skórna reakcja polekowa

Skórna reakcja polekowa to niepożądane zmiany skórne powstające w wyniku stosowania leków, będące jednym z najczęstszych powikłań farmakoterapii. Częstość występowania szacuje się na 2-3% hospitalizowanych pacjentów i około 1% pacjentów ambulatoryjnych. Najczęściej reakcje te mają charakter łagodny i ustępują po odstawieniu leku, jednak w niektórych przypadkach mogą przybierać poważne, zagrażające życiu formy.

Mechanizmy powstawania reakcji polekowych obejmują reakcje alergiczne (typ I-IV wg klasyfikacji Gella i Coombsa), reakcje pseudoalergiczne, nietolerancję leku, interakcje międzylekowe oraz reakcje idiosynkratyczne. Klinicznie objawiają się najczęściej jako osutki plamisto-grudkowe, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, rumień trwały czy reakcje fototoksyczne. Do ciężkich postaci należą zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) oraz zespół DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms).

Diagnostyka reakcji polekowych opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym, testach skórnych oraz badaniach laboratoryjnych, w tym oznaczaniu swoistych przeciwciał IgE, testach aktywacji bazofilów czy prowokacjach lekowych. Leczenie obejmuje przede wszystkim odstawienie leku wywołującego reakcję, leczenie objawowe oraz, w ciężkich przypadkach, stosowanie glikokortykosteroidów systemowych, leków immunosupresyjnych czy dożylnych immunoglobulin.

Profilaktyka reakcji polekowych polega na unikaniu leków, które w przeszłości wywołały niepożądaną reakcję, a także leków o podobnej strukturze chemicznej. Istotne jest dokładne dokumentowanie wszystkich reakcji polekowych w dokumentacji medycznej pacjenta oraz edukacja pacjenta w zakresie unikania potencjalnie niebezpiecznych leków.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl