hydrokortyzon maślan
Hydrokortyzon maślan (butyrate) to syntetyczny kortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i immunosupresyjnym. Jest estrem hydrokortyzonem i kwasu masłowego, co zwiększa jego lipofilność i penetrację przez skórę, jednocześnie zmniejszając biodostępność ogólnoustrojową.
W praktyce klinicznej hydrokortyzon maślan stosowany jest głównie w terapii miejscowej chorób skóry o podłożu zapalnym, takich jak atopowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy, łuszczyca czy świąd skóry. Preparat wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie fosfolipazy A2, co prowadzi do zmniejszenia syntezy mediatorów zapalenia, takich jak prostaglandyny i leukotrieny.
Hydrokortyzon maślan należy do grupy kortykosteroidów o średniej sile działania (klasa III według klasyfikacji europejskiej). Charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa w porównaniu do silniejszych glikokortykosteroidów, przy zachowaniu dobrej skuteczności terapeutycznej. Preparaty z hydrokortyzonem maślanem występują najczęściej w postaci maści, kremów lub lotionów w stężeniu 0,1%.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Hydrokortyzon, stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych (doustne, parenteralne, dermatologiczne, okulistyczne, doodbytnicze), wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Preparaty miejscowe, takie jak kremy i maści zawierające hydrokortyzon w stężeniach 5 mg/g (0,5%) i 10 mg/g (1%), nie wpływają istotnie na sprawność psychofizyczną pacjentów ze względu na minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe. Wyjątkiem jest aerozol Dermocort (1,372 mg/g), który może powodować zaburzenia widzenia i upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów. Preparaty okulistyczne, np. Softacort (3,35 mg/ml), mogą wywoływać przejściowe niewyraźne widzenie, co wymaga od pacjenta wstrzymania się od prowadzenia pojazdów do ustąpienia objawów. Preparaty parenteralne i doustne, zwłaszcza w dawkach 10–100 mg, mogą powodować działania niepożądane takie jak zawroty głowy, osłabienie mięśni, zmiany nastroju czy drgawki, które bezpośrednio wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
charakterystyka produktu leczniczego, depresja, drgawka, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, euforia, glikokortkosteroid, hydrokortyzon maślan, hydrokortyzon octan, krople do oczu, leczenie przewlekłe, minimalne wchłanianie, niewyraźne widzenie, omdlenie, osłabienie mięśniowe, preparat dermatologiczny, preparat doodbytniczy, preparat doustny, preparat okulistyczny, preparat parenteralny, proszek do sporządzania roztworu, roztwór do wstrzykiwań, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie pola widzenia, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zmiana nastroju - Leksykon substancji czynnych
Alkohole sterolowe z lanoliny – Interakcje
Alkohole sterolowe z lanoliny, obecne w produkcie TRUE Test 36 w dawce 1000 µg/cm² (810 µg/płatek), są stosowane w diagnostyce alergii kontaktowej za pomocą testów płatkowych. Najistotniejszą klinicznie interakcją jest wpływ leków immunosupresyjnych, zwłaszcza kortykosteroidów systemowych (≥20 mg prednizolonu/dobę) oraz miejscowych, które mogą prowadzić do fałszywie ujemnych wyników testów poprzez hamowanie odpowiedzi immunologicznej. Zaleca się odstawienie tych leków co najmniej 2 tygodnie przed wykonaniem testu. Inne immunosupresanty, takie jak cyklosporyna, takrolimus czy metotreksat, również mogą wpływać na wyniki, dlatego wymagana jest konsultacja lekarska w celu ewentualnego czasowego odstawienia. Leki przeciwhistaminowe mogą potencjalnie zmniejszać reakcję skórną, a fototoksyczne i fotoalergiczne substancje mogą nasilać reakcje skórne pod wpływem światła, co należy uwzględnić podczas interpretacji wyników.
alergia kontaktowa, alkohol sterolowy z lanoliny, budezonid, cetyryzyna, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, diuretyk, fałszywie ujemny wynik, farmakoterapia, feksofenadyna, fluorochinolon, flutikazon, hydrokortyzon maślan, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakologiczna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid systemowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, metotreksat, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź immunologiczna typu komórkowego, prednizolon, przeszczep, reakcja immunologiczna, reakcja typu natychmiastowego, reaktywność skóry, takrolimus, terapia immunosupresyjna, test alergiczny, test płatkowy, test prowokacyjny, tetracyklina, wywiad farmakologiczny - Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hydrokortyzon, jako glikokortykosteroid, wykazuje niską toksyczność przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, co potwierdzają badania przedkliniczne obejmujące toksyczność ostrą i przewlekłą, genotoksyczność oraz karcynogenność. Typowe objawy przedawkowania to hiperglikemia, wzrost cholesterolu, limfopenia, zahamowanie czynności szpiku, zmiany zanikowe w narządach limfatycznych oraz zmniejszenie przyrostu masy ciała. Długotrwałe podawanie może prowadzić do nadciśnienia wewnątrzgałkowego i rozkładu tkanki grasiczej. Dane dotyczące mutagenności są niejednoznaczne, jednak większość badań wskazuje na brak działania mutagennego, a badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka u ludzi. W przypadku hydrokortyzonu 17-maślanu (Laticort) oraz innych form nie stwierdzono istotnych dowodów na karcynogenność ani mutagenność.
aberracje chromosomowe, dawka subteratogenna, działanie teratogenne, efekt karcynogenny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, hamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, hiperglikemia, hydrokortyzon maślan, hydrokortyzon octan, hydrokortyzon sodu bursztynian, karcynogenność, kwas fusydynowy, limfocyty krwi obwodowej, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, natamycyna, neomycyna, neuroprzekaźnik, opatrunek okluzyjny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, receptory glikokortykosteroidowe, resorpcja płodu, rozszczep podniebienia, stężenie glukozy, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, wady szkieletowe, wpływ na reprodukcję, zahamowanie szpiku kostnego, zanik śledziony - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Laticort 0,1% 1 mg/g
Stosowanie hydrokortyzonu 17-maślanu (Laticort 0,1%, 1 mg/g, maść) u kobiet w okresie rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas karmienia piersią, wymaga szczególnej ostrożności. Lekarz powinien jasno poinformować pacjentkę o konieczności ograniczenia stosowania do krótkotrwałej terapii na niewielkiej powierzchni skóry, z wyraźnym przeciwwskazaniem do stosowania w pierwszym trymestrze ciąży. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego hydrokortyzonu maślanu w stężeniach 1% i 10%, jednak brak jest kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych, co podkreśla potrzebę ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Laticort 0,1% 1 mg/ml
Hydrokortyzon 17-maślan w preparacie Laticort 0,1% (1 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. U ciężarnych preparat jest przeciwwskazany w pierwszym trymestrze i może być stosowany jedynie krótkotrwale na małe powierzchnie skóry po dokładnej ocenie bilansu korzyści do ryzyka. Dane przedkliniczne wskazują na potencjalne działanie teratogenne kortykosteroidów, choć badania na zwierzętach z hydrokortyzonem maślanem (1% i 10% krem) nie wykazały teratogenności. Brak jest jednak kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
badania przedkliniczne, bilans korzyści i ryzyka, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, karmienie piersią, kortykosteroidy, krótkotrwała terapia, nadzór lekarski, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, stosunek korzyści do ryzyka - Leksykon leków
Skład i postać leku – Locoid Lipocream 1 mg/g
Locoid Lipocream to miejscowy preparat dermatologiczny w formie kremu o stężeniu 1 mg/g, zawierający 17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) jako substancję czynną. Krem charakteryzuje się odpowiednią konsystencją ułatwiającą aplikację na skórę, a jego skład obejmuje substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy, makrogol 25 eter cetostearylowy, parafina ciekła, wazelina biała, konserwanty (propylu parahydroksybenzoesan, alkohol benzylowy) oraz regulatory pH (kwas cytrynowy bezwodny, sodu cytrynian bezwodny). Te składniki zapewniają stabilność, właściwości okluzyjne oraz optymalną penetrację substancji czynnej. Preparat dostępny jest w opakowaniach 15 g i 30 g, przechowywany w temperaturze do 25°C, z okresem ważności 3 lata od daty produkcji. Nie zaleca się mieszania Locoid Lipocream z innymi miejscowymi lekami ze względu na brak danych dotyczących interakcji.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, aplikacja miejscowa, bufor, cytrynian sodu, eter cetostearylowy, hydrokortyzon maślan, interakcja lekowa, krem do stosowania miejscowego, kwas cytrynowy, parafina ciekła, parahydroksybenzoesan propylu, penetracja substancji czynnej, preparat dermatologiczny, regulator pH, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, warstwa okluzyjna, warunki przechowywania, wazelina biała, właściwość fizykochemiczna, właściwość okluzyjna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Locoid 1 mg/ml
Locoid roztwór na skórę o stężeniu 1 mg/ml 17-maślanu hydrokortyzonu jest wskazany w leczeniu stanów zapalnych owłosionej skóry głowy o etiologii nieinfekcyjnej, takich jak łuszczyca, wyprysk kontaktowy, łojotokowe zapalenie skóry oraz neurodermit. Preparat jest szczególnie zalecany w sytuacjach, gdy wcześniejsze leczenie słabszymi kortykosteroidami okazało się nieskuteczne lub gdy konieczne jest stopniowe odstawienie silniejszych kortykosteroidów. Formuła roztworu ułatwia aplikację na owłosioną skórę, co jest istotne w porównaniu do maści czy kremów, umożliwiając skuteczne dotarcie substancji czynnej do skóry. Lek powinien być stosowany po wykluczeniu infekcyjnych przyczyn zmian skórnych lub równoczesnym wdrożeniu terapii przeciwdrobnoustrojowej.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Laticort 0,1% 1 mg/ml
Laticort 0,1% (1 mg/ml hydrokortyzonu 17-maślanu, płyn na skórę) jest wskazany do leczenia podostrych i przewlekłych, niezakażonych stanów zapalnych skóry o różnej etiologii, zwłaszcza alergicznej. Preparat jest dedykowany do terapii zmian o średnim i ciężkim nasileniu, które wykazują odpowiedź na glikokortykosteroidy i charakteryzują się uporczywym świądem lub nadmiernym rogowaceniem. Wskazania obejmują m.in. łojotokowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, liszaj pokrzywkowy, wyprysk kontaktowy alergiczny, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, łuszczycę zadawnioną oraz liszaj płaski. Preparat jest szczególnie zalecany w początkowej fazie leczenia, przed zastosowaniem maści, co umożliwia optymalizację terapii w zależności od charakteru zmian skórnych.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa, choroba tkanki łącznej, dermatoza, glikokortykosteroid, gruczoł łojowy, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, Laticort, liszaj płaski, liszaj pokrzywkowy, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, nadwrażliwość, rumień, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, wyprysk kontaktowy alergiczny, zapalna choroba skóry, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Skład i postać leku – Locoid 1 mg/g
Locoid w postaci kremu zawiera 17-maślan hydrokortyzonu w stężeniu 1 mg/g, przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę. Preparat charakteryzuje się formułą kremową, która zapewnia dobrą rozprowadzalność i szybkie wchłanianie substancji czynnej. Krem zawiera substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy, makrogolu 25 eter cetostearylowy, parafinę ciekłą, wazelinę białą oraz konserwanty (propylu i butylu parahydroksybenzoesan), a także regulatory pH (kwas cytrynowy bezwodny i sodu cytrynian bezwodny). Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 15 g lub 30 g, z okresem ważności wynoszącym 3 lata od daty produkcji.
alkohol cetostearylowy, bufor pH, cytrynian sodu, emulgator, eter cetostearylowy, forma kremowa, hydrokortyzon maślan, krem miejscowy, kwas cytrynowy, maślan hydrokortyzonu, niezgodność farmaceutyczna, odpad medyczny, parafina ciekła, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan propylu, regulator pH, stosowanie miejscowe, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, surfaktant niejonowy, wazelina biała - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Laticort 0,1% 1 mg/ml
Przedkliniczne dane dotyczące hydrokortyzonu 17-maślanu, opierające się częściowo na badaniach innych kortykosteroidów o podobnej strukturze chemicznej, wskazują na niski potencjał mutagenny tego związku. Testy mutagenności flutykazonu propionianu, obejmujące m.in. test Ames’a na Escherichia coli, test konwersji genów na Saccharomyces cerevisiae, test na komórkach jajnika chomika chińskiego, badania na limfocytach ludzkich in vitro oraz test mikrojąderkowy na myszach, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Podobnie, badania na bakteriach Salmonella typhimurium dla hydrokortyzonu i prednizolonu potwierdziły brak działania mutagennego. W preparacie Laticort 0,1% zawierającym hydrokortyzon maślan, dostępne dane sugerują bezpieczeństwo stosowania z uwagi na niskie ryzyko mutagenności.
działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, flutykazon propionian, hydrokortyzon, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, komórki jajnika chomika chińskiego, konwersja genów, kortykosteroid, limfocyty ludzkie, mutacja genowa, nowotwór skóry, prednizolon, test Amesa, test mikrojąderkowy, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Laticort 0,1% 1 mg/g
Hydrokortyzon 17-maślan, aktywny składnik kremu Laticort 0,1%, jest kortykosteroidem wymagającym szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W ciąży lek powinien być stosowany wyłącznie krótkotrwale, na małej powierzchni skóry i tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w pierwszym trymestrze ciąży. Badania na zwierzętach (szczury Wistar i króliki nowozelandzkie) nie wykazały działania teratogennego hydrokortyzonu maślanu w stężeniach 1% i 10%, jednak brak jest kontrolowanych badań klinicznych u kobiet, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
aplikacja miejscowa, badanie kliniczne, dawka doustna, działanie teratogenne, działanie teratogenne kortykosteroidów, glikokortykosteroid, hydrokortyzon maślan, kortykosteroid, Laticort, opcja terapeutyczna, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, stosunek korzyści do ryzyka, szczur Wistar, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Laticort 0,1% 1 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa hydrokortyzonu 17-maślanu, substancji czynnej produktu Laticort 0,1%, nie obejmowały bezpośrednich testów mutagenności, jednak dane z badań innych kortykosteroidów o podobnej strukturze, takich jak flutykazon propionian, wskazują na brak potencjału genotoksycznego. Testy mutagenności, w tym test Ames’a na Escherichia coli, test konwersji genów na Saccharomyces cerevisiae, test na komórkach jajnika chomika chińskiego, badania na limfocytach ludzkich in vitro oraz test mikrojąderkowy na myszach, wykazały wyniki negatywne. Ponadto, badania na bakteriach Salmonella typhimurium dla hydrokortyzonu i prednizolonu również nie potwierdziły działania mutagennego.
działanie klastogenowe, działanie rakotwórcze, Escherichia coli, flutykazon propionian, hydrokortyzon, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, komórki jajnika chomika chińskiego, konwersja genów, kortykosteroid, limfocyty ludzkie in vitro, miejscowe stosowanie kortykosteroidów, nowotwór skóry, parametry płodności, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, prednizolon, rak skóry, Saccharomyces cerevisiae, Salmonella typhimurium, test Amesa, test mikrojąderkowy, test mutagenności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Laticort 0,1% 1 mg/g
Przedkliniczne dane dotyczące hydrokortyzonu 17-maślanu w kremie Laticort 0,1% nie obejmują bezpośrednich badań mutagenności tej substancji. Jednak na podstawie badań innych kortykosteroidów o podobnej strukturze chemicznej, takich jak flutykazonu propionian, stwierdzono brak działania mutagennego w testach Ames’a na Escherichia coli, testach na drożdżach Saccharomyces cerevisiae, komórkach jajnika chomika chińskiego oraz limfocytach ludzkich in vitro. Dodatkowo, brak działania klastogennego potwierdzono w teście mikrojąderkowym na myszach. Podobnie, badania na bakteriach Salmonella typhimurium dla hydrokortyzonu i prednizolonu nie wykazały potencjału mutagennego. W odniesieniu do działania rakotwórczego, nie ma wystarczających danych wskazujących na zwiększone ryzyko nowotworów skóry po miejscowym stosowaniu hydrokortyzonu maślanu.
działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Escherichia coli, flutykazon propionian, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, komórki jajnika chomika chińskiego, konwersja genów, kortykosteroid, limfocyt ludzki, nowotwór skóry, prednizolon, rak skóry, Saccharomyces cerevisiae, Salmonella typhimurium, test Amesa, test mikrojąderkowy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Laticort 0,1% 1 mg/ml
Hydrokortyzonu 17-maślan, zawarty w preparacie Laticort 0,1% (1 mg/ml), jest syntetycznym kortykosteroidem o umiarkowanie silnym działaniu przeciwzapalnym, klasyfikowanym w grupie ATC jako D07AB02. Lek w formie płynu na skórę wykazuje wielokierunkowe działanie: przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz obkurczające naczynia krwionośne, co czyni go skutecznym w terapii różnorodnych dermatoz zapalnych. Postać płynu zapewnia dobrą penetrację substancji czynnej przez warstwę rogową naskórka, szczególnie na obszarach owłosionych, a jego bezbarwna i przezroczysta konsystencja ułatwia aplikację bez pozostawiania śladów.
cytokina, cytoplazma komórki, dermatoza, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon maślan, interleukina, jądro komórkowe, kortykosteroid do stosowania miejscowego, leukotrien, mediator stanu zapalnego, obkurczenie naczyń krwionośnych, płyn na skórę, prostaglandyna, receptor glikokortykosteroidowy, stan zapalny skóry, transkrypcja genów, warstwa rogowa naskórka, zmiana skórna