deaminacja aminokwasów

Deaminacja aminokwasów to kluczowy proces biochemiczny, w którym dochodzi do usunięcia grupy aminowej (-NH₂) z cząsteczek aminokwasów. Jest to jeden z podstawowych szlaków metabolicznych, umożliwiający organizmowi zarówno pozyskiwanie energii z aminokwasów, jak i eliminację nadmiaru azotu.

W procesie deaminacji wyróżnia się dwa główne mechanizmy: deaminację oksydacyjną, która zachodzi przy udziale dehydrogenaz aminokwasowych i prowadzi do powstania α-ketokwasów oraz amoniaku, oraz transdeaminację (transaminację), w której grupa aminowa jest przenoszona z jednego aminokwasu na α-ketokwas. Enzymy uczestniczące w tych reakcjach, takie jak aminotransferazy (ALT, AST), są ważnymi wskaźnikami klinicznymi funkcji wątroby.

Produktem końcowym deaminacji jest amoniak, który jest toksyczny dla organizmu. W wątrobie amoniak jest przekształcany w mocznik poprzez cykl mocznikowy (cykl Krebsa-Henseleita), a następnie wydalany przez nerki. Zaburzenia procesów deaminacji oraz detoksykacji amoniaku mogą prowadzić do encefalopatii wątrobowej, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby.

Klinicznie, deaminacja aminokwasów ma znaczenie w diagnostyce chorób metabolicznych, ocenie funkcji wątroby oraz w planowaniu żywienia pacjentów z zaburzeniami metabolizmu białek. Monitorowanie poziomu enzymów biorących udział w deaminacji oraz stężenia mocznika i amoniaku we krwi pozwala na wczesne wykrycie zaburzeń metabolicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl