białaczka mieloblastyczna

Białaczka mieloblastyczna, znana również jako ostra białaczka szpikowa (AML), to złośliwy nowotwór układu krwiotwórczego charakteryzujący się niekontrolowanym namnażaniem niedojrzałych komórek mieloidalnych (mieloblastów) w szpiku kostnym. Prowadzi to do upośledzenia prawidłowej hematopoezy i niewydolności szpiku kostnego.

W patogenezie AML kluczową rolę odgrywają mutacje genetyczne (m.in. FLT3, NPM1, CEBPA, IDH1/2), które zaburzają procesy różnicowania i dojrzewania komórek szpikowych. Klasyfikacja WHO wyróżnia podtypy AML w oparciu o cechy cytogenetyczne i molekularne, co ma istotne znaczenie prognostyczne i terapeutyczne.

Objawy kliniczne obejmują osłabienie, bladość, skłonność do infekcji, krwawienia, bóle kostne oraz powiększenie wątroby, śledziony i węzłów chłonnych. Diagnostyka opiera się na badaniu morfologii krwi obwodowej, badaniu szpiku kostnego (mielogram, trepanobiopsja), cytometrii przepływowej, badaniach cytogenetycznych i molekularnych.

Leczenie AML obejmuje intensywną chemioterapię indukującą remisję (najczęściej schemat 3+7 z cytarabiną i antracykliną), następnie konsolidację. W wybranych przypadkach stosuje się przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych. W terapii celowanej wykorzystuje się inhibitory FLT3, IDH1/2 oraz leki hipometylujące. Rokowanie zależy od czynników genetycznych, wieku pacjenta i odpowiedzi na leczenie indukcyjne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib medac 1 mg

Bortezomib wykazuje szybkie osiąganie maksymalnych stężeń osoczowych po dożylnym podaniu bolusowym w dawkach 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, z wartościami Cmax odpowiednio około 57 ng/ml i 112 ng/ml po pierwszej dawce. Objętość dystrybucji jest znaczna (1659–3294 l), co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek obwodowych. Lek wiąże się z białkami osocza w około 82,9%, niezależnie od stężenia. Metabolizm bortezomibu odbywa się głównie w wątrobie przez enzymy cytochromu P450 (3A4, 2C19, 1A2), a metabolity pozbawione boru są farmakologicznie nieaktywne. Okres półtrwania po wielokrotnym podaniu wynosi od 40 do 193 godzin, z charakterystycznym zmniejszeniem klirensu po kolejnych dawkach (z 102–112 l/h po pierwszej dawce do 15–32 l/h po kolejnych). Zaburzenia czynności wątroby umiarkowane i ciężkie powodują około 60% wzrost AUC, co wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania pacjentów.
AUC, białaczka limfoblastyczna, białaczka mieloblastyczna, białko osocza, bortezomib, cytochrom P450, farmakodynamika, farmakokinetyka leku, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens leku, metabolizm wątrobowy, mikrosom wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proteasom 26S, stężenie maksymalne, szpiczak mnogi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna – Działania niepożądane

Merkaptopuryna, będąca antymetabolitem stosowanym w terapii przeciwnowotworowej, charakteryzuje się istotnym ryzykiem mielotoksyczności, manifestującej się leukopenią, trombocytopenią oraz rzadziej niedokrwistością megaloblastyczną i makrocytarną. Zahamowanie czynności szpiku może utrzymywać się długo po zakończeniu leczenia i jest silnie powiązane z aktywnością enzymu metylotransferazy tiopurynowej (TPMT). W bardzo rzadkich przypadkach obserwuje się rozwój ostrej białaczki mieloblastycznej, pojawiającej się nawet wiele miesięcy po terapii. Często występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak hyperurykemia i hyperurykozuria, które mogą prowadzić do napadów dny moczanowej, a także rzadziej do krystalurii, hematurii i niewydolności nerek, zwłaszcza przy wysokich dawkach leku. W trakcie leczenia często obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, utratę apetytu oraz żółtaczkę z podwyższeniem bilirubiny związanej, transaminaz i fosfatazy alkalicznej, które zwykle ustępują po przerwaniu terapii.
allopurinol, antymetabolit, białaczka mieloblastyczna, czerniak, dna moczanowa, fotouczulenie, gorączka polekowa, hematuria, hepatotoksyczność, hipoglikemia, immunosupresja, kamica nerkowa, krystaluria, leukopenia, merkaptopuryna, metylotransferaza tiopurynowa, mielotoksyczność, mięsak, mięsak Kaposiego, nadciśnienie wrotne, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość megaloblastyczna, niepłodność męska, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, oksydaza ksantynowa, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenia jamy ustnej, półpasiec, rak skóry, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, rumień, szpik kostny, trombocytopenia, wyłysienie, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusowe, zapalenie błon śluzowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół limfoproliferacyjny, zespół Sweeta, żółtaczka
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 140 mg

Dasatinib SUN jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). U dorosłych pacjentów dawkowanie rozpoczyna się od 100 mg raz na dobę w fazie przewlekłej CML oraz 140 mg raz na dobę w fazach zaawansowanych (akceleracyjnej, mieloblastycznej, limfoblastycznej) oraz w Ph+ ALL. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki dostępne są w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do 140 mg/dobę (CML przewlekła) lub do 180 mg/dobę (fazy zaawansowane i Ph+ ALL). U dzieci z Ph+ CML-CP dawkę można zwiększać do maksymalnie 120 mg/dobę, natomiast u dzieci z Ph+ ALL nie zaleca się zwiększania dawki ze względu na skojarzenie z chemioterapią.
białaczka mieloblastyczna, chromosom Philadelphia, czynnik wzrostu hematopoetyczny, dazatynib, faza akceleracji białaczki, mielosupresja, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przetoczenie krwi, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza białaczki szpikowej, zawiesina doustna

białaczka mieloblastyczna

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib medac 1 mg

Merkaptopuryna – Działania niepożądane

Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 140 mg