uraz ośrodkowego układu nerwowego

Uraz ośrodkowego układu nerwowego (OUN) obejmuje uszkodzenia mózgu i rdzenia kręgowego powstałe na skutek działania czynników zewnętrznych. Urazy te mogą mieć charakter zamknięty (bez przerwania ciągłości opony twardej) lub otwarty (z naruszeniem ciągłości opony twardej), a ich następstwa zależą od lokalizacji, rozległości i mechanizmu uszkodzenia.

Urazy mózgu klasyfikuje się według skali Glasgow (GCS) na łagodne (13-15 punktów), umiarkowane (9-12 punktów) i ciężkie (3-8 punktów). Uszkodzenia pierwotne powstają bezpośrednio w momencie urazu i obejmują stłuczenia, rozerwania tkanki nerwowej oraz krwawienia. Uszkodzenia wtórne rozwijają się w godzinach i dniach po urazie i obejmują obrzęk mózgu, niedotlenienie, zaburzenia perfuzji i procesy zapalne.

Urazy rdzenia kręgowego mogą prowadzić do różnego stopnia deficytów neurologicznych – od niecałkowitego uszkodzenia z częściowym zachowaniem funkcji, do całkowitego przerwania ciągłości rdzenia skutkującego porażeniem czterokończynowym lub paraplegią. Skala ASIA (American Spinal Injury Association) stanowi standardowe narzędzie do oceny rozległości uszkodzenia rdzenia.

Leczenie urazów OUN wymaga wielokierunkowego postępowania, często o charakterze interdyscyplinarnym. W fazie ostrej priorytetem jest stabilizacja stanu pacjenta, zapobieganie wtórnym uszkodzeniom i, w razie potrzeby, interwencja neurochirurgiczna. Długoterminowe postępowanie koncentruje się na rehabilitacji neuropsychologicznej i fizycznej, której celem jest maksymalizacja potencjału regeneracyjnego i kompensacyjnego OUN.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl