rozwój kośćca
Rozwój kośćca to złożony proces rozpoczynający się w życiu płodowym i trwający aż do zakończenia okresu dojrzewania. Kościec człowieka rozwija się z mezodermy poprzez dwa główne mechanizmy: osteogenezę śródchrzęstną (endochondralną), w której tkanka chrzęstna zastępowana jest tkanką kostną, oraz osteogenezę śródłącznotkankową (intramembranową), gdzie kość tworzy się bezpośrednio z mezenchymy.
W okresie prenatalnym zakładane są podstawy struktury szkieletu. Około 6. tygodnia życia płodowego rozpoczyna się proces kostnienia, który przebiega w ściśle określonej kolejności. Początkowo formują się kości czaszki, kręgosłupa i klatki piersiowej, następnie kości kończyn. W momencie narodzin większość kości jest już ukształtowana, choć wiele z nich pozostaje połączonych chrząstkami wzrostowymi.
Wzrost kości długich odbywa się głównie w obrębie chrząstek nasadowych (epifizarnych), które umożliwiają wydłużanie kości. Proces ten jest regulowany przez hormony (głównie wzrostu, tarczycy i płciowe) oraz czynniki genetyczne i środowiskowe. Zamknięcie chrząstek wzrostowych, które następuje zazwyczaj między 16. a 25. rokiem życia, oznacza zakończenie wzrostu kośćca.
Zaburzenia rozwoju kośćca mogą wynikać z czynników genetycznych (np. achondroplazja), niedoborów żywieniowych (szczególnie wapnia i witaminy D), zaburzeń hormonalnych lub chorób przewlekłych. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (RTG, USG, MRI), badania biochemiczne oraz w wybranych przypadkach testy genetyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Roksytromycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany m.in. w preparatach Rolicyn i Rulid, wykazuje niską toksyczność ostrą z LD50 wynoszącą około 750 mg/kg u myszy, 1000-1700 mg/kg u szczurów oraz powyżej 2000 mg/kg u psów. W badaniach toksyczności przewlekłej głównymi narządami docelowymi były wątroba i trzustka, z wyraźnymi różnicami gatunkowymi. U psów zmiany hepatotoksyczne pojawiały się już przy dawkach 180 mg/kg/dobę (1 miesiąc) oraz 100 mg/kg/dobę (6 miesięcy), podczas gdy u szczurów odpowiednio przy 400 mg/kg/dobę i 125 mg/kg/dobę. Działanie na trzustkę różniło się między gatunkami: u szczurów dotyczyło głównie gruczołów wewnątrzwydzielniczych, a u psów – zewnątrzwydzielniczych. Ponadto, u szczurów odnotowano wpływ na zęby, choć bez szczegółowej charakterystyki zmian. Roksytromycyna nie wykazała działania teratogennego ani mutagennego w badaniach na myszach, szczurach i królikach.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, gruczoły wewnątrzwydzielnicze, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, hepatotoksyczność, lek niezwiązany, makrolidowy antybiotyk, narządy docelowe, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, przewodnictwo sercowe, roksytromycyna, Rolicyn, rozwój kośćca, Rulid, stężenie kliniczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitresan 10 mg 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nitrendypiny, substancji czynnej leku Nitresan, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Analizy toksyczności po pojedynczym i wielokrotnym podaniu nie ujawniły istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka. Badania genotoksyczności i kancerogenności potwierdziły brak działania mutagennego i rakotwórczego. Testy reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badania na naczelnych, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogenność, nitrendypina, Nitresan, profil bezpieczeństwa, rozwój kośćca, toksyczność pojedynczej dawki, układ kostny, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun 50 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące cyklosporyny (Sandimmun) wskazują na brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, jednak obserwowano toksyczność zarodkowo-płodową, objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnionym rozwojem kośćca. W badaniach dożylnych u szczurów (6 i 12 mg/kg mc./dobę) stwierdzono zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, co sugeruje potencjalne ryzyko dla rozwoju układu sercowo-naczyniowego. U królików poddanych ekspozycji podskórnej (10 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, nadciśnienie i postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę wiązała się ze zwiększoną śmiertelnością przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszonym przyrostem masy ciała potomstwa. Badania płodności u szczurów przy dawkach do 15 mg/kg mc./dobę nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności reprodukcyjne.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, komórki Langerhansa, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, NOEL, nowotwór wątroby, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój kośćca, śmiertelność potomstwa, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cyklosporyny wykazały brak działania mutagennego i teratogennego w standardowych testach u szczurów (dawki do 17 mg/kg mc./dobę) oraz królików (do 30 mg/kg mc./dobę), a także przy wyższych dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę. Jednakże dawki toksyczne (np. 30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) indukowały embriotoksyczność i fetotoksyczność, objawiające się zwiększoną śmiertelnością przed- i pourodzeniową, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę powodowała zwiększoną śmiertelność potomstwa i zmniejszenie przyrostu masy ciała, przy czym NOEL był niższy niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD) obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA). U szczurów poddanych dożylnemu podaniu cyklosporyny (12 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, efekt ten występował już przy dawkach 6 mg/kg mc./dobę, poniżej MRHD, jednak brak potwierdzenia u innych gatunków ogranicza interpretację kliniczną. U królików ekspozycja in utero (10 mg/kg mc./dobę podskórnie) wiązała się z nefropatią, nadciśnieniem i niewydolnością nerek, co również nie zostało potwierdzone u innych gatunków.
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie układowe, niewydolność nerek, nowotwór wątrobowokomórkowy, nowotwór z komórek wątrobowych, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rozwój kośćca, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność potomstwa, toksyczność embrionalna, toksyczność płodowa, toksyczność rozwojowa, ubytek przegrody międzykomorowej, zaburzenia płodności