grzybica skóry i paznokci
Grzybica skóry i paznokci (dermatomikoza, onychomikoza) to powszechne zakażenia grzybicze wywoływane głównie przez dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), a także przez drożdżaki (Candida) czy pleśnie. Stanowią one istotny problem kliniczny ze względu na swoją przewlekłość, tendencję do nawrotów oraz trudności terapeutyczne.
Grzybica skóry objawia się najczęściej rumieniowymi, złuszczającymi się zmianami o wyraźnym brzegu, często z towarzyszącym świądem. Może dotyczyć różnych okolic ciała, w tym stóp (tinea pedis), pachwin (tinea cruris), tułowia (tinea corporis) czy skóry głowy (tinea capitis). Onychomikoza prowadzi do pogrubienia, łamliwości, zmiany zabarwienia i deformacji płytki paznokciowej.
Diagnostyka obejmuje badanie mikologiczne bezpośrednie, posiew oraz metody molekularne. W leczeniu stosuje się preparaty przeciwgrzybicze miejscowe (azole, amorolfina, cyklopiroksolamina) oraz ogólnoustrojowe (terbinafina, itrakonazol, flukonazol). Terapia grzybicy paznokci jest długotrwała (3-6 miesięcy) i wymaga systematyczności, a jej skuteczność zależy od rodzaju patogenu, lokalizacji i rozległości zmian.
Istotną rolę odgrywa profilaktyka, obejmująca odpowiednią higienę, unikanie wspólnego użytkowania przedmiotów osobistych, noszenie przewiewnego obuwia oraz stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych u osób z grupy ryzyka. Grzybica stanowi szczególne zagrożenie dla pacjentów z zaburzeniami odporności, cukrzycą oraz zaburzeniami krążenia obwodowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Azotan butokonazolu – Właściwości farmakodynamiczne
Azotan butokonazolu, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF15), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, szczególnie skuteczny wobec patogenów rodzaju Candida, w tym Candida albicans, będącego główną przyczyną kandydozy pochwy. Ponadto substancja ta działa przeciwbakteryjnie na niektóre bakterie Gram-dodatnie, co jest istotne w terapii mieszanych infekcji pochwy. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę przekształcenia lanosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów, zmniejszenia ich oporności osmotycznej oraz śmierci komórkowej. Azotan butokonazolu jest stosowany głównie w formie kremu dopochwowego (Gynazol) o unikalnej formulacji emulsji typu „woda w oleju” z wysokim wewnętrznym wskaźnikiem fazowym, co zapewnia długotrwałe działanie miejscowe.
azotan butokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa grzyba, błona śluzowa pochwy, Candida, Candida albicans, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, emulsja woda w oleju, Epidermophyton, grzybica skóry głowy, grzybica skóry i paznokci, grzybicze zakażenie pochwy, kandydoza pochwy, kinetyka uwalniania, krem dopochwowy, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, Microsporum, mieszana infekcja pochwy, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, Trichophyton, właściwości adhezyjne, zakażenie pochwy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orungal 100 mg
Orungal (itrakonazol) wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony na podstawie analizy danych z 107 badań klinicznych obejmujących 8499 pacjentów, w tym 165 dzieci w wieku 1-17 lat. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi u dorosłych były ból głowy (1,6%), nudności (1,6%) oraz ból brzucha (1,3%), natomiast u dzieci częstotliwość tych objawów była wyższa: ból głowy i wymioty po 3,0%, ból brzucha i biegunka po 2,4%, zaburzenia czynności wątroby, niedociśnienie tętnicze, nudności i pokrzywka po 1,2%. Rzadziej (<1%) występowały m.in. leukopenia, nadwrażliwość, zaburzenia smaku, parestezje, szumy uszne, zaburzenia czynności wątroby i hiperbilirubinemia, a także zmiany skórne i zaburzenia układu rozrodczego. Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny, lecz z wyższą częstością występowania.
ból brzucha, ból głowy, duszność, dysgeuzja, fosfokinaza kreatynowa, grzybica skóry i paznokci, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, itrakonazol, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, pseudoaldosteronizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, utrata słuchu, wielomocz, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry