzie reguluje wydzielanie parathormonu (PTH) w odpowiedzi na stężenie wapnia w surowicy. Wzrost stężenia wapnia aktywuje receptor, co hamuje wydzielanie PTH, natomiast spadek stężenia wapnia zmniejsza aktywność receptora, prowadząc do zwiększonego wydzielania PTH i w konsekwencji zwiększenia stężenia wapnia w surowicy.
Receptor wapnia występuje również w nerkach, kościach, jelitach oraz komórkach C tarczycy, gdzie uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej. Mutacje w genie kodującym CaSR mogą prowadzić do zaburzeń gospodarki wapniowej, takich jak rodzinna hipokalciuryczna hiperkalcemia (FHH) czy hiperkalcemia hipokalciuryczna noworodków.
W praktyce klinicznej modulatory receptora wapnia, takie jak cynakalcet (aktywator CaSR), są stosowane w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz w przypadkach pierwotnej nadczynności przytarczyc, gdy leczenie chirurgiczne jest niemożliwe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micalcet 90 mg
Cynakalcet wykazuje brak działania teratogennego w badaniach na królikach i szczurach przy ekspozycjach odpowiednio do 0,4 i 4,4-krotności maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (180 mg/dobę, na podstawie AUC). U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz obniżoną masę ciała płodów w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Lek przenika przez łożysko u królików. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej (180 mg/dobę), jednak margines bezpieczeństwa przy maksymalnej dawce klinicznej 360 mg/dobę jest ograniczony. Badania toksykologiczne nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego, choć margines bezpieczeństwa jest niewielki z powodu hipokalcemii ograniczającej zakres dawek w modelach zwierzęcych.
dawka kliniczna, densytometria kości, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hipokalcemia, kanał K-ATP, margines bezpieczeństwa, płytka wzrostu kości, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, rakotwórczość, receptor wapnia, stężenie wapnia w surowicy, wpływ na płodność, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Sandoz 30 mg
Cynakalcet przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, ze szczególnym uwzględnieniem działania teratogennego, wpływu na płodność, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksyczności u młodych zwierząt. W modelach zwierzęcych nie wykazano działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów, a także braku negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz zmniejszenie masy ciała płodów w przypadku ciężkiej hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie stwierdzono działania genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
badanie densytometryczne, cynakalcet, czerwone krwinki, dawka nieteratogenna, drżenie, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, rakotwórczość, receptor wapnia, toksyczność, wapń w surowicy, węzły chłonne, wpływ na płodność, wtórna nadczynność przytarczyc, wymioty, zaćma, zmętnienie soczewki