objaw Dariera
Objaw Dariera to charakterystyczny objaw skórny związany z obrzękiem skóry i okolicznych tkanek po potarciu lub zadrapaniu skóry u pacjentów z mastocytozą. Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego dermatologa Ferdinanda-Jeana Dariera, który opisał ten fenomen w 1889 roku.
Objaw ten powstaje w wyniku mechanicznej degranulacji komórek tucznych (mastocytów) znajdujących się w skórze, które uwalniają histaminę i inne mediatory zapalne. Klinicznie objawia się jako zaczerwienienie, obrzęk i pokrzywkowy bąbel pojawiający się w miejscu potarcia skóry po kilku minutach od zadziałania bodźca mechanicznego.
Objaw Dariera ma istotne znaczenie diagnostyczne w mastocytozie skórnej, szczególnie w postaci skórnej plamisto-grudkowej (urticaria pigmentosa). Może być wywoływany celowo podczas badania lekarskiego jako prosty test diagnostyczny, ale należy go wykonywać ostrożnie, gdyż u niektórych pacjentów może wywołać reakcję systemową.
W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić dermografizm, który również pojawia się po potarciu skóry, jednak w przeciwieństwie do objawu Dariera występuje na skórze niezmienionej chorobowo, a nie w obrębie zmian charakterystycznych dla mastocytozy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza – Diagnostyka i diagnoza
Mastocytoza to grupa chorób charakteryzujących się nieprawidłowym nagromadzeniem mastocytów w skórze i/lub narządach wewnętrznych. Diagnostyka opiera się na kryteriach WHO, gdzie rozpoznanie systemowej mastocytozy (SM) wymaga obecności głównego kryterium – wieloogniskowych nacieków mastocytów (≥15 komórek) w szpiku lub innych narządach – oraz co najmniej jednego kryterium dodatkowego, takich jak nieprawidłowa morfologia mastocytów (>25% atypowych komórek), mutacja KIT D816V, ekspresja CD2/CD25 na mastocytach lub stężenie tryptazy w surowicy >20 ng/ml (z wyłączeniem pacjentów z chorobą rozrostową układu krwiotwórczego). Mastocytoza skórna (CM) diagnozowana jest na podstawie charakterystycznych zmian skórnych, objawu Dariera oraz biopsji skóry z wybarwieniem na mastocyty. Poziom tryptazy jest kluczowym markerem w diagnostyce i monitorowaniu SM, korelującym z obciążeniem mastocytami i agresywnością choroby, natomiast w CM poziom tryptazy może być prawidłowy.
agresywna mastocytoza układowa, anafilaksja, badanie densytometryczne, badanie histologiczne, badanie histopatologiczne, biopsja skóry, biopsja szpiku kostnego, cytopenia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gen KIT, hepatomegalia, hepatosplenomegalia, hipotensja, indolentna mastocytoza układowa, komórka tuczna, leukocytoza, limfadenopatia, małopłytkowość, mastocyt, mastocytoza, mastocytoza skórna, mastocytoza układowa, mutacja KIT D816V, mutacja punktowa, nadciśnienie wrotne, nadpłytkowość, objaw Dariera, osteoporoza, sekwencjonowanie nowej generacji, splenomegalia, Światowa Organizacja Zdrowia, szpik kostny, tlący się wariant mastocytozy układowej, tryptaza w surowicy, wodobrzusze, zespół aktywacji mastocytów - Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Patofizjologia i mechanizm
Dermografizm, znany również jako pokrzywka dermograficzna, jest jedną z najczęstszych postaci pokrzywki fizykalnej, dotykającą 2-5% populacji. Charakteryzuje się powstawaniem bąbli pokrzywkowych i rumienia w miejscach urazu mechanicznego skóry, co jest wynikiem nieprawidłowej aktywacji komórek tucznych i uwalniania histaminy oraz innych mediatorów zapalnych, takich jak leukotrieny, bradykinina, heparyna, kalikreina i peptydy (np. substancja P). Mechanizm ten prowadzi do tzw. potrójnej odpowiedzi Lewisa: początkowej linii czerwonej, rumienia i liniowego bąbla. Dermografizm wykazuje podobieństwo do reakcji alergicznej typu I, jednak wyzwalany jest przez uraz mechaniczny, a nie przez klasyczne alergeny. Wyróżnia się także odmianę białego dermografizmu, gdzie po zadrapaniu pojawia się zblednięcie skóry spowodowane wazokonstrykcją naczyń włosowatych. Ponadto istnieją odmiany fałszywego dermografizmu, takie jak żółty (związany z cholestazą) i czarny (powodowany przez kontakt z metalem). Czynniki nasilające objawy to m.in. alergie, wysiłek fizyczny, ekspozycja na temperaturę, leki (np. penicylina), stres, tarcie i infekcje.
bąbel pokrzywkowy, badanie histopatologiczne, biały dermografizm, bradykinina, cholestaza, cyklosporyna, degranulacja, dermografizm, dermografometr, heparyna, histamina, immunoglobulina E, kalikreina, komórka tuczna, lek przeciwhistaminowy, leukotrien, mastocytoza, mechanoreceptor, mediator wazoaktywny, mediator zapalny, naciek limfocytarny, naczynie włosowate, objaw Dariera, omalizumab, pokrzywka fizykalna, reakcja alergiczna typu I, rumień, spongioza, substancja P, tętniczka, wazokonstrykcja, wyprysk atopowy, zespół aktywacji komórek tucznych - Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza układowa – Diagnostyka i diagnoza
Mastocytoza układowa (MU) to rzadka choroba hematologiczna charakteryzująca się klonalnym namnażaniem mastocytów w narządach pozaskórnych, głównie w szpiku kostnym, wątrobie, śledzionie, węzłach chłonnych i przewodzie pokarmowym. Rozpoznanie opiera się na kryteriach WHO 2022, które wymagają obecności jednego kryterium głównego (wieloogniskowe skupiska ≥15 mastocytów w szpiku lub innych narządach) oraz co najmniej jednego kryterium mniejszego, takich jak: ≥25% mastocytów o atypowej morfologii, wykrycie mutacji KIT D816V, nieprawidłowa ekspresja CD25/CD2 na mastocytach lub stężenie tryptazy w surowicy >20 ng/ml (z wyłączeniem pacjentów z nowotworem mieloidalnym). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne skóry (w tym objaw Dariera), oznaczenie tryptazy, badania molekularne (PCR, allele-specific qPCR) oraz biopsję szpiku kostnego z immunohistochemią (tryptaza, CD117, CD25, CD2). W diagnostyce różnicowej uwzględnia się także badania obrazowe (USG jamy brzusznej, DEXA, TK, MRI) oraz badania endoskopowe i czynnościowe wątroby w zależności od objawów klinicznych.
agresywna mastocytoza układowa, anafilaksja, aspiracja szpiku, badanie genetyczne, badanie immunohistochemiczne, białaczka z komórek tucznych, biopsja szpiku kostnego, cytometria przepływowa, densytometria kości, endoskopia przewodu pokarmowego, eozynofilia, indolentna mastocytoza układowa, komórka tuczna, kryteria WHO, leukocytoza, małopłytkowość, mastocytoza skórna, mastocytoza układowa, mastocytoza z nowotworem hematologicznym, morfologia krwi obwodowej, mutacja genu KIT, mutacja KIT D816V, nadciśnienie wrotne, nadpłytkowość, napadowe zaczerwienienie skóry, niedokrwistość, nowotwór mieloidalny, objaw Dariera, organomegalia, osteoporoza, powiększenie wątroby, rezonans magnetyczny, szpik kostny, tomografia komputerowa, trepanobiopsja, tryptaza w surowicy, wodobrzusze, zajęcie narządowe - Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza – Objawy
Mastocytoza to rzadkie schorzenie charakteryzujące się patologiczny nagromadzeniem i proliferacją mastocytów w skórze i/lub narządach wewnętrznych, prowadzące do uwalniania mediatorów zapalnych (histamina, prostaglandyny, leukotrieny). Klinicznie manifestuje się różnorodnymi objawami, w tym zmianami skórnymi (urticaria pigmentosa, świąd, objaw Dariera), dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, biegunka, refluks, choroba wrzodowa), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, hipotensja, omdlenia), neuropsychiatrycznymi (bóle głowy, mgła mózgowa, zaburzenia nastroju) oraz kostnymi (osteoporoza, złamania patologiczne). Mastocytoza dzieli się na postać skórną, dominującą u dzieci, oraz systemową, częściej występującą u dorosłych, z podtypami: indolentna (ISM), tląca (SSM), agresywna (ASM), z towarzyszącą chorobą hematologiczną (SM-AHN) oraz białaczka z komórek tucznych (MCL). Mediana przeżycia w ASM wynosi około 41 miesięcy, a w MCL mniej niż 6 miesięcy.
białaczka z komórek tucznych, bóle mięśniowo-szkieletowe, choroba wrzodowa, degranulacja komórek tucznych, dermografizm, hepatosplenomegalia, hipotensja, mastocyt, mastocytoma, mastocytoza skórna, mediator zapalny, mediatory komórek tucznych, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objaw Dariera, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, urticaria pigmentosa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, złamanie patologiczne, zmiany osteosklerotyczne