ekspozycja na arsen

Ekspozycja na arsen to narażenie organizmu na kontakt z tym metaloidem, który może występować w formie organicznej i nieorganicznej. Nieorganiczne związki arsenu są szczególnie toksyczne i występują w wodzie pitnej, glebie, powietrzu oraz żywności. Organiczne formy arsenu, obecne głównie w owocach morza, są mniej szkodliwe i szybciej wydalane z organizmu.

Ostre zatrucie arsenem charakteryzuje się wymiotami, biegunką, bólem brzucha oraz zaburzeniami neurologicznymi. Przewlekła ekspozycja prowadzi do poważniejszych konsekwencji zdrowotnych, w tym zmian skórnych (hiperkeratozy, hiperpigmentacji), neuropatii obwodowej, chorób układu sercowo-naczyniowego oraz zwiększonego ryzyka nowotworów skóry, płuc, pęcherza moczowego i wątroby. Arsen jest klasyfikowany przez IARC jako kancerogen grupy I.

Diagnostyka ekspozycji na arsen obejmuje badanie stężenia w moczu, krwi, włosach lub paznokciach. Leczenie ostrego zatrucia polega na zastosowaniu chelatacji przy użyciu dimerkaptolu (BAL), kwasu dimerkaptosukcinowego (DMSA) lub penicy laminy. Kluczowa w zapobieganiu zatruciom jest eliminacja źródeł ekspozycji, szczególnie w rejonach o naturalnie wysokim stężeniu arsenu w wodzie gruntowej.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Choroba Bowena, będąca rakiem kolczystokomórkowym in situ, charakteryzuje się korzystnym rokowaniem przy odpowiednim leczeniu, jednak istotne jest uwzględnienie ryzyka progresji do inwazyjnego SCC, które wynosi 3-5% dla zmian pozagenitalnych oraz około 10% dla zmian w okolicach narządów płciowych (erytroplazja Queyrata). Spośród przypadków transformujących się do inwazyjnego SCC, około jedna trzecia może dawać przerzuty, co stanowi poważne powikłanie. Choroba Bowena nie jest obecnie uznawana za stan paranowotworowy, gdyż najnowsze badania, w tym meta-analiza i duże badanie kohortowe, nie wykazały istotnego związku z nowotworami wewnętrznymi. Ryzyko nawrotu choroby wynosi około 10%, co wymaga regularnej kontroli pooperacyjnej i ewentualnego wdrożenia dodatkowego leczenia w przypadku nawrotu.
badanie kohortowe, choroba Bowena, choroba współistniejąca, ekspozycja na arsen, erytroplazja Queyrata, imikwimod, inwazyjny rak kolczystokomórkowy, kontrola pooperacyjna, meta-analiza, nawrót choroby, nowotwór wewnętrzny, przerzut nowotworowy, radioterapia, rak kolczystokomórkowy, rak kolczystokomórkowy in situ, status immunologiczny, terapia fotodynamiczna, toksyczność, transformacja nowotworowa, wycięcie chirurgiczne, zespół paranowotworowy
Leksykon chorób i schorzeń
Postępujące porażenie nadrdzeniowe – Etiologia i przyczyny

Postępujące porażenie nadrdzeniowe (PSP) to rzadkie, neurodegeneracyjne schorzenie charakteryzujące się nieprawidłowym gromadzeniem białka tau (tauopatia 4R) w neuronach i komórkach glejowych, prowadzącym do ich dysfunkcji i śmierci. Choroba dotyka głównie osoby powyżej 60. roku życia, z nieznaczną przewagą u mężczyzn. Patologia obejmuje uszkodzenia pnia mózgu, jąder podstawy, móżdżku i kory mózgowej, co manifestuje się zaburzeniami równowagi, ruchu, widzenia, mowy, połykania oraz funkcji poznawczych. Genetycznie PSP wiąże się z mutacjami w genie MAPT, zwłaszcza haplotypem H1 i podtypem H1c, a także z wariantami w genach EIF2AK3, MOBP i STX-6. Czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na metale ciężkie (arsen, chrom, nikiel), toksyny roślinne (annonacyna), pestycydy, nadciśnienie tętnicze oraz przewlekły stres, również zwiększają ryzyko rozwoju choroby. Charakterystyczne dla PSP są gwiaździste sploty astrocytarne barwiące się na białko tau, a lokalizacja i ilość złogów determinują fenotyp kliniczny i nasilenie objawów.
annonacyna, białko tau, choroba neurodegeneracyjna, dysfagia, dysfunkcja mitochondrialna, ekspozycja na arsen, ekspozycja na metale ciężkie, gen MAPT, haplotyp H1, istota czarna, jądra podstawy, jądro zębate, komórki glejowe, komórki nerwowe, mikrotubule, nadciśnienie tętnicze, neuroinflammacja, objawy parkinsonowskie, pień mózgu, postępujące porażenie nadrdzeniowe, sploty neurofibrylarne, terapia komórkowa
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Etiologia i przyczyny

Choroba Bowena, będąca rakiem kolczystokomórkowym in situ, charakteryzuje się obecnością atypowych keratynocytów ograniczonych do naskórka bez naciekania błony podstawnej. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującym wpływem przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV, które indukuje mutacje w genie p53, szczególnie u osób o jasnej karnacji. Inne istotne czynniki ryzyka to zakażenie HPV (zwłaszcza typ 16), immunosupresja (np. po przeszczepach, w AIDS), ekspozycja na arsen (po około 10 latach od kontaktu), napromieniowanie jonizujące oraz przewlekłe urazy i stany zapalne skóry. Choroba najczęściej dotyczy osób powyżej 60. roku życia, częściej kobiet i rasy kaukaskiej, manifestując się głównie w miejscach eksponowanych na słońce, ale także w okolicach narządów płciowych i paznokci. Wykrycie HPV DNA w 31% przypadków pozagenitalnej choroby Bowena podkreśla rolę infekcji wirusowej w patogenezie.
aneuploidia, azatiopryna, błona podstawna, brodawczakowatość bowenoidalna, brodawka łojotokowa, choroba Bowena, cyklosporyna, dermatoza zapalna, ekspozycja na arsen, fotochemoterapia PUVA, HPV-16, immunosupresja, karcinogeneza, kortykosteroid systemowy, lek immunosupresyjny, mutacja p53, nieczerniakowy nowotwór skóry, porokeratoza, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy in situ, rogowacenie słoneczne, stan przedrakowy, stres oksydacyjny, toczeń rumieniowaty, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus polyoma komórek Merkla

ekspozycja na arsen

Powiązane wpisy

Choroba bowena – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Postępujące porażenie nadrdzeniowe – Etiologia i przyczyny

Choroba bowena – Etiologia i przyczyny