działanie dystoniczne
Działania dystoniczne to niepożądane reakcje organizmu, które charakteryzują się mimowolnymi, długotrwałymi skurczami mięśni prowadzącymi do nienaturalnych, skręcających ruchów i nieprawidłowej postawy ciała. Występują one często jako powikłania farmakoterapii, szczególnie po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych, blokerów dopaminy oraz niektórych leków przeciwwymiotnych.
Mechanizm działań dystonicznych związany jest głównie z blokowaniem receptorów dopaminowych w układzie pozapiramidowym, co prowadzi do zaburzenia równowagi między układami dopaminergicznym i cholinergicznym. Objawy mogą pojawić się zarówno po krótkotrwałym stosowaniu leków (dystonia ostra), jak i w trakcie długotrwałej terapii (dystonia późna).
Do najczęstszych przejawów działań dystonicznych należą: kurcz powiek (blefarospazm), skręcenie szyi (kręcz szyi), wysunięcie języka, szczękościsk, okulokryzje (przymusowe patrzenie w górę), dystonia krtaniowa oraz zaburzenia postawy tułowia. W skrajnych przypadkach może dojść do ciężkich zaburzeń oddychania wymagających natychmiastowej interwencji.
W leczeniu ostrych działań dystonicznych stosuje się leki antycholinergiczne (np. biperiden), benzodiazepiny oraz leki przeciwhistaminowe. Profilaktyka polega na ostrożnym stosowaniu leków mogących wywołać te reakcje, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka, do których należą młode kobiety, dzieci i osoby z wcześniejszymi epizodami dystonii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etiagen 200 mg
Kwetiapina, będąca atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH04), wykazuje złożony mechanizm działania poprzez wysokie powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT₂ oraz dopaminowych D₁ i D₂, z przewagą wiązania do receptorów 5HT₂. Jej aktywny metabolit, norkwetiapina, dodatkowo wykazuje średnie do wysokiego powinowactwo do receptorów muskarynowych oraz hamuje transporter noradrenaliny (NET), co tłumaczy działanie przeciwdepresyjne. Kwetiapina charakteryzuje się także wysokim powinowactwem do receptorów histaminowych i adrenergicznych alfa1 oraz umiarkowanym do alfa2, co wiąże się z działaniem sedatywnym i potencjalnymi działaniami niepożądanymi sercowo-naczyniowymi. Brak powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych eliminuje ryzyko działań benzodiazepinopochodnych. W badaniach przedklinicznych potwierdzono skuteczność przeciwpsychotyczną leku, z minimalnym ryzykiem wystąpienia objawów pozapiramidowych, co jest związane z selektywnym działaniem na układ limbiczny i brak wpływu na układ nigrostriatalny.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, depolaryzacyjna blokada neuronów, działanie antycholinergiczne, działanie dystoniczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwpsychotyczne, efekt kataleptyczny, kwetiapina, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny alfa1, receptor adrenergiczny alfa2, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT2, transporter noradrenaliny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etiagen XR 50 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Etiagen XR, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy pochodnych diazepiny, oksazepiny i tiazepiny (kod ATC: N05AH04), dostępnym w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Zarówno kwetiapina, jak i jej aktywny metabolit N-dealkilokwetiapina wykazują znaczne powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT₂ oraz dopaminowych D₁ i D₂, co odpowiada za ich działanie przeciwpsychotyczne. Charakterystyczne jest selektywne antagonizowanie receptorów 5HT₂ względem D₂, co przekłada się na niskie ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych. Ponadto, kwetiapina i jej metabolit wykazują duże powinowactwo do receptorów histaminergicznych i alfa₁-adrenergicznych oraz umiarkowane do alfa₂-adrenergicznych. N-dealkilokwetiapina dodatkowo wykazuje umiarkowane do dużego powinowactwo do receptorów muskarynowych oraz istotne hamowanie transportera noradrenaliny (NET) i częściową agonistyczną aktywność wobec receptorów 5HT₁A, co tłumaczy jej działanie przeciwdepresyjne.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, działanie dystoniczne, efekt kataleptyczny, Etiagen XR, kwetiapina, N-dealkilokwetiapina, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, receptor 5HT1A, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT2, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, transporter noradrenaliny, układ limbiczny, układ nigrostriatalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etiagen 25 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepiny, wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący silne powinowactwo do receptorów serotoninowych 5HT₂ oraz umiarkowane do receptorów dopaminergicznych D₁ i D₂, co przekłada się na skuteczność kliniczną przy niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter noradrenaliny (NET) i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co może tłumaczyć efekty przeciwdepresyjne. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność kwetiapiny w leczeniu schizofrenii (dawki 75-750 mg/dobę), manii dwubiegunowej (średnia dawka około 600 mg/dobę) oraz epizodów depresyjnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (300-600 mg/dobę). Dawkowanie dwa razy na dobę jest uzasadnione farmakodynamicznie, mimo krótkiego czasu półtrwania (~7 godzin), ze względu na utrzymujące się zajęcie receptorów 5-HT2 i D2 do 12 godzin. W profilaktyce nawrotów zaburzeń afektywnych dwubiegunowych kwetiapina wykazała przewagę nad placebo i litem, wydłużając czas do nawrotu epizodów nastroju.
ADHD, agonista dopaminy, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, depresja dwubiegunowa, depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej, drżenie, dyskineza, dystonia, działanie addycyjne, działanie agonistyczne, działanie dystoniczne, działanie pozapiramidowe niepożądane, efekt kataleptyczny, epizod manii, granulocyt obojętnochłonny, hormon tarczycy, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny, mania dwubiegunowa, mimowolny skurcz mięśni, nadwrażliwość receptora dopaminergicznego, neuron mezolimbiczny, neuron układu nigrostriatalnego, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niepokój ruchowy, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor 5HT1A, receptor adrenergiczny alfa1, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminowy, receptor serotoninowy 5HT2, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skuteczność przeciwdepresyjna, sztywność mięśniowa, transporter noradrenaliny, układ limbiczny, właściwość przeciwpsychotyczna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zmętnienie soczewki