stóp i jamy ustnej
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD – Hand, Foot and Mouth Disease) to zakaźna choroba wirusowa, najczęściej wywoływana przez wirusy Coxsackie A16 i enterowirus 71. Dotyka głównie dzieci poniżej 5 roku życia, ale może występować również u dorosłych. Charakteryzuje się wysypką pęcherzykową na dłoniach, stopach i w jamie ustnej, stąd nazwa schorzenia.
Objawy HFMD rozpoczynają się zwykle od gorączki, bólu gardła i ogólnego złego samopoczucia. Po 1-2 dniach pojawiają się bolesne owrzodzenia w jamie ustnej oraz pęcherzyki na dłoniach i stopach, czasem również na pośladkach i obszarze genitalnym. Choroba zwykle ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu 7-10 dni, jednak może prowadzić do odwodnienia z powodu bolesnych zmian w jamie ustnej utrudniających przyjmowanie pokarmów i płynów.
Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym. W przypadkach wątpliwych można wykonać badania wirusologiczne. Leczenie jest objawowe – obejmuje odpowiednie nawodnienie, środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Profilaktyka polega na przestrzeganiu zasad higieny, ponieważ wirus przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z płynami ustrojowymi chorych osób.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherze – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w przypadku pęcherzy skórnych jest zróżnicowane i zależy od etiologii, rozległości zmian, wieku pacjenta, płci oraz stanu ogólnego. Typowe pęcherze pourazowe, powstające na skutek tarcia lub ucisku, zwykle goją się samoistnie w ciągu tygodnia i rzadko prowadzą do poważnych powikłań, o ile nie dojdzie do infekcji. W przypadku pemfigoidu pęcherzowego, autoimmunologicznej choroby pęcherzowej, obserwuje się wysoką śmiertelność: 17% po 3 miesiącach i 31% po 6 miesiącach, głównie z powodu sepsy i chorób układu sercowo-naczyniowego. Czynniki zwiększające ryzyko zgonu to wiek ≥86 lat (RR 7,1; 95% CI 2,0-25,4; P≤0,01), zły stan ogólny (RR 8,2; 95% CI 3,0-22,4; P≤0,001), płeć żeńska (RR 2,4; 95% CI 1,1-5,4; P≤0,05) oraz uogólniona postać choroby (RR 4,4; 95% CI 1,4-13,7; P≤0,01). Występowanie pęcherzy po opatrunkach przylepnych dotyczy 6-24% pacjentów pooperacyjnych i jest związane z wyższym BMI, operacjami klatki piersiowej, kończyn górnych i stawów, płcią żeńską oraz obecnością drenażu.
BMI, choroba dłoni, choroba pęcherzowa autoimmunologiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, eozynofilia, infekcja, liszajec pęcherzowy, opryszczka narządów płciowych, opryszczka wargowa, ospa wietrzna, pęcherz skórny, pemfigoid pęcherzowy, powikłanie pooperacyjne, sepsa, stóp i jamy ustnej, świerzb, terapia antybiotykowa, wyprysk potnicowy, zakażenie skóry, zakrzepica żył głębokich - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Epidemiologia
Wysypki skórne u niemowląt i dzieci stanowią istotny problem kliniczny i epidemiologiczny, generując ponad 12 milionów wizyt rocznie, z czego 68% odbywa się w podstawowej opiece zdrowotnej. Częstość występowania wysypek różni się w zależności od wieku i etiologii – np. rumień toksyczny noworodków dotyczy 40-70% noworodków donoszonych, potówki około 40% niemowląt, a atopowe zapalenie skóry (AZS) około 20% dzieci w USA. Wysypki infekcyjne, zwłaszcza wirusowe, są najczęstszą przyczyną gorączkowych wykwitów skórnych u dzieci, z chorobami takimi jak odra, rumień zakaźny, ospa wietrzna czy choroba bostońska. Bakterie (np. Streptococcus pyogenes w płonicy) i grzyby (tinea, Candida) również odgrywają ważną rolę. Nieinfekcyjne dermatozy, takie jak odparzenia pieluszkowe (7-35% niemowląt) i AZS (10-20% dzieci), mają znaczący udział w etiologii wysypek. Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie geograficzne i klimatyczne, a nadzór epidemiologiczny, w tym obowiązkowe zgłaszanie chorób takich jak odra czy choroba meningokokowa, jest kluczowy dla kontroli i zapobiegania rozprzestrzenianiu się infekcji.
acne neonatorum, atopowe zapalenie skóry, Candida, choroba bostońska, choroba dłoni, choroba meningokokowa, choroba riketsyjna, denga, erythema infectiosum, grzybica, łojotokowe zapalenie skóry, miliaria, odparzenie pieluszkowe, odra, ospa wietrzna, płonica, posocznica, potówki, roseola infantum, rumień toksyczny noworodków, rumień zakaźny, stóp i jamy ustnej, szczepionka MMR, trądzik noworodkowy, wysypka wirusowa, zakażenie COVID-19, zakażenie drożdżakowe, zespół oparzonej skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień nagły – Diagnostyka i diagnoza
Rumień nagły (roseola infantum) to wirusowa choroba wieku dziecięcego, wywoływana głównie przez HHV-6B, rzadziej HHV-7, dotykająca dzieci między 6 miesiącem a 3 rokiem życia. Charakterystyczny przebieg kliniczny obejmuje nagłą wysoką gorączkę sięgającą nawet 40°C, trwającą 3-5 dni, po której następuje gwałtowne ustąpienie gorączki i pojawienie się różowo-czerwonej wysypki rozpoczynającej się na tułowiu (klatka piersiowa, plecy) i rozprzestrzeniającej się na twarz, szyję oraz kończyny. Wysypka składa się z drobnych plamek lub grudek o średnicy 2-3 mm, które mogą się zlewać. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie, z uwzględnieniem różnicowania z odrą, różyczką, płonicą, rumieniem zakaźnym, chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej oraz reakcjami polekowymi. Badania laboratoryjne, takie jak PCR wykrywający DNA HHV-6/7, serologia czy izolacja wirusa, są zarezerwowane dla atypowych przypadków lub pacjentów z obniżoną odpornością.
badanie fizykalne, badanie moczu, badanie serologiczne, błona bębenkowa, choroba dłoni, choroby zakaźne, drgawki gorączkowe, grudki skórne, HHV-7, morfologia krwi, objaw Fiłatowa, obraz kliniczny, obrzęk okołooczodołowy, odra, odwodnienie, parwowirus B19, PCR, plamki Koplika, płonica, płyn mózgowo-rdzeniowy, posiew krwi, reakcja polekowa, real-time PCR, różyczka, rumień nagły, rumień zakaźny, stóp i jamy ustnej, truskawkowy język, węzły chłonne szyjne, wirus Coxsackie, wysoka gorączka, wysypka, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Epidemiologia
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) jest wywoływana głównie przez enterowirusy z rodziny Picornaviridae, w tym EV-A71, CV-A16, CV-A6 i CV-A10, z dominacją CV-A6 w ostatnich latach. HFMD dotyka przede wszystkim dzieci poniżej 5 roku życia, ze szczególnie wysoką zapadalnością w grupie 12-23 miesięcy oraz największym wskaźnikiem śmiertelności w wieku 6-11 miesięcy. Zachorowalność w Chinach waha się od 19,51 do 166,1 przypadków na 100 000 osób, a średnia roczna zapadalność wynosi 1,61 na 100 mieszkańców (95% CI: 1,21-1,94). Choroba wykazuje sezonowość zależną od klimatu, z dodatnią korelacją z temperaturą (r=0,30), wilgotnością (r=0,20), prędkością wiatru (r=0,17) i opadami (r=0,17), a okres inkubacji wynosi 2-10 dni. Źródłem zakażenia są zarówno osoby objawowe, jak i bezobjawowi nosiciele, a transmisja odbywa się drogą kontaktową i fekalno-oralną. Wskaźnik śmiertelności w USA wynosi 0,06-0,11%, natomiast w Chinach w latach 2008-2014 z 10,7 mln przypadków odnotowano 3046 zgonów, głównie z powodu powikłań neurologicznych i sercowo-płucnych.
analiza filogenetyczna, choroba rąk, diagnostyka laboratoryjna, droga fekalno-oralna, enterowirus, Enterowirus 71, epidemiologia molekularna, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, nadzór epidemiologiczny, nadzór sentinel, ognisko epidemiczne, ognisko HFMD, okres inkubacji, powikłania neurologiczne, powikłania sercowo-płucne, reakcja łańcuchowa polimerazy, stóp i jamy ustnej, szczepionka inaktywowana, szczepionka wielowalentna, wirus Coxsackie, wirus Coxsackie A16, wirus Coxsackie A6, wydzieliny z dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Etiologia i przyczyny
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) to wysoce zakaźna infekcja wirusowa, głównie dotykająca dzieci poniżej 5 roku życia, wywoływana przez enterowirusy, przede wszystkim Coxsackie A16, Coxsackie A6 oraz Enterowirus 71 (EV-A71). Inkubacja trwa zwykle 3-6 dni, a choroba charakteryzuje się bolesnymi owrzodzeniami w jamie ustnej oraz pęcherzykową wysypką na dłoniach, stopach i czasem na pośladkach czy okolicach narządów płciowych. Transmisja odbywa się drogą kontaktu bezpośredniego z wydzielinami, drogą fekalno-oralną, kropelkową oraz przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. Zakaźność jest największa w pierwszym tygodniu objawów, jednak wirus może być wydalany nawet przez kilka tygodni po ustąpieniu symptomów, co utrudnia kontrolę epidemiologiczną, zwłaszcza w środowiskach dziecięcych. W USA i Europie dominującym patogenem jest Coxsackie A16, natomiast w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej częściej EV-A71, który wiąże się z poważniejszymi powikłaniami neurologicznymi, takimi jak aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu czy ostre wiotkie zapalenie rdzenia (AFM).
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba rąk, droga fekalno-oralna, droga kropelkowa, enterowirus, Enterowirus 71, leczenie antywirusowe, ognisko epidemiczne, ognisko HFMD, okres inkubacji, osłabiony układ odpornościowy, ostre wiotkie zapalenie rdzenia, owrzodzenie jamy ustnej, powikłania neurologiczne, powikłania sercowo-płucne, pryszczyca, stóp i jamy ustnej, szczepionka wielowalentna, wirus Coxsackie A16, wirus Coxsackie A6, wskaźnik śmiertelności, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) to wirusowa infekcja najczęściej wywoływana przez wirusy Coxsackie i enterowirusy, dotykająca głównie dzieci poniżej 5 roku życia. Objawia się gorączką (zwykle niskiego stopnia), bolesnymi pęcherzykowymi wykwitami w jamie ustnej oraz charakterystyczną wysypką na dłoniach, stopach i czasem pośladkach. Inkubacja trwa 3-6 dni, a przebieg choroby jest zwykle łagodny, ustępując samoistnie w ciągu 7-10 dni. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i wywiadzie, a badania laboratoryjne są zarezerwowane dla cięższych lub nietypowych przypadków. Powikłania, choć rzadkie, mogą obejmować zapalenie mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych, ostre wiotkie porażenie oraz powikłania kardiologiczne, zwłaszcza przy zakażeniu enterowirusem 71 (EV71).
antacyd, bliznowacenie, choroba rąk, enterowirus, Enterowirus 71, herpangina, ibuprofen, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, odwodnienie, ognisko epidemiczne, opryszczkowe zapalenie dziąseł, ostre wiotkie porażenie, owrzodzenie jamy ustnej, paracetamol, powikłanie kardiologiczne, środek znieczulający, stóp i jamy ustnej, sztywność karku, wirus Coxsackie, wysypka grudkowo-pęcherzykowa, wysypka pęcherzykowa, zaburzenie świadomości, zapalenie gardła, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Reye’a