enzym antyoksydacyjny

Enzymy antyoksydacyjne to grupa białek katalitycznych, które odgrywają kluczową rolę w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Ich główną funkcją jest neutralizacja reaktywnych form tlenu (RFT) i innych wolnych rodników, które mogą uszkadzać struktury komórkowe, w tym DNA, białka i lipidy błon komórkowych.

Do najważniejszych enzymów antyoksydacyjnych należą: dysmutaza ponadtlenkowa (SOD), katalaza (CAT), peroksydaza glutationowa (GPx) oraz reduktaza glutationowa (GR). SOD katalizuje reakcję dysmutacji anionorodnika ponadtlenkowego do nadtlenku wodoru, który następnie jest rozkładany przez katalazę lub peroksydazę glutationową do wody i tlenu cząsteczkowego.

Niedobór lub dysfunkcja enzymów antyoksydacyjnych wiąże się z wieloma stanami patologicznymi, takimi jak choroby neurodegeneracyjne, sercowo-naczyniowe, metaboliczne oraz nowotwory. Ocena aktywności tych enzymów może służyć jako biomarker stresu oksydacyjnego i stanu zdrowia organizmu.

W praktyce klinicznej, suplementacja kofaktorów enzymów antyoksydacyjnych (np. selenu, cynku, miedzi, manganu) może być rozważana w terapii wspomagającej schorzeń związanych z nasilonym stresem oksydacyjnym. Najnowsze badania koncentrują się również na możliwościach terapeutycznych związanych z modulacją aktywności tych enzymów w leczeniu chorób przewlekłych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Sodu selenin – Właściwości farmakodynamiczne

Sodu selenin, obecny w preparacie Peditrace jako bezwodny związek dostarczający 1 μg selenu (25,3 nmol) na 1 ml roztworu, pełni kluczową rolę w uzupełnianiu niedoborów tego mikroelementu u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego. Selen jest niezbędnym składnikiem selenoprotein, w tym enzymów antyoksydacyjnych, takich jak peroksydaza glutationowa, co wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz ochronę przed stresem oksydacyjnym. Preparat Peditrace, klasyfikowany w grupie ATC B05XA, dostarcza pierwiastki śladowe w ilościach fizjologicznych, odpowiadających normalnemu odżywianiu doustnemu, a jego niskie pH (2,0) oraz osmolalność (~38 mOsm/kg H2O) zapewniają stabilność składników, w tym selenu.
chlorek cynku, chlorek manganu, chlorek miedzi, enzym antyoksydacyjny, fluorek sodu, homeostaza organizmu, infuzja, jodek potasu, mikroelement, odżywianie doustne, osmolalność, peroksydaza glutationowa, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, roztwór do infuzji, selenoproteina, sodu selenin, stres oksydacyjny, układ odpornościowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Nutryelt –

Nutryelt to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej, zawierający mikroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, takie jak cynk (10 000 μg/10 ml), miedź (300 μg/10 ml), mangan (55 μg/10 ml), fluor (950 μg/10 ml), jod (130 μg/10 ml), selen (70 μg/10 ml), molibden (20 μg/10 ml), chrom (10 μg/10 ml) oraz żelazo (1000 μg/10 ml). Podawany jest wyłącznie w warunkach klinicznych, najczęściej w ramach żywienia pozajelitowego. Charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje, że preparat nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługiwania maszyn, co wynika zarówno z braku działania farmakologicznego na funkcje poznawcze i motoryczne, jak i z faktu podawania dożylnego w kontrolowanych warunkach medycznych.
charakterystyka produktu leczniczego, chrom, cynk, dawka terapeutyczna, droga dożylna, działanie antyoksydacyjne, enzym antyoksydacyjny, fluor, funkcja motoryczna, funkcja odpornościowa, funkcja poznawcza, hormon tarczycy, infuzja dożylna, jod, kofaktor enzymu, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, mangan, metabolizm glukozy, metabolizm żelaza, miedź, mikroelement, mineralizacja kości, molibden, podaż dożylna, selen, synteza kolagenu, terapia skojarzona, transport tlenu, żelazo, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Ostropest plamisty – Właściwości farmakodynamiczne

Ostropest plamisty (Silybum marianum L.) zawiera sylimarynę, kompleks flawonolignanów, której zawartość w standaryzowanym wyciągu stosowanym w produktach leczniczych wynosi około 58% w przeliczeniu na sylibininę. Wyciąg otrzymywany jest przy użyciu 95% acetonu w stosunku surowiec:ekstrakt 22-27:1, co zapewnia oczyszczony i standaryzowany preparat. Sylimaryna wykazuje wielokierunkowe działanie hepatoprotekcyjne, obejmujące stabilizację błon komórkowych hepatocytów, działanie antyoksydacyjne poprzez neutralizację wolnych rodników, stymulację syntezy białek oraz hamowanie peroksydacji lipidów. Na poziomie komórkowym sylimaryna wiąże się z receptorami błonowymi hepatocytów, hamuje aktywność 5-lipooksygenazy, indukuje enzymy antyoksydacyjne (dysmutazę ponadtlenkową, peroksydazę glutationową) oraz zwiększa poziom glutationu wewnątrzkomórkowego, co wspiera ochronę i regenerację komórek wątrobowych.
5-lipooksygenaza, błona komórkowa, błony komórkowe hepatocytów, dysmutaza ponadtlenkowa, działanie antyoksydacyjne, działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, enzym antyoksydacyjny, glukofrangulin, leukotrien, mięsień gładki przewodu pokarmowego, peroksydacja lipidów, peroksydaza glutationowa, proces trawienny, sok trawienny, sylibinina, sylimaryna, synteza białek, wydzielanie żółci
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nutryelt Pediatric –

Produkt leczniczy NUTRYELT PEDIATRIC to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający pierwiastki śladowe: cynk (1,53 μmol/ml, 100 μg/ml), miedź (0,315 μmol/ml, 20 μg/ml), mangan (0,0091 μmol/ml, 0,5 μg/ml), jod (0,0079 μmol/ml, 1 μg/ml) oraz selen (0,0253 μmol/ml, 2 μg/ml). Farmakokinetyka tych składników odzwierciedla naturalne procesy metaboliczne, z transportem pierwiastków głównie za pośrednictwem białek osocza, takich jak albuminy (mangan, miedź, cynk, selen), ceruloplazmina (miedź), selenometionina (selen) oraz nośniki niebiałkowe (jod). Magazynowanie odbywa się w tkankach docelowych przy udziale hormonów tarczycy (jod), białek selenowych oraz metalometionin (miedź, cynk, mangan). Eliminacja pierwiastków przebiega drogą żółciową (kationy: miedź, mangan, cynk) lub nerkową (aniony: jod, utlenione związki selenu).
albumina, białko osocza, białko selenowe, bilans elektrolitowy, ceruloplazmina, droga dożylna, enzym antyoksydacyjny, hormon tarczycy, koncentrat do infuzji, parametr fizykochemiczny, pierwiastek anionowy, pierwiastek kationowy, pierwiastek śladowy, pierwiastki śladowe, proces farmakokinetyczny, selenometionina, trijodotyronina, tyroksyna, wydzielanie żółci
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Peditrace Novum produkt złożony

Peditrace Novum to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający kluczowe pierwiastki śladowe niezbędne do uzupełnienia podstawowego zapotrzebowania mikroelementów u pacjentów pediatrycznych wymagających żywienia pozajelitowego. Preparat ma osmolalność około 40 mOsm/kg wody i pH 2,0, co czyni go odpowiednim do stosowania u wcześniaków, noworodków, niemowląt, dzieci oraz młodzieży, którzy nie mogą przyjmować mikroelementów drogą doustną lub enteralną. W skład preparatu wchodzą: cynk (7,64 µmol/mL, 500 µg/mL), miedź (0,630 µmol/mL, 40 µg/mL), mangan (0,0182 µmol/mL, 1 µg/mL), selen (0,0887 µmol/mL, 7 µg/mL) oraz jod (0,0155 µmol/mL, 1,96 µg/mL), co odpowiada odpowiednio 10-krotnym dawkom w 1 ampułce (10 mL). Preparat jest wskazany w stanach klinicznych uniemożliwiających adekwatne żywienie drogą przewodu pokarmowego, takich jak niedojrzałość przewodu pokarmowego, wady wrodzone, zespół krótkiego jelita, enteropatia z utratą białka, niedrożność, ciężkie zaburzenia wchłaniania, stany zapalne jelit, okres okołooperacyjny, ciężkie urazy i oparzenia.
cynk, enteropatia z utratą białka, enzym antyoksydacyjny, erytropoeza, funkcja tarczycy, hormon tarczycy, jod, mangan, metabolizm węglowodanów, metabolizm żelaza, miedź, mikroelement, niedojrzałość przewodu pokarmowego, niedrożność przewodu pokarmowego, okres okołooperacyjny, oparzenie, pierwiastki śladowe, rozwój układu nerwowego, selen, stres oksydacyjny, układ odpornościowy, wcześniak, zaburzenie wchłaniania, zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vitaminum E Hasco 300 mg

Vitaminum E Hasco zawiera 300 mg int-rac-α-Tocopherylis acetas (all-rac-α-tokoferylu octanu) w kapsułkach miękkich i należy do grupy tokoferoli (kod ATC: A11HA03). Witamina E pełni kluczową rolę w systemie antyoksydacyjnym organizmu, chroniąc komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi poprzez neutralizację wolnych rodników tlenowych. Współdziała z enzymami antyoksydacyjnymi, takimi jak katalaza, dysmutaza nadtlenkowa, peroksydaza glutationowa oraz selen jako kofaktor, co umożliwia ochronę wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w błonach komórkowych, stabilizację błon oraz zapobieganie hemolizie erytrocytów. Szczególnie istotna jest jej rola w ochronie układu nerwowego i mięśniowego przed stresem oksydacyjnym, co wpływa na prawidłowe funkcjonowanie tych układów.
agregacja płytek krwi, all-rac-α-tokoferylu octan, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba zakrzepowo-zatorowa, czerwień koszenilowa, dysmutaza nadtlenkowa, enzym antyoksydacyjny, glikogenoliza, hemoliza erytrocytów, hemostaza, katalaza, metabolizm lipidów, miażdżyca, olej arachidowy, peroksydacja lipidowa, peroksydaza glutationowa, przemiana prostaglandyn, przemiana węglowodanów, selen, stres oksydacyjny, układ enzymatyczny, utlenianie glukozy, wielonienasycony kwas tłuszczowy, wolne rodniki tlenowe
Leksykon substancji czynnych
Manganu chlorek – Właściwości farmakodynamiczne

Mangan w postaci manganu(II) chlorku czterowodnego jest pierwiastkiem śladowym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, pełniącym funkcję uzupełniającą fizjologiczne zapotrzebowanie organizmu, bez wywoływania efektów farmakodynamicznych. W preparacie Pediaven NN1, dedykowanym noworodkom, zawartość manganu wynosi 1,5 μg w 250 ml roztworu (6 μg/1000 ml), natomiast w koncentracie Peditrace stężenie manganu to 1 μg/ml (18,2 nmol/ml). Mangan jest kofaktorem enzymów, m.in. dysmutazy ponadtlenkowej, i uczestniczy w syntezie białek, metabolizmie węglowodanów oraz funkcjonowaniu układu nerwowego, co czyni jego suplementację kluczową u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego, zwłaszcza u noworodków i wcześniaków.
Dawkowanie manganu w żywieniu pozajelitowym jest precyzyjnie dostosowane do potrzeb fizjologicznych, a jego podawanie odbywa się w mieszaninach z innymi pierwiastkami śladowymi (cynk, miedź, selen, fluor, jod, chrom) oraz elektrolitami, co może wpływać na biodostępność i aktywność biologiczną. Kontrola podaży manganu jest niezbędna, aby zapobiec zarówno niedoborom, jak i toksyczności, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, gdyż eliminacja manganu odbywa się głównie przez żółć. Odpowiednia suplementacja manganu jest istotna dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego, kostnego i immunologicznego u noworodków, co podkreśla znaczenie jego obecności w preparatach do żywienia pozajelitowego.
całkowite żywienie pozajelitowe, dysmutaza ponadtlenkowa, enzym antyoksydacyjny, homeostaza, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, manganu chlorek czterowodny, metabolizm węglowodanów, Pediaven NN1, Peditrace, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, suplementacja pierwiastków śladowych, synteza białek, toksyczność manganu, zaburzenia funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tracutil –

Tracutil to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, przeznaczony do żywienia pozajelitowego dorosłych pacjentów wymagających suplementacji pierwiastków śladowych. Preparat zawiera kluczowe mikroelementy: żelazo (35 µmol/ampułkę, 2000 µg), cynk (50 µmol, 3300 µg), mangan (10 µmol, 550 µg), miedź (12 µmol, 760 µg), chrom (0,2 µmol, 10 µg), selen (0,3 µmol, 24 µg), molibden (0,1 µmol, 10 µg), jod (1,0 µmol, 127 µg) oraz fluor (30 µmol, 570 µg). Roztwór ma pH 1,7-2,3 i osmolarność około 90 mOsm/l, co czyni go odpowiednim do infuzji jako element kompleksowego żywienia pozajelitowego, uzupełniającego aminokwasy, węglowodany, tłuszcze, elektrolity i witaminy.
enzym antyoksydacyjny, hemoglobina, hormon tarczycy, insulina, kolagen, metabolizm glukozy, metabolizm węglowodanów, metabolizm żelaza, mineralizacja kości, niedobór pierwiastków śladowych, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, stres oksydacyjny, terapia żywieniowa, transport tlenu, układ nerwowy, układ odpornościowy, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie odżywiania, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Peditrace –

Preparat Peditrace to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający sześć kluczowych mikroelementów: cynk (250 μg, 3,82 μmol), miedź (20 μg, 0,315 μmol), mangan (1 μg, 18,2 nmol), selen (2 μg, 25,3 nmol), fluor (57 μg, 3,00 μmol) oraz jod (1 μg, 7,88 nmol). Dodatkowo preparat zawiera śladowe ilości sodu (70 μg, 3,05 μmol) i potasu (0,31 μg, 7,88 nmol). Peditrace charakteryzuje się osmolalnością 38 mOsm/kg wody oraz pH 2,0. Jest przeznaczony do suplementacji mikroelementów u pacjentów pediatrycznych wymagających żywienia pozajelitowego, w tym wcześniaków, noworodków urodzonych o czasie oraz dzieci z zaburzeniami uniemożliwiającymi odżywianie drogą doustną lub enteralną.
chlorek cynku, chlorek manganu, chlorek miedzi, enzym antyoksydacyjny, fluorek sodu, hormon tarczycy, jodek potasu, koncentrat do infuzji, mikroelement, noworodek urodzony o czasie, pierwiastek śladowy, selenin sodu, stan zapalny, suplementacja pierwiastków śladowych, terapia żywieniowa, wada wrodzona przewodu pokarmowego, wcześniak, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Mangan – Działania niepożądane

Mangan, jako pierwiastek śladowy, pełni istotną rolę w licznych procesach enzymatycznych, zwłaszcza jako kofaktor enzymów antyoksydacyjnych oraz w metabolizmie węglowodanów, białek i lipidów. Pomimo jego niezbędności, stosowanie preparatów zawierających mangan wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które najczęściej mają charakter łagodny i przemijający. Do najczęściej zgłaszanych należą reakcje miejscowe po dożylnym podaniu, takie jak ból w miejscu wkłucia oraz zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, a także reakcje nadwrażliwości (wysypka, astma, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka) o częstości bardzo rzadkiej (<1/10 000). Rzadko obserwuje się cięższe reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty) występują z częstością rzadką (≥1/10 000 do <1/1 000), głównie przy preparatach doustnych, np. Elevit Pronatal zawierającym mangan siarczan jednowodny. W trakcie żywienia pozajelitowego mogą pojawić się zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia, kwasica metaboliczna, hiperazotemia, hiperkalcemia i hiperwolemia, zwłaszcza na początku terapii.
enzym antyoksydacyjny, hiperazotemia, hiperfenyloalaninemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperwolemia, kwasica metaboliczna, metabolizm węglowodanów, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parametr biochemiczny, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, proces enzymatyczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja martwicza, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, stężenie manganu w surowicy, wynaczynienie roztworu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Selen – Właściwości farmakokinetyczne

Selen, podawany dożylnie w formie sodu seleninu bezwodnego, wykazuje farmakokinetykę zbliżoną do selenu pochodzącego z diety doustnej. Transport selenu we krwi odbywa się głównie za pośrednictwem albumin oraz selenometioniny, a jego wychwyt przez tkanki zależy od metabolizmu i zapotrzebowania organizmu. Magazynowanie selenu zachodzi w selenoproteinach i białkach selenowych, które pełnią kluczowe funkcje enzymatyczne, zwłaszcza antyoksydacyjne. Eliminacja selenu odbywa się przede wszystkim przez nerki (wydalanie z moczem), co jest szczególnie istotne u pacjentów żywionych dożylnie, oraz w mniejszym stopniu przez kał. Drogi wydalania przez płuca i skórę są marginalne. Warto podkreślić, że proporcje wydalania nerkowego i jelitowego zależą od całkowitej zawartości selenu w organizmie.
albumina, białko osocza, białko selenowe, ceruloplazmina, enzym antyoksydacyjny, ferrytyna, fluoroapatyt, funkcja nerek, hormon tarczycy, krążenie jelitowo-wątrobowe, metalotioneina, pierwiastek śladowy, proces metaboliczny, selenometionina, selenoproteina, sodu selenin bezwodny, suplementacja dożylna, transferyna, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nutryelt –

Produkt leczniczy Nutryelt jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającym kompleksowy zestaw pierwiastków śladowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Każda ampułka 10 ml dostarcza m.in. cynk (153 μmol, 10 000 μg), miedź (4,7 μmol, 300 μg), mangan (1,0 μmol, 55 μg), fluor (50 μmol, 950 μg), jod (1,0 μmol, 130 μg), selen (0,9 μmol, 70 μg), molibden (0,21 μmol, 20 μg), chrom (0,19 μmol, 10 μg) oraz żelazo (18 μmol, 1000 μg). Preparat charakteryzuje się pH 2,6-3,2, gęstością 1,0 oraz osmolalnością i osmolarnością w zakresie 60-100 mOsm/kg (l). Nutryelt jest wskazany do stosowania wyłącznie u dorosłych pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego z podstawowym lub umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem na mikroelementy, zwłaszcza w stanach hiperkatabolicznych, długotrwałym żywieniu pozajelitowym, zespole jelita krótkiego, niedrożności przewodu pokarmowego oraz zaburzeniach wchłaniania.
enzym antyoksydacyjny, gojenie ran, hormon tarczycy, metabolizm aminokwasów, metabolizm glukozy, metabolizm węglowodanów, metabolizm żelaza, mikroelement, niedrożność przewodu pokarmowego, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, stan hiperkataboliczny, stres oksydacyjny, synteza hemoglobiny, zaburzenie wchłaniania, zespół jelita krótkiego, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe