potencjał czynnościowy serca
Potencjał czynnościowy serca to cykliczne zmiany potencjału błonowego komórek mięśnia sercowego, które odpowiadają za generowanie i przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu. W przeciwieństwie do potencjału czynnościowego w neuronach, potencjał czynnościowy kardiomiocytów charakteryzuje się dłuższym czasem trwania oraz obecnością fazy plateau.
Wyróżnia się pięć faz potencjału czynnościowego serca: faza 0 (szybka depolaryzacja), faza 1 (wczesna szybka repolaryzacja), faza 2 (plateau), faza 3 (końcowa repolaryzacja) i faza 4 (spoczynkowy potencjał błonowy). Różne typy komórek sercowych (węzła zatokowo-przedsionkowego, mięśnia przedsionków, węzła przedsionkowo-komorowego, włókien Purkinjego, mięśnia komór) wykazują charakterystyczne różnice w kształcie potencjału czynnościowego.
Potencjał czynnościowy serca jest wynikiem sekwencyjnego otwierania i zamykania różnych kanałów jonowych w błonie komórkowej, głównie sodowych, wapniowych i potasowych. Zaburzenia w funkcjonowaniu tych kanałów mogą prowadzić do arytmii serca. Rejestracja elektrycznej aktywności serca w postaci elektrokardiogramu (EKG) stanowi kliniczne odzwierciedlenie sumy potencjałów czynnościowych poszczególnych komórek mięśnia sercowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gefitynib wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność narządową obejmującą zanik nabłonka rogówki, martwicę brodawek nerkowych oraz zmiany wątrobowe, które pojawiały się przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej. W badaniach in vitro zaobserwowano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego (np. wydłużenie odcinka QT), jednakże dane kliniczne nie potwierdzają związku przyczynowego. W modelach zwierzęcych dawka 20 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic szczurów oraz zmniejszenie przeżycia noworodków przy stosowaniu w okresie ciąży i porodu. Nie stwierdzono wad rozwojowych u szczurów i królików, choć u królików dawki ≥20 mg/kg mc./dobę wiązały się ze zmniejszoną masą ciała płodów. Gefitynib przenika do mleka w stężeniach 11-19-krotnie wyższych niż we krwi, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią. Brak działania genotoksycznego potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w tym zakresie.
badanie in vitro, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, EGFR, fototoksyczność, gefitynib, gruczolak wątroby, leczenie onkologiczne, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, odcinek QT, organogeneza, płodność, potencjał czynnościowy serca, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rozwój postnatalny, ścieńczenie rogówki, teratogenność, wada rozwojowa, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki - Leksykon substancji czynnych
Amiodaron – Właściwości farmakodynamiczne
Amiodaron, będący dwujodową pochodną benzofuranu, klasyfikowany jest jako lek przeciwarytmiczny klasy III wg Vaughana-Williamsa. Jego główny mechanizm działania polega na blokowaniu kanałów potasowych (IKr), co wydłuża fazę 3 potencjału czynnościowego i okres refrakcji w miocytach przedsionkowych i komorowych, skutkując hamowaniem arytmii ektopowych i nawrotnych oraz wydłużeniem odstępu QTc w EKG. Ponadto amiodaron wykazuje działanie wielokierunkowe, blokując kanały sodowe (klasa I) i wapniowe (klasa IV), co prowadzi do spowolnienia przewodzenia w węźle zatokowo-przedsionkowym i przedsionkowo-komorowym. Lek działa również jako niekompetycyjny antagonista receptorów beta- i alfa-adrenergicznych, wywołując rozszerzenie naczyń wieńcowych i obwodowych oraz ujemne efekty inotropowe, chronotropowe i dromotropowe. Długotrwałe stosowanie amiodaronu hamuje migrację kanałów jonowych do błony komórkowej, co tłumaczy jego przedłużone działanie elektrofizjologiczne. Dodatkowo, amiodaron hamuje aktywność 5′-monodejodynazy, co prowadzi do zaburzeń metabolizmu hormonów tarczycy (wzrost TSH, T4, rT3 i spadek T3), co może wpływać na jego działanie na serce.
arytmia ektopowa, badanie ALIVE, badanie ARREST, bradykardia, częstoskurcz komorowy, działanie chronotropowe, działanie dromotropowe, działanie inotropowe, hormon stymulujący tarczycę, kanał potasowy, kanał sodowy, kanał wapniowy, kardiomiocyt, klasyfikacja Vaughana-Williamsa, lek przeciwarytmiczny klasy III, migotanie komór, miocyt przedsionkowy, monodejodynaza jodotyroniny, N-deetyloamiodaron, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, odstęp QTc, potasowy prąd prostujący, potencjał czynnościowy serca, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, retikulum endoplazmatyczne, trijodotyronina, trijodotyronina odwrotna, tyroksyna, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł zatokowy, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rolicyn 50 mg
Badania przedkliniczne roksytromycyny, substancji czynnej leku Rolicyn, wykazały niską toksyczność ostrą z LD50 po podaniu doustnym wynoszącą około 750 mg/kg u myszy, 1-1,7 g/kg u szczurów oraz powyżej 2 g/kg u psów, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnych dawek głównymi narządami docelowymi były wątroba i trzustka, z wyraźniejszym działaniem hepatotoksycznym u psów (dawki 180 mg/kg/dobę przez 1 miesiąc i 100 mg/kg/dobę przez 6 miesięcy) niż u szczurów (odpowiednio 400 i 125 mg/kg/dobę). Wpływ na trzustkę różnił się gatunkowo: u szczurów dominowały zmiany w gruczołach wewnątrzwydzielniczych, u psów w zewnątrzwydzielniczych. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego roksytromycyny w badaniach na myszy, szczurach i królikach.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie hepatotoksyczne, erytromycyna, gruczoł wewnątrzwydzielniczy, margines bezpieczeństwa, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, roksytromycyna, Rolicyn, stosowanie kliniczne, toksyczność ostra, trzustka, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wątroba, zmiana hepatotoksyczna - Leksykon substancji czynnych
Roksytromycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany m.in. w preparatach Rolicyn i Rulid, wykazuje niską toksyczność ostrą z LD50 wynoszącą około 750 mg/kg u myszy, 1000-1700 mg/kg u szczurów oraz powyżej 2000 mg/kg u psów. W badaniach toksyczności przewlekłej głównymi narządami docelowymi były wątroba i trzustka, z wyraźnymi różnicami gatunkowymi. U psów zmiany hepatotoksyczne pojawiały się już przy dawkach 180 mg/kg/dobę (1 miesiąc) oraz 100 mg/kg/dobę (6 miesięcy), podczas gdy u szczurów odpowiednio przy 400 mg/kg/dobę i 125 mg/kg/dobę. Działanie na trzustkę różniło się między gatunkami: u szczurów dotyczyło głównie gruczołów wewnątrzwydzielniczych, a u psów – zewnątrzwydzielniczych. Ponadto, u szczurów odnotowano wpływ na zęby, choć bez szczegółowej charakterystyki zmian. Roksytromycyna nie wykazała działania teratogennego ani mutagennego w badaniach na myszach, szczurach i królikach.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, gruczoły wewnątrzwydzielnicze, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, hepatotoksyczność, lek niezwiązany, makrolidowy antybiotyk, narządy docelowe, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, przewodnictwo sercowe, roksytromycyna, Rolicyn, rozwój kośćca, Rulid, stężenie kliniczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sotalol Aurovitas 80 mg
Sotalol chlorowodorek, substancja czynna leku Sotalol Aurovitas, wykazuje podwójne działanie farmakodynamiczne jako niewybiórczy beta-adrenolityk (klasa II) oraz lek klasy III przedłużający czas trwania potencjału czynnościowego serca. Jego efekty elektrofizjologiczne obejmują zwolnienie czynności serca, wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego (wydłużenie odstępu PQ), wydłużenie okresu refrakcji węzła przedsionkowo-komorowego oraz wydłużenie odstępów QT i QTc, bez istotnego wpływu na szerokość zespołów QRS. Sotalol wydłuża czas refrakcji w przedsionkach, komorach oraz dodatkowych drogach przewodzenia, co jest kluczowe dla jego działania przeciwarytmicznego. Lek posiada kod ATC C07AA07 i jest stosowany w terapii zaburzeń rytmu serca zarówno pochodzenia komorowego, jak i nadkomorowego.
Pod względem hemodynamicznym sotalol łączy działanie inotropowe ujemne, typowe dla beta-adrenolityków, z działaniem inotropowym dodatnim charakterystycznym dla leków klasy III. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym powoduje obniżenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. Mimo dobrej tolerancji hemodynamicznej, zaleca się ostrożność u chorych z zaburzeniami czynności komór serca ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń hemodynamicznych. Sotalol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA) ani właściwości stabilizujących błony komórkowe, co odróżnia go od innych beta-adrenolityków i podkreśla jego unikalny profil farmakodynamiczny w leczeniu arytmii.
aktywność sympatykomimetyczna, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, beta-adrenolityk, beta-adrenolityk niewybiorczy, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, częstoskurcz nawrotny, czynność serca, depolaryzacja komór, dodatkowa droga przewodzenia, działanie inotropowe ujemne, działanie przeciwarytmiczne, kurczliwość mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, odstęp PQ, odstęp QT, okres refrakcji, potencjał czynnościowy serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, refrakcja przedsionków, skurcz mięśnia sercowego, stabilizacja błon komórkowych, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenie rytmu serca, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rolicyn 150 mg
Roksytromycyna, substancja czynna leku Rolicyn, wykazuje niski poziom toksyczności ostrej z wartościami LD50 wynoszącymi około 750 mg/kg u myszy, 1-1,7 g/kg u szczurów oraz powyżej 2 g/kg u psów po podaniu doustnym. W badaniach toksyczności przewlekłej głównymi narządami docelowymi były wątroba i trzustka, z wyraźniejszymi efektami hepatotoksycznymi u psów przy dawkach 180 mg/kg m.c./dobę (1 miesiąc) oraz 100 mg/kg m.c./dobę (6 miesięcy), podczas gdy u szczurów podobne zmiany obserwowano przy dawkach 400 i 125 mg/kg m.c./dobę. Wpływ na trzustkę wykazywał różnice gatunkowe – u szczurów dotyczył gruczołów wewnątrzwydzielniczych, a u psów zewnątrzwydzielniczych. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego, a wydłużenie czasu potencjału czynnościowego serca obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, co minimalizuje ryzyko kliniczne.
antybiotyk makrolidowy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczoły wewnątrzwydzielnicze, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, hepatotoksyczność, LD50, margines bezpieczeństwa, narząd docelowy, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, roksytromycyna, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wydłużenie potencjału czynnościowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rulid 150 mg
Badania przedkliniczne roksytromycyny, substancji czynnej leku Rulid, wykazały niską toksyczność ostrą z wartościami LD50 wynoszącymi około 750 mg/kg u myszy, 1000-1700 mg/kg u szczurów oraz powyżej 2000 mg/kg u psów. W badaniach toksyczności przewlekłej zidentyfikowano wątrobę i trzustkę jako główne narządy docelowe, z wyraźniejszą hepatotoksycznością u psów (dawki 180 mg/kg/dobę przez 1 miesiąc i 100 mg/kg/dobę przez 6 miesięcy) w porównaniu do szczurów (400 mg/kg/dobę i 125 mg/kg/dobę odpowiednio). Różnice międzygatunkowe dotyczyły także wpływu na trzustkę – u szczurów zmiany dotyczyły głównie gruczołów wewnątrzwydzielniczych, a u psów zewnątrzwydzielniczych. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego, co podkreśla korzystny profil bezpieczeństwa roksytromycyny.
antybiotyk makrolidowy, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczoł zewnątrzwydzielniczy, hepatotoksyczność, LD50, margines bezpieczeństwa, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, roksytromycyna, rozwój kostny, Rulid, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie rytmu serca, zmiany wątrobowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sotalol Aurovitas 160 mg
Sotalol chlorowodorek, substancja czynna leku Sotalol Aurovitas, wykazuje unikalny, podwójny mechanizm działania jako niewybiórczy beta-adrenolityk (klasa II) oraz lek przeciwarytmiczny klasy III. Blokuje receptory β₁ i β₂ bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, jednocześnie przedłużając czas trwania potencjału czynnościowego serca. Elektrofizjologicznie sotalol zmniejsza częstość rytmu serca, wydłuża odstęp PQ oraz okres refrakcji w węźle przedsionkowo-komorowym, a także wydłuża odstępy QT i QTc bez wpływu na szerokość zespołów QRS. Działanie to obejmuje przedłużenie refrakcji w przedsionkach, komorach oraz dodatkowych drogach przewodzenia, co stanowi podstawę jego skuteczności w terapii tachyarytmii nadkomorowych i komorowych.
aktywność sympatykomimetyczna, antagonista receptorów beta-adrenergicznych, automatyzm serca, depolaryzacja komór, dodatkowa droga przewodzenia, dysfunkcja lewej komory, działanie hemodynamiczne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe dodatnie, działanie inotropowe ujemne, działanie przeciwarytmiczne, kurczliwość mięśnia sercowego, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy III, nadciśnienie tętnicze, odstęp PQ, odstęp QT, odstęp QTc, parametry elektrofizjologiczne serca, potencjał czynnościowy serca, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, receptor β1, receptor β2, repolaryzacja mięśnia sercowego, sotalol chlorowodorek, tachyarytmia nadkomorowa, zaburzenie rytmu serca, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sotalol Aurovitas 40 mg
Sotalol chlorowodorek, substancja czynna preparatu Sotalol Aurovitas, jest niewybiórczym beta-adrenolitykiem o unikalnym, podwójnym mechanizmie działania łączącym właściwości leków klasy II (beta-adrenolityczne) oraz klasy III (przedłużające potencjał czynnościowy serca). Farmakodynamika sotalolu obejmuje zwolnienie czynności serca (efekt chronotropowy ujemny), wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego (wydłużenie odstępu PQ), istotne wydłużenie odstępów QT i QTc, a także wydłużenie okresu refrakcji węzła przedsionkowo-komorowego, przedsionków, komór oraz dodatkowych dróg przewodzenia. Lek nie wpływa na depolaryzację komór, co potwierdza brak zmian w szerokości zespołów QRS. W efekcie, sotalol skutecznie zapobiega i leczy arytmie nadkomorowe i komorowe, jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko torsade de pointes związanego z wydłużeniem odstępu QT.
arytmia komorowa, beta-adrenolityk, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, dodatkowa droga przewodzenia, działanie inotropowe dodatnie, działanie inotropowe ujemne, efekt chronotropowy ujemny, elektrokardiogram, lek przeciwarytmiczny, nadciśnienie tętnicze, niewybiórczy beta-adrenolityk, odstęp PQ, odstęp QT, potencjał czynnościowy serca, refrakcja przedsionków, sotalol chlorowodorek, stabilizacja błony komórkowej, torsade de pointes, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, węzeł przedsionkowo-komorowy, zaburzenia czynności komór serca, zespół QRS