porokeratoza
Porokeratoza to rzadkie, przewlekłe schorzenie skóry charakteryzujące się obecnością płytek rogowych z charakterystycznym obwałowanym brzegiem nazywanym „lamelarną kolumną rogową” (lamella corneé). Pod względem histopatologicznym cechą charakterystyczną jest obecność ciałka dyskeratotycznego (ciałka Civatte’a) oraz wspomnianej kolumny rogowej (parakeratosis columnaris).
Wyróżnia się kilka odmian klinicznych porokeratozy, w tym porokeratozę Mibelliego (porokeratosis of Mibelli), porokeratozę rozsianą powierzchowną aktynową (disseminated superficial actinic porokeratosis, DSAP), porokeratozę linijną, porokeratozę punktową oraz porokeratozę dłoni i stóp. Zmiany mogą mieć postać pojedynczych ognisk lub licznych wykwitów, często zaostrzających się pod wpływem ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe.
Patogeneza porokeratozy nie jest w pełni wyjaśniona, ale badania wskazują na podłoże genetyczne z dziedziczeniem autosomalnym dominującym w niektórych przypadkach. Wykazano mutacje w genach MVP, SLC17A9, PMVK oraz FDPS. Istotnym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na promieniowanie UV, a także immunosupresja, która może nasilać objawy choroby.
Leczenie porokeratozy obejmuje miejscowe stosowanie retinoidów, 5-fluorouracylu, imikwimodu, krioterapię, laseroterapię oraz terapię fotodynamiczną. W przypadkach rozsianych stosuje się retinoidy doustne. Istotne jest systematyczne monitorowanie zmian skórnych ze względu na ryzyko transformacji nowotworowej (głównie do raka kolczystokomórkowego), szacowane na około 7-11%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki podeszwowe – Diagnostyka i diagnoza
Brodawki podeszwowe (verruca plantaris) to zmiany skórne wywołane zakażeniem HPV, głównie typami 1, 2, 4, 27 i 57, lokalizujące się na podeszwowej części stopy. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym, gdzie kluczowe są cechy takie jak obecność czarnych kropek (zakrzepnięte naczynia krwionośne), przerwanie linii dermatoglifów oraz ból przy bocznym ucisku zmiany. Test uciskowy i dermatoskopia wspomagają różnicowanie brodawek od odcisków i modzeli. W przypadkach wątpliwych stosuje się przycięcie warstwy rogowej, biopsję, badania molekularne (PCR, hybrydyzacja Southern blot) lub ultrasonografię w celu oceny głębokości zmiany. Diagnostyka różnicowa obejmuje odciski, modzele, czarną piętę, porokeratozę, torbiele włączeniowe oraz czerniaka, co wymaga szczególnej uwagi przy zmianach atypowych lub szybko rosnących.
5-fluorouracyl, akantoza, azotan srebra, badanie histopatologiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja, brodawka podeszwowa, ciekły azot, czerniak, dermatoskop, dysfagia, hiperplazja naskórka, HPV, hybrydyzacja Southern blot, immunoterapia, krioterapia, kwas salicylowy, leczenie chirurgiczne, modzel, papillomatoza, PCR, porokeratoza, reakcja łańcuchowa polimerazy, środek keratolityczny, terapia laserowa, test uciskowy, verruca plantaris, wirus brodawczaka ludzkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Etiologia i przyczyny
Choroba Bowena, będąca rakiem kolczystokomórkowym in situ, charakteryzuje się obecnością atypowych keratynocytów ograniczonych do naskórka bez naciekania błony podstawnej. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującym wpływem przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV, które indukuje mutacje w genie p53, szczególnie u osób o jasnej karnacji. Inne istotne czynniki ryzyka to zakażenie HPV (zwłaszcza typ 16), immunosupresja (np. po przeszczepach, w AIDS), ekspozycja na arsen (po około 10 latach od kontaktu), napromieniowanie jonizujące oraz przewlekłe urazy i stany zapalne skóry. Choroba najczęściej dotyczy osób powyżej 60. roku życia, częściej kobiet i rasy kaukaskiej, manifestując się głównie w miejscach eksponowanych na słońce, ale także w okolicach narządów płciowych i paznokci. Wykrycie HPV DNA w 31% przypadków pozagenitalnej choroby Bowena podkreśla rolę infekcji wirusowej w patogenezie.
aneuploidia, azatiopryna, błona podstawna, brodawczakowatość bowenoidalna, brodawka łojotokowa, choroba Bowena, cyklosporyna, dermatoza zapalna, ekspozycja na arsen, fotochemoterapia PUVA, HPV-16, immunosupresja, karcinogeneza, kortykosteroid systemowy, lek immunosupresyjny, mutacja p53, nieczerniakowy nowotwór skóry, porokeratoza, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy in situ, rogowacenie słoneczne, stan przedrakowy, stres oksydacyjny, toczeń rumieniowaty, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus polyoma komórek Merkla