rak urotelialny górnych dróg moczowych
Rak urotelialny górnych dróg moczowych (UTUC – Upper Tract Urothelial Carcinoma) to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka przejściowego wyścielającego moczowód i układu kielichowo-miedniczkowego nerki. Stanowi około 5-10% wszystkich nowotworów urotelialnych, zdecydowanie rzadziej występuje niż rak pęcherza moczowego.
Głównymi czynnikami ryzyka rozwoju UTUC są: palenie tytoniu, ekspozycja na aminy aromatyczne, fenacetynę, cyklofosfamid oraz przewlekłe stany zapalne. Charakterystycznym objawem jest bezobjawowy krwiomocz (makro- lub mikroskopowy), który występuje u około 70-80% pacjentów. Inne objawy to ból w okolicy lędźwiowej, objawy dyzuryczne oraz wyczuwalny guz w jamie brzusznej.
Diagnostyka UTUC obejmuje badania obrazowe (urografię TK, urografię MR), cystoskopię, ureteroskopię z biopsją oraz cytologię moczu. Podstawową metodą leczenia jest radykalna nefroureterektomia z wycięciem mankietu pęcherza, jednak w wyselekcjonowanych przypadkach (szczególnie przy niskim stopniu zaawansowania i niskiej złośliwości guza) można rozważyć leczenie oszczędzające nerkę.
Rokowanie pacjentów z UTUC zależy głównie od stadium zaawansowania, stopnia złośliwości guza oraz obecności inwazji naczyniowej i węzłowej. Pięcioletnie przeżycie w przypadku choroby miejscowej wynosi około 70-90%, natomiast przy obecności przerzutów odległych spada do 10-30%. Konieczne jest długoterminowe monitorowanie pacjentów ze względu na wysokie ryzyko nawrotu choroby, w tym w pęcherzu moczowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak moczowodu – Epidemiologia
Rak moczowodu stanowi około 5-10% wszystkich nowotworów urotelialnych i jest diagnozowany głównie u osób w wieku 70-90 lat, ze średnim wiekiem rozpoznania wynoszącym 73 lata. Częstość występowania wynosi do 2 przypadków na 100 000 osobolat w krajach zachodnich, z tendencją wzrostową, szczególnie u kobiet. Rak moczowodu jest około trzykrotnie częstszy u mężczyzn niż u kobiet, a dominującym typem histologicznym jest rak przejściowokomórkowy typu brodawkowatego (94%). Główne czynniki ryzyka to palenie tytoniu (zwiększające ryzyko 2,5-7-krotnie), wcześniejszy rak pęcherza moczowego, ekspozycja na toksyny zawodowe, przewlekłe stany zapalne dróg moczowych oraz zespół Lyncha. W momencie diagnozy 40-50% pacjentów ma nowotwór nieinwazyjny (pTa/T1), natomiast 50-60% prezentuje chorobę naciekającą mięśniówkę lub zaawansowaną (≥pT2), a do 25% ma przerzuty, co istotnie wpływa na rokowanie.
cystoskopia, cytologia, fulguracja, kwas arystolochowy, miedniczka nerkowa, nawrót lokoregionalny, nefropatia bałkańska, nefroureterektomia, nowotwór urotelialny, przerzut do węzłów chłonnych, przeżycie specyficzne dla nowotworu, radykalna cystektomia, rak moczowodu, rak nerkowokomórkowy, rak urotelialny, rak urotelialny górnych dróg moczowych, terapia BCG, ureteroskopia, zespół Lyncha - Leksykon chorób i schorzeń
Rak moczowodu – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku moczowodu (UTUC) jest wieloczynnikowe i zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania klinicznego (TNM), stopnia złośliwości histologicznej oraz głębokości naciekania ściany urotelialnej. W Kanadzie 5-letnie przeżycie netto wynosi około 46%, jednak w zaawansowanych stadiach może spaść do 5% lub mniej. Nowotwory o niskim stopniu złośliwości, powierzchowne i ograniczone do nabłonka mają znacznie lepsze rokowanie, z medianą przeżycia do 91,1 miesiąca, podczas gdy guzy naciekające mięśniówkę mają medianę przeżycia około 12,9 miesiąca. Czynniki takie jak wiek pacjenta, stan cywilny, zastosowana metoda chirurgiczna oraz wskaźniki stanu zapalnego (SIIS) również wpływają na prognozę. Nowoczesne modele prognostyczne, w tym nomogramy oparte na danych SEER i wskaźniku SIIS, poprawiają precyzję przewidywania całkowitego przeżycia (OS) u pacjentów po radykalnej nefroureterektomii (RNU).
chemioterapia, CSS, grading, guz powierzchowny, hemodializa, inwazja mięśniowa, model prognostyczny, niski stopień złośliwości, nomogram prognostyczny, odległy przerzut, połączenie moczowodowo-pęcherzowe, przeżycie swoiste dla raka, radioterapia, radykalna nefroureterektomia, rak moczowodu, rak urotelialny górnych dróg moczowych, skala TNM, stopień zaawansowania klinicznego, stopień złośliwości guza, stopień złośliwości histologicznej, tkanka łączna podnabłonkowa, UTUC, wskaźnik przeżycia, wskaźnik stanu zapalnego, wysoki stopień złośliwości