mięso czerwone i przetworzone
Mięso czerwone to kategoria mięsa obejmująca głównie produkty pochodzące z bydła, świń, owiec i kóz. Charakteryzuje się wysoką zawartością mioglobiny, która nadaje mu czerwony kolor. Natomiast mięso przetworzone to produkty mięsne poddawane konserwacji poprzez wędzenie, solenie, suszenie lub dodawanie konserwantów (np. wędliny, kiełbasy, parówki, konserwy mięsne).
Z perspektywy medycznej, liczne badania epidemiologiczne wykazały zależność między regularnym spożywaniem czerwonego mięsa, a zwłaszcza przetworzonego, a zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób przewlekłych, w tym raka jelita grubego, choroby niedokrwiennej serca, udaru mózgu i cukrzycy typu 2. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zakwalifikowała mięso przetworzone jako karcynogen grupy 1 (udowodnione działanie rakotwórcze), a mięso czerwone jako karcynogen grupy 2A (prawdopodobne działanie rakotwórcze).
Mechanizmy szkodliwego działania czerwonego i przetworzonego mięsa obejmują obecność związków N-nitrozowych, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych powstających podczas obróbki termicznej, hemu, który może uszkadzać nabłonek jelita, oraz konserwantów takich jak azotany i azotyny. Rekomendacje medyczne sugerują ograniczenie spożycia czerwonego mięsa do 350-500g tygodniowo oraz minimalizację spożycia mięsa przetworzonego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Polipy jelita grubego – Zapobieganie i profilaktyka
Polipy jelita grubego, będące nieprawidłowymi naroślami na wyściółce okrężnicy lub odbytnicy, stanowią istotny czynnik ryzyka rozwoju raka jelita grubego. Profilaktyka opiera się przede wszystkim na regularnych badaniach przesiewowych, z kolonoskopią jako złotym standardem, umożliwiającą jednoczesne wykrycie i usunięcie polipów. Zalecenia wskazują na rozpoczęcie badań w wieku 45 lat u osób o przeciętnym ryzyku, kontynuowanych do 75. roku życia, z wcześniejszym i częstszym nadzorem u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka (np. dodatni wywiad rodzinny, dziedziczne zespoły polipowatości, przewlekłe choroby zapalne jelit). Usunięcie polipów gruczolakowatych zmniejsza ryzyko raka jelita grubego o 76-90%, a dalszy nadzór kolonoskopowy dostosowuje się do liczby, wielkości i charakterystyki histologicznej polipów oraz jakości badania.
badanie przesiewowe, błonnik, choroba Leśniowskiego-Crohna, elektrokoagulacja, kolonoskopia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas foliowy, mięso czerwone i przetworzone, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoiste zapalenie jelit, otyłość, perforacja jelita, pętla diatermiczna, polip gruczolakowaty, polip jelita grubego, polipektomia, polipowatość, psyllium, rak jelita grubego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sekwencja gruczolak-rak, sulindak, wapń, witamina D, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha