roślina strączkowa
Rośliny strączkowe to grupa roślin jednorocznych należących do rodziny bobowatych (Fabaceae), o wysokiej wartości odżywczej i leczniczej. W medycynie i dietetyce szczególnie cenione są ze względu na wysoką zawartość białka roślinnego (20-40%), błonnika pokarmowego oraz licznych witamin i minerałów, w tym żelaza, wapnia, potasu i magnezu.
Regularne spożycie roślin strączkowych (fasoli, grochu, soczewicy, ciecierzycy) wykazuje korzystny wpływ na gospodarkę lipidową organizmu, przyczyniając się do obniżenia poziomu cholesterolu LDL i trójglicerydów w surowicy krwi. Dieta bogata w strączkowe wspomaga profilaktykę chorób układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy typu 2 dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu i zdolności do stabilizacji poziomu glukozy we krwi.
Z perspektywy medycznej istotne jest, że rośliny strączkowe zawierają izoflawonoidy o działaniu fitohormonalnym, które mogą wykazywać działanie ochronne w kontekście niektórych nowotworów hormonozależnych. Jednocześnie należy pamiętać, że zawierają one substancje antyodżywcze (inhibitory proteaz, lektyny, fityniany), które mogą ograniczać przyswajanie niektórych składników odżywczych, jednak ich zawartość znacząco spada podczas obróbki termicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na orzeszki ziemne – Objawy
Alergia na orzeszki ziemne dotyczy około 2-3% dzieci i jest główną przyczyną ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, która wymaga natychmiastowego podania epinefryny. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku minut do 2 godzin po ekspozycji, choć mogą być opóźnione nawet do 4 godzin. Reakcje obejmują spektrum od łagodnych (pokrzywka, świąd, objawy żołądkowo-jelitowe, katar) po ciężkie (obrzęk dróg oddechowych, duszność, spadek ciśnienia, utrata przytomności). Nawet minimalne ilości białka orzechowego (1 mg u osób z ciężką alergią) mogą wywołać reakcję. Anafilaksja związana z orzeszkami ziemnymi jest najczęstszą przyczyną zgonów alergicznych pokarmowych w USA, z 50-100 zgonami rocznie. Ryzyko ciężkich reakcji zwiększają m.in. astma, wcześniejsze epizody anafilaksji, choroby sercowo-naczyniowe oraz opóźnione podanie epinefryny.
alergen, alergia na jajka, alergia na orzeszki ziemne, alergolog, anafilaksja, astma, atopowe zapalenie skóry, autowstrzykiwacz adrenaliny, badanie LEAP, ciężka reakcja alergiczna, duszność, egzema, ekspozycja na alergen, epinefryna, immunoglobulina E, lek przeciwhistaminowy, obrzęk gardła, obrzęk języka, obrzęk skóry, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja dwufazowa, reaktywność krzyżowa, roślina strączkowa, spadek ciśnienia krwi, świszczący oddech, układ oddechowy, układ pokarmowy, utrata przytomności, zespół alergii jamy ustnej, zespół FPIES, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na orzeszki ziemne – Etiologia i przyczyny
Alergia na orzeszki ziemne jest IgE-zależną reakcją immunologiczną typu I, w której białka orzeszków ziemnych, głównie Ara h 1, Ara h 2, Ara h 3 i Ara h 6, wywołują odpowiedź alergiczną u ponad 50% pacjentów uczulonych. Mechanizm patofizjologiczny obejmuje aktywację komórek dendrytycznych przez reszty węglowodanowe, indukcję odpowiedzi limfocytów T pomocniczych typu 2 (TH2) oraz produkcję swoistych IgE, które po ponownym kontakcie z alergenem powodują degranulację komórek tucznych i uwolnienie histaminy. Częstość występowania alergii na orzeszki ziemne w USA wynosi około 1-2%, z wzrostem o 21% w latach 2010-2017. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (m.in. geny HLA-DR i -DQ), atopowe zapalenie skóry, astmę, alergię na jajka oraz opóźnione wprowadzenie orzeszków ziemnych do diety, co potwierdzają badania takie jak LEAP. Wczesne wprowadzenie orzeszków ziemnych (4-6 miesiąc życia) u niemowląt z wysokim ryzykiem znacząco redukuje ryzyko rozwoju alergii, co zostało uwzględnione w aktualnych wytycznych NIAID i AAP.
alergen orzeszka ziemnego, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma, atopowe zapalenie skóry, egzema, epinefryna, epitop, gen HLA-DR, hipoteza higieniczna, histamina, immunoglobulina E, immunoterapia doustna, interleukina, katar sienny, komórka dendrytyczna, komórka tuczna, limfocyt B, limfocyt T, limfocyt T pomocniczy typu 2, mediator zapalny, obrzęk, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna typu I, reakcja Maillarda, reaktywność krzyżowa, roślina strączkowa, terapia desensytyzacyjna, układ immunologiczny, węzeł chłonny, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk, zanieczyszczenie krzyżowe