białko selenowe

Białka selenowe to grupa protein, w których strukturze znajduje się selenocysteina, unikowy aminokwas zawierający selen zamiast siarki obecnej w cysteinie. Aminokwas ten jest kodowany przez kodon UGA, standardowo rozpoznawany jako kodon STOP, jednak w obecności specyficznej sekwencji SECIS (selenocysteine insertion sequence) dochodzi do jego alternatywnej interpretacji.

W organizmie człowieka zidentyfikowano 25 białek selenowych, które pełnią kluczowe funkcje w ochronie antyoksydacyjnej, metabolizmie hormonów tarczycy, regulacji procesów redoks oraz metabolizmie komórkowym. Do najważniejszych należą peroksydazy glutationowe (GPx), reduktazy tioredoksynowe (TrxR) oraz dejodynazy jodotyroninowe.

Niedobór selenu prowadzi do zaburzenia funkcji białek selenowych, co może skutkować stresem oksydacyjnym, dysfunkcją tarczycy, osłabieniem odporności oraz zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i nowotworowych. W praktyce klinicznej ocena statusu selenu może być przeprowadzana poprzez pomiar aktywności peroksydazy glutationowej w erytrocytach.

Badania wskazują na potencjalne zastosowanie suplementacji selenu w profilaktyce niektórych chorób, jednak nadmierna suplementacja może prowadzić do selenozy – toksycznego stanu charakteryzującego się utratą włosów, łamliwością paznokci, zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi oraz uszkodzeniem układu nerwowego.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl