mutacja ASXL1
Mutacja ASXL1 (Additional Sex Combs Like 1) jest istotną zmianą genetyczną często identyfikowaną w nowotworach hematologicznych. Gen ASXL1 zlokalizowany na chromosomie 20q11.21 koduje białko, które funkcjonuje jako regulator epigenetyczny, wpływając na remodelowanie chromatyny i ekspresję genów.
Mutacje ASXL1 występują szczególnie często w zespołach mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczce mielomonocytowej (CMML), ostrej białaczce szpikowej (AML) oraz pierwotnej mielofibrozie. Najczęściej są to mutacje typu frameshift lub nonsensowne w eksonie 12, prowadzące do powstania skróconej formy białka, która traci zdolność prawidłowej regulacji ekspresji genów.
Obecność mutacji ASXL1 jest uznawana za niekorzystny czynnik prognostyczny w wielu nowotworach mieloidalnych. Pacjenci z tą mutacją często wykazują gorsze wyniki leczenia, krótszy czas przeżycia całkowitego oraz zwiększone ryzyko transformacji do ostrej białaczki. Mutacja ASXL1 została włączona do systemów prognostycznych, takich jak IPSS-R (zrewidowany Międzynarodowy System Prognostyczny) dla MDS.
Diagnostyka mutacji ASXL1 jest obecnie elementem rutynowego profilowania molekularnego pacjentów z nowotworami mieloidalnymi, co pozwala na bardziej precyzyjną stratyfikację ryzyka i dostosowanie strategii terapeutycznych. Wykrywanie tej mutacji opiera się głównie na technikach sekwencjonowania nowej generacji (NGS).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostra białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ostra białaczka szpikowa (AML) cechuje się wysoką heterogennością biologiczną i zmiennym rokowaniem, które zależy od złożonej interakcji czynników cytogenetycznych, molekularnych, klinicznych oraz odpowiedzi na leczenie. Kluczowe zmiany cytogenetyczne o korzystnym rokowaniu to m.in. t(8;21), t(15;17) (APL) oraz inv(16), natomiast niekorzystne obejmują t(6;9)(p23.3;q34.1), złożony kariotyp (CK-AML) i aberracje 11q23/KMT2A. Mutacje genetyczne takie jak NPM1 i bialleliczne CEBPA wiążą się z lepszym rokowaniem, podczas gdy mutacje FLT3-ITD, TP53, ASXL1, U2AF1 i RUNX1 predysponują do gorszych wyników. Wiek pacjenta jest silnym niezależnym czynnikiem prognostycznym – 5-letnie przeżycie spada z około 60% u osób poniżej 40 lat do około 1% u pacjentów powyżej 80 lat. Wskaźnik całkowitej remisji (CR) u młodszych dorosłych (<60 lat) wynosi około 67%, z medianą przeżycia 68 tygodni, natomiast u starszych (>60 lat) CR to około 55%, a mediana przeżycia 33 tygodnie. Typ AML (de novo, wtórna, związana z terapią) oraz obecność minimalnej choroby resztkowej (MRD) po leczeniu mają istotny wpływ na rokowanie i decyzje terapeutyczne.
allogeniczny przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, AML de novo, AML wtórna, całkowita remisja, cytogenetyka, cytometria przepływowa, liczba białych krwinek, minimalna choroba resztkowa, mutacja ASXL1, mutacja CEBPA, mutacja FLT3-ITD, mutacja NPM1, mutacja TP53, nawrót AML, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, palenie tytoniu, przeszczep szpiku kostnego, przeżycie całkowite, remisja, trójtlenek arsenu, zespół mielodysplastyczny, złożony kariotyp