metoklopramid chlorowodorek
Metoklopramid chlorowodorek to substancja czynna o działaniu przeciwwymiotnym, prokinetycznym i przeciwrefluksowym. Należy do grupy antagonistów receptorów dopaminergicznych D2 oraz działa jako agonista receptorów serotoninowych 5-HT4.
Mechanizm działania metoklopramidu polega na blokowaniu ośrodkowych i obwodowych receptorów dopaminergicznych, co prowadzi do zwiększenia napięcia i perystaltyki przewodu pokarmowego, przyspieszenia opróżniania żołądka oraz zmniejszenia napięcia zwieracza przełyku. Dodatkowo substancja hamuje ośrodek wymiotny w mózgu.
Klinicznie metoklopramid chlorowodorek stosowany jest w leczeniu nudności i wymiotów różnego pochodzenia, w tym pooperacyjnych, indukowanych chemioterapią, związanych z migreną, a także w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego, takich jak refluks żołądkowo-przełykowy czy gastropareza. Lek dostępny jest w formie doustnej i parentalnej.
Należy pamiętać o ryzyku działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub u młodych pacjentów. Z tego względu metoklopramid podlega ograniczeniom dotyczącym dawkowania i czasu terapii (maksymalnie 5 dni) zgodnie z zaleceniami Europejskiej Agencji Leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Metoclopramide hameln 5 mg/ml
Metoclopramide hameln jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 5 mg/ml metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego, z pojedynczą ampułką 2 ml zawierającą 10 mg substancji czynnej. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak chlorek sodu, kwas cytrynowy jednowodny, cytrynian sodu, wodę do wstrzykiwań oraz regulatory pH (kwas solny i wodorotlenek sodu). Istotne jest, że każdy 1 ml roztworu zawiera do 3,19 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Roztwór jest klarowny, bezbarwny, o pH 3,0-5,0 i osmolarności 270-310 mOsmol/kg, co wpływa na jego tolerancję i bezpieczeństwo podania.
ampułka, chlorek sodu, cytrynian sodu, dieta niskosodowa, kwas cytrynowy, kwas solny, metoklopramid chlorowodorek, okres ważności leku, osmolarność, postać farmaceutyczna, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, substancja pomocnicza, utylizacja leków, właściwości fizykochemiczne, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu, wstrzyknięcie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Metoclopramidum 0,5% Polpharma to roztwór do wstrzykiwań zawierający metoklopramidu chlorowodorek w stężeniu 5 mg/ml. Produkt charakteryzuje się przezroczystą i bezbarwną postacią fizyczną. W składzie znajdują się substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn (E 223) oraz sód – każda ampułka 2 ml zawiera 5,5 mg sodu, co może mieć istotne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa u pacjentów z ograniczeniami dotyczącymi podaży sodu. Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa metoklopramidu w tej postaci nie dostarczają nowych informacji klinicznych poza tymi już opisanymi w innych częściach Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL).
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olamide 10 mg
Metoklopramid, stosowany u kobiet w ciąży, nie wykazuje zwiększonego ryzyka wad rozwojowych na podstawie analizy ponad 1000 przypadków narażenia, jednak jego podawanie jest wskazane wyłącznie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych. Szczególną ostrożność należy zachować w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko wystąpienia u noworodka objawów pozapiramidowych, takich jak drżenia, sztywność mięśniowa czy zaburzenia ruchowe, co wymaga wzmożonej obserwacji dziecka po porodzie. Ze względu na farmakologiczne podobieństwo metoklopramidu do neuroleptyków, zaleca się unikanie jego stosowania w końcowym okresie ciąży.
charakterystyka produktu leczniczego, dyskinezy, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, laktacja, metoklopramid, metoklopramid chlorowodorek, mleko kobiece, neuroleptyk, objawy pozapiramidowe, sztywność mięśniowa, trzeci trymestr ciąży, wada rozwojowa, wiek rozrodczy, wskazanie kliniczne, zaburzenie ruchowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metoclopramide hameln 5 mg/ml
Metoclopramide hameln w stężeniu 5 mg/ml (ampułka 2 ml zawiera 10 mg metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego) jest wskazany u dorosłych do profilaktyki i leczenia nudności oraz wymiotów po zabiegach chirurgicznych (PONV), w ostrych napadach migreny oraz w zapobieganiu nudnościom i wymiotom indukowanym radioterapią (RINV). Lek wykazuje działanie przeciwwymiotne i prokinetyczne, co czyni go skutecznym w łagodzeniu objawów ze strony przewodu pokarmowego. W populacji pediatrycznej (1-18 lat) metoklopramid jest stosowany wyłącznie jako lek drugiego rzutu w zapobieganiu opóźnionym nudnościom i wymiotom po chemioterapii (CINV) oraz w leczeniu PONV, po nieskuteczności lub przeciwwskazaniu leków pierwszego wyboru.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Olamide 10 mg
Przedawkowanie metoklopramidu chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Olamide 10 mg, może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych i kardiologicznych, w tym objawów pozapiramidowych takich jak dystonie ostre, akatyzja, parkinsonizm polekowy, dyskinezy, drżenia oraz sztywność mięśniowa. Dodatkowo obserwuje się senność, obniżenie poziomu świadomości (od ospałości do śpiączki), uczucie splątania, omamy oraz w najcięższych przypadkach zatrzymanie krążenia i oddychania. Wymaga to natychmiastowej interwencji medycznej, w tym intensywnej obserwacji i monitorowania funkcji układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. W przypadku zatrzymania krążenia stosuje się resuscytację krążeniowo-oddechową, podanie adrenaliny i defibrylację, natomiast przy zatrzymaniu oddychania konieczne jest udrożnienie dróg oddechowych, intubacja i wentylacja mechaniczna.
akatyzja, benzodiazepiny, choroba Parkinsona, defibrylacja, dyskinezy, dystonia ostra, intubacja, intubacja dotchawicza, konsultacja toksykologiczna, leczenie objawowe, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, leki antycholinergiczne, metoklopramid chlorowodorek, objawy pozapiramidowe, obniżenie świadomości, omamy, parkinsonizm polekowy, receptory dopaminowe, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, senność, śpiączka, splątanie, spowolnienie psychoruchowe, sztywność mięśniowa, układ sercowo-naczyniowy, wentylacja zastępcza, zaburzenia poznawcze, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olamide 10 mg
Lek Olamide zawiera 10 mg metoklopramidu chlorowodorku w formie tabletek i jest wskazany do leczenia nudności i wymiotów o różnej etiologii. U dorosłych stosuje się go profilaktycznie w opóźnionych nudnościach i wymiotach po chemioterapii (CINV) oraz radioterapii (RINV), a także objawowo w nudnościach i wymiotach różnego pochodzenia, w tym podczas ostrych napadów migreny, gdzie metoklopramid poprawia wchłanianie doustnych leków przeciwbólowych. W populacji pediatrycznej (1-18 lat) lek jest dopuszczony wyłącznie jako lek drugiego rzutu w zapobieganiu opóźnionym nudnościom i wymiotom po chemioterapii, po niepowodzeniu innych terapii.
CINV, cytostatyki, doustne leki przeciwbólowe, laktoza jednowodna, lek drugiego rzutu, metoklopramid chlorowodorek, nietolerancja laktozy, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty po radioterapii, ostry napad migreny, populacja pediatryczna, promieniowanie jonizujące, RINV, terapia skojarzona, wymioty i nudności - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Metoclopramidum 0,5% Polpharma (5 mg/ml metoklopramidu chlorowodorku, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu nerwowego, wynikającymi z blokady receptorów dopaminergicznych. Najczęściej obserwuje się senność (≥1/10), a także zaburzenia pozapiramidowe, takie jak objawy parkinsonizmu, akatyzja, dystonia i dyskineza, szczególnie u dzieci i młodzieży oraz po przekroczeniu zalecanych dawek. Rzadziej występują drgawki, bóle i zawroty głowy, a także poważne powikłania, takie jak dyskineza późna i złośliwy zespół neuroleptyczny. Metoklopramid może powodować istotne zaburzenia kardiologiczne, w tym spadek ciśnienia tętniczego (często), bradykardię (niezbyt często), a także zatrzymanie akcji serca, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie QT, torsade de pointes i tachykardię (częstość nieznana), zwłaszcza po podaniu dożylnym. Ponadto, obserwuje się zaburzenia endokrynologiczne związane z hiperprolaktynemią, takie jak brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia i impotencja.
agranulocytoza, akatyzja, astenia, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, depresja, dezorientacja, drgawka, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, guz chromochłonny, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipotensja, leukopenia, methemoglobinemia, metoklopramid chlorowodorek, mlekotok, neutropenia, nietrzymanie moczu, obrzęk krtani, omam, omdlenie, ostre nadciśnienie tętnicze, porfiria, reakcja anafilaktyczna, receptor dopaminergiczny, reduktaza NADH cytochromu b5, skurcz oskrzeli, sodu pirosiarczyn, sulfhemoglobinemia, sztywność mięśniowa, tachykardia, torsade de pointes, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie pozapiramidowe, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metoclopramidi hydrochloridum Noridem 5 mg/ml
Metoklopramid chlorowodorku, będący składnikiem aktywnym preparatu Metoclopramidi hydrochloridum Noridem w stężeniu 5 mg/ml roztworu do wstrzykiwań, występuje w ampułkach o pojemności 2 ml, zawierających 10,54 mg metoklopramidu chlorowodorku jednowodnego (odpowiadającego 10 mg metoklopramidu chlorowodorku bezwodnego). Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny, o pH 3,0-5,0, a dodatkowo zawiera sód w ilości 3,35 mg/ml, co daje 6,7 mg sodu na ampułkę. Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa nie wykazały potrzeby wprowadzania dodatkowych środków ostrożności poza tymi już opisanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL).
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Metoclopramidum 0,5% Polpharma, w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 5 mg/ml, jest lekiem przeciwwymiotnym stosowanym u dorosłych głównie w profilaktyce nudności i wymiotów pooperacyjnych (PONV), w leczeniu objawowym nudności i wymiotów, w tym związanych z ostrym napadem migreny, oraz w profilaktyce nudności i wymiotów indukowanych radioterapią (RINV). Preparat zawiera 5 mg metoklopramidu chlorowodorku w 1 ml roztworu oraz substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn (E 223) i sód (5,5 mg sodu w ampułce 2 ml), co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na siarczyny lub na diecie niskosodowej.
chemioterapia przeciwnowotworowa, dieta niskosodowa, leczenie pierwszej linii, lek drugiego rzutu, lek przeciwwymiotny, metoklopramid chlorowodorek, nadwrażliwość na siarczyny, nudności i wymioty, nudności i wymioty indukowane radioterapią, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, ostry napad migreny, populacja pediatryczna, postępowanie przeciwwymiotne, roztwór do wstrzykiwań, sodu pirosiarczyn - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olamide 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metoklopramidu chlorowodorku, substancji czynnej leku Olamide 10 mg, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa bez istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy ani funkcje oddechowe. Testy toksyczności po wielokrotnym podaniu potwierdziły dobrą tolerancję substancji, bez istotnych objawów toksyczności narządowej w modelach zwierzęcych, co wspiera bezpieczeństwo terapii długoterminowej. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego, a testy rakotwórczości nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie płodności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, funkcja oddechowa, kobieta w wieku rozrodczym, metoklopramid chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, terapia długoterminowa, test genotoksyczności, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Metoklopramid w postaci roztworu do wstrzykiwań (Metoclopramidum 0,5% Polpharma, 5 mg/ml) może być stosowany u kobiet w ciąży na podstawie analizy ponad 1000 przypadków, które nie wykazały teratogenności ani szkodliwego wpływu na płód. Jednakże, ze względu na ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych u noworodków przy ekspozycji w trzecim trymestrze, szczególnie w okresie okołoporodowym, zaleca się unikanie stosowania leku w tym czasie lub dokładne monitorowanie stanu klinicznego noworodka, jeśli podanie jest niezbędne. Lek zawiera 5 mg metoklopramidu chlorowodorku w 1 ml roztworu oraz substancje pomocnicze, które również należy uwzględnić w ocenie bezpieczeństwa terapii.
analiza korzyści i ryzyka, badanie farmakokinetyczne, działanie niepożądane, metoklopramid, metoklopramid chlorowodorek, mleko kobiece, monitorowanie stanu klinicznego, objawy pozapiramidowe, okres okołoporodowy, okres rozrodczy, pirosiarczyn sodu, roztwór do wstrzykiwań, trzeci trymestr ciąży, wada rozwojowa, właściwość farmakologiczna, wskazanie kliniczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metoclopramidi hydrochloridum Noridem
Metoklopramid wymaga ścisłego przestrzegania zalecanych dawek i schematów dawkowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych i sercowo-naczyniowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy pozapiramidowe, które najczęściej występują u dzieci i młodzieży oraz po podaniu wysokich dawek, pojawiające się zwykle na początku terapii i mogące wymagać leczenia benzodiazepinami u dzieci lub lekami antycholinergicznymi u dorosłych. Zalecany odstęp między dawkami to minimum 6 godzin, aby uniknąć przedawkowania. Długotrwałe stosowanie powyżej 3 miesięcy zwiększa ryzyko dyskinez późnych, które mogą być nieodwracalne, zwłaszcza u osób starszych. W trakcie terapii należy monitorować ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz nasilenia objawów choroby Parkinsona, a także unikać stosowania u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi i przyjmujących inne leki działające na OUN.
akatyzja, benzodiazepina, błękit metylenowy, choroba Parkinsona, ciężka bradykardia, ciężka niewydolność wątroby, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, lek neuroleptyczny, methemoglobinemia, metoklopramid chlorowodorek, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objawy pozapiramidowe, reakcja pozapiramidowa, wydłużenie odstępu QT, wysoka dawka leku, zaburzenie przewodzenia w sercu, zapaść krążenia, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny