wysięk nowotworowy
Wysięk nowotworowy to patologiczne nagromadzenie płynu w jamach ciała (najczęściej w jamie opłucnej, otrzewnowej lub osierdziowej), będące skutkiem obecności procesu nowotworowego. Powstaje na skutek zwiększonej przepuszczalności naczyń spowodowanej naciekiem nowotworowym, blokady naczyń limfatycznych przez komórki nowotworowe lub produkcji czynników prozapalnych przez guz.
Diagnostyka wysięku nowotworowego obejmuje badania cytologiczne, biochemiczne oraz immunohistochemiczne pobranego płynu. Charakterystyczne cechy to podwyższone stężenie białka, wysoka aktywność dehydrogenazy mleczanowej (LDH), niskie pH oraz obecność komórek nowotworowych. Czułość jednorazowego badania cytologicznego wynosi około 60%, a powtarzane badania zwiększają wykrywalność do 80%.
Wysięk nowotworowy najczęściej towarzyszy nowotworom płuc, piersi, jajnika oraz chłoniakom. Jego obecność stanowi niekorzystny czynnik rokowniczy i często wskazuje na zaawansowane stadium choroby. Leczenie polega głównie na kontroli objawów poprzez drenaż jam ciała, pleurodezę (w przypadku wysięku opłucnowego) oraz leczenie choroby podstawowej – chemioterapię, radioterapię lub hormonoterapię, w zależności od typu nowotworu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wysięk osierdziowy – Leczenie
Optymalne leczenie wysięku osierdziowego wymaga indywidualizacji w oparciu o etiologię, objętość, tempo narastania, objawy kliniczne oraz stabilność hemodynamiczną pacjenta. W przypadku małych, bezobjawowych wysięków zaleca się obserwację i regularne badania echokardiograficzne. Farmakoterapia obejmuje NLPZ (np. ibuprofen 600-800 mg p.o. 3x/d), kolchicynę (dawka nasycająca 2-3 mg p.o., następnie 1 mg/d przez 3 miesiące), kortykosteroidy w opornych przypadkach oraz antybiotyki i leki przeciwgruźlicze w odpowiednich etiologiach. Perikardiocenteza jest wskazana w tamponadzie serca, objawowych dużych wysiękach (>20 mm w rozkurczu) oraz podejrzeniu zakażenia lub nowotworu, z powodzeniem przekraczającym 90%, choć z ryzykiem nawrotów do 40-50% w wysiękach nowotworowych. Procedura ta wymaga pozostawienia cewnika osierdziowego na 2-5 dni, aż do drenażu <30 ml/24h.
antybiotykoterapia, badanie echokardiograficzne, bakteryjne zapalenie osierdzia, białko C-reaktywne, chemioterapia systemowa, drenaż chirurgiczny, inhibitory punktów kontrolnych, kolchicyna, kortykosteroidy, leki przeciwgruźlicze, markery zapalne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, odma opłucnowa, okienko osierdziowe, perikardiektomia, perikardiocenteza, perikardiostomia, ropne zapalenie osierdzia, środki sklerotyzujące, tamponada serca, uszkodzenie mięśnia sercowego, uszkodzenie tętnicy wieńcowej, wysięk nowotworowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie osierdzia, zespół dekompresji osierdziowej - Leksykon chorób i schorzeń
Wysięk osierdziowy – Objawy
Wysięk osierdziowy charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem płynu w worku osierdziowym, co może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi zależnymi od objętości i szybkości narastania płynu. Objawy obejmują ból w klatce piersiowej, duszność, tachykardię, zawroty głowy, obrzęki oraz w zaawansowanych przypadkach sinicę, hipotensję i powiększenie żył szyjnych. Wysięk dzieli się na ostry (rozwijający się w ciągu dni lub godzin, gdzie nawet 100-200 ml płynu może wywołać tamponadę) oraz przewlekły (rozwijający się powoli, z możliwością gromadzenia 1-2 litrów płynu bez objawów). Duże wysięki (>20 mm w echokardiografii) i obecność tamponady pogarszają rokowanie, szczególnie w etiologii nowotworowej lub HIV/AIDS. Nieleczony wysięk może prowadzić do tamponady serca, niewydolności serca i wstrząsu kardiogennego.
alternans elektryczny, ból w klatce piersiowej, duszność, dysfagia, hipotensja, idiopatyczne zapalenie osierdzia, kołatanie serca, niewydolność serca, omdlenie, ortopnoe, perikardiektomia, przewlekły wysięk, sinica, stłumione tony serca, tachykardia, tamponada serca, tętno paradoksalne, triada Becka, ucisk na serce, worek osierdziowy, wstrząs kardiogenny, wysięk nowotworowy, wysięk osierdziowy, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zawroty głowy, zespół Dresslera