gruczoły zewnątrzwydzielnicze
Gruczoły zewnątrzwydzielnicze (egzokrynowe) to struktury anatomiczne, które wydzielają substancje do światła narządów lub na powierzchnię skóry poprzez przewody wyprowadzające. W przeciwieństwie do gruczołów wewnątrzwydzielniczych (endokrynowych), które uwalniają hormony bezpośrednio do krwiobiegu, gruczoły egzokrynowe transportują swoje wydzieliny poprzez system kanalików.
Klasyfikacja gruczołów zewnątrzwydzielniczych obejmuje podział ze względu na budowę (proste i złożone), typ wydzieliny (surowicze, śluzowe i mieszane) oraz sposób wydzielania (holokrynowe, merokrynowe i apokrynowe). Przykładami takich gruczołów są: gruczoły potowe, łojowe, ślinianki, gruczoły przewodu pokarmowego (np. trzustka), czy gruczoły łzowe.
W praktyce klinicznej dysfunkcje gruczołów zewnątrzwydzielniczych mogą prowadzić do różnych schorzeń, takich jak mukowiscydoza (zaburzenie wydzielania przez gruczoły śluzowe), zespół Sjögrena (upośledzenie funkcji gruczołów ślinowych i łzowych) czy zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki. Diagnostyka tych zaburzeń obejmuje badania obrazowe, funkcjonalne oraz badania laboratoryjne sekrecji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Buscolysin 20 mg/ml
Buscolysin 20 mg/ml, zawierający butylobromek hioscyny, może być stosowany w ciąży jedynie przy wyraźnych wskazaniach medycznych, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na rozwój zarodka, płodu czy poród. Terapia powinna odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską. U kobiet karmiących piersią lek nie jest zalecany ze względu na przenikanie substancji czynnej do mleka oraz potencjalne zmniejszenie laktacji spowodowane osłabieniem funkcji gruczołów zewnątrzwydzielniczych. W przypadku konieczności stosowania Buscolysinu u karmiących, zaleca się tymczasowe zaprzestanie karmienia piersią na czas terapii.
badania przedkliniczne, Buscolysin, butylobromek hioscyny, ciąża, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, karmienie piersią, laktacja, płodność, roztwór do wstrzykiwań, rozwój poporodowy, rozwój zarodka, stosunek korzyści do ryzyka, wiek rozrodczy, wskazania medyczne, zdolność rozrodcza, zmniejszenie laktacji - Leksykon substancji czynnych
Roksytromycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany m.in. w preparatach Rolicyn i Rulid, wykazuje niską toksyczność ostrą z LD50 wynoszącą około 750 mg/kg u myszy, 1000-1700 mg/kg u szczurów oraz powyżej 2000 mg/kg u psów. W badaniach toksyczności przewlekłej głównymi narządami docelowymi były wątroba i trzustka, z wyraźnymi różnicami gatunkowymi. U psów zmiany hepatotoksyczne pojawiały się już przy dawkach 180 mg/kg/dobę (1 miesiąc) oraz 100 mg/kg/dobę (6 miesięcy), podczas gdy u szczurów odpowiednio przy 400 mg/kg/dobę i 125 mg/kg/dobę. Działanie na trzustkę różniło się między gatunkami: u szczurów dotyczyło głównie gruczołów wewnątrzwydzielniczych, a u psów – zewnątrzwydzielniczych. Ponadto, u szczurów odnotowano wpływ na zęby, choć bez szczegółowej charakterystyki zmian. Roksytromycyna nie wykazała działania teratogennego ani mutagennego w badaniach na myszach, szczurach i królikach.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, gruczoły wewnątrzwydzielnicze, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, hepatotoksyczność, lek niezwiązany, makrolidowy antybiotyk, narządy docelowe, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, przewodnictwo sercowe, roksytromycyna, Rolicyn, rozwój kośćca, Rulid, stężenie kliniczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rolicyn 150 mg
Roksytromycyna, substancja czynna leku Rolicyn, wykazuje niski poziom toksyczności ostrej z wartościami LD50 wynoszącymi około 750 mg/kg u myszy, 1-1,7 g/kg u szczurów oraz powyżej 2 g/kg u psów po podaniu doustnym. W badaniach toksyczności przewlekłej głównymi narządami docelowymi były wątroba i trzustka, z wyraźniejszymi efektami hepatotoksycznymi u psów przy dawkach 180 mg/kg m.c./dobę (1 miesiąc) oraz 100 mg/kg m.c./dobę (6 miesięcy), podczas gdy u szczurów podobne zmiany obserwowano przy dawkach 400 i 125 mg/kg m.c./dobę. Wpływ na trzustkę wykazywał różnice gatunkowe – u szczurów dotyczył gruczołów wewnątrzwydzielniczych, a u psów zewnątrzwydzielniczych. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego, a wydłużenie czasu potencjału czynnościowego serca obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, co minimalizuje ryzyko kliniczne.
antybiotyk makrolidowy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczoły wewnątrzwydzielnicze, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, hepatotoksyczność, LD50, margines bezpieczeństwa, narząd docelowy, płytka wzrostowa, potencjał czynnościowy serca, roksytromycyna, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wydłużenie potencjału czynnościowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Betahistine dihydrochloride Accord 16 mg
Dichlorowodorek betahistyny, klasyfikowany pod kodem ATC N07CA01, jest lekiem stosowanym w terapii zawrotów głowy, zwłaszcza w zespole Ménière’a. Jego mechanizm działania opiera się na silnym antagonizmie receptorów histaminowych H3 oraz słabym agonizmie receptorów H1, przy braku istotnego wpływu na receptory H2. Bezpośrednie pobudzenie receptorów H1 w naczyniach ucha wewnętrznego prowadzi do poprawy mikrokrążenia i obniżenia ciśnienia w przestrzeni śródchłonkowej, natomiast antagonizm receptorów H3 zwiększa uwalnianie histaminy, co potęguje efekt wazodylatacyjny. Te mechanizmy farmakodynamiczne tłumaczą skuteczność betahistyny w łagodzeniu objawów zespołu Ménière’a, takich jak zawroty głowy, szumy uszne, nudności, bóle głowy oraz utrata słuchu.
ciśnienie tętnicze, dichlorowodorek betahistyny, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, działanie inotropowe, działanie wazodylatacyjne, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, jądro przedsionkowe, neurotransmitery, pojemność minutowa serca, prążek naczyniowy, przestrzeń śródchłonkowa, receptor histaminowy H1, receptor histaminowy H2, receptor histaminowy H3, rozszerzanie naczyń krwionośnych, szumy uszne, układ przedsionkowy, utrata słuchu, zawroty głowy, zespół Ménière’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Betahistine dihydrochloride Accord 8 mg
Dichlorowodorek betahistyny (kod ATC: N07CA01) jest stosowany głównie w terapii zespołu Ménière’a oraz innych zaburzeń przedsionkowych manifestujących się zawrotami głowy. Mechanizm działania betahistyny opiera się na dwukierunkowym oddziaływaniu na receptory histaminowe: silnym antagonizmie receptorów H3 oraz słabszym agonizmie receptorów H1, przy minimalnym wpływie na receptory H2. Bezpośrednie działanie agonistyczne na receptory H1 w naczyniach ucha wewnętrznego poprawia przepływ krwi w prążku naczyniowym, zmniejszając ciśnienie w przestrzeni śródchłonkowej. Pośrednio, antagonizm receptorów H3 zwiększa uwalnianie histaminy, co dodatkowo stymuluje receptory H1 i wzmacnia efekt naczyniorozszerzający. Takie działanie tłumaczy skuteczność betahistyny w łagodzeniu objawów zespołu Ménière’a, takich jak vertigo, tinnitus, nudności, bóle głowy oraz utrata słuchu.
ciśnienie tętnicze krwi, dichlorowodorek betahistyny, działanie inotropowe, gruczoły zewnątrzwydzielnicze, jądro przedsionkowe, laktoza jednowodna, neurotransmitery, nietolerancja laktozy, prążek naczyniowy, przestrzeń śródchłonkowa, receptor histaminowy H1, receptor histaminowy H3, tinnitus, utrata słuchu, vertigo, zaburzenia przedsionkowe, zawroty głowy, zespół Ménière’a