diplopia pionowa
Diplopia pionowa (podwójne widzenie w kierunku pionowym) to zaburzenie widzenia, w którym pacjent widzi dwa obrazy tego samego obiektu ułożone jeden nad drugim. Jest to rodzaj podwójnego widzenia wynikający najczęściej z nieprawidłowej koordynacji mięśni oka odpowiedzialnych za ruchy w płaszczyźnie pionowej.
Przyczyną diplopii pionowej są zazwyczaj zaburzenia funkcji mięśni prostych górnych i dolnych lub mięśni skośnych oka. Może być ona skutkiem porażenia nerwów gałkoruchowych (III, IV lub VI), uszkodzeń mechanicznych w obrębie oczodołu, chorób układu nerwowego (np. miastenia, stwardnienie rozsiane), chorób tarczycy (szczególnie orbitopatii tarczycowej) czy anomalii rozwojowych.
Diagnostyka diplopii pionowej obejmuje szczegółowe badanie okulistyczne z oceną ruchomości gałek ocznych, badanie neurologiczne oraz często obrazowanie (MRI lub CT głowy i oczodołów). Przydatne są również testy z użyciem czerwonego szkła i test zasłaniania naprzemiennego do oceny charakteru i nasilenia podwójnego widzenia.
Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować terapię choroby podstawowej, stosowanie pryzmatów korygujących, ćwiczenia ortoptyczne, a w przypadkach nieodwracalnych zaburzeń – operację mięśni zewnątrzgałkowych. W niektórych przypadkach stosuje się również czasowe zasłanianie oka w celu eliminacji uciążliwych objawów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne widzenie – Diagnostyka i diagnoza
Podwójne widzenie (diplopia) jest objawem wymagającym szczegółowej diagnostyki różnicowej, obejmującej rozróżnienie diplopii jednoocznej (monokularnej) i obuocznej (binokularnej). Diplopia jednooczna utrzymuje się przy zamknięciu jednego oka i najczęściej wynika z patologii strukturalnych oka, takich jak zaćma, astygmatyzm czy zmętnienia ciała szklistego. Diplopia obuoczna pojawia się tylko przy otwartych obu oczach i wskazuje na zaburzenia w ustawieniu gałek ocznych lub uszkodzenia nerwów czaszkowych (III, IV, VI). Charakter przesunięcia obrazów (poziomy, pionowy, skośny) pozwala ukierunkować diagnostykę na konkretne mięśnie lub nerwy. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie okulistyczne (w tym testy ruchomości oczu i cover test), ocenę neurologiczną oraz badania obrazowe (MRI, CT, angiografia) u pacjentów z objawami neurologicznymi, postępującym przebiegiem lub poniżej 50. roku życia. Badania laboratoryjne, w tym przeciwciała przeciw receptorowi acetylocholiny, hormony tarczycy i markery zapalne, są wskazane w zależności od podejrzenia etiologii, np. miastenii gravis czy olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic.
astygmatyzm, choroba Gravesa-Basedowa, diplopia, diplopia jednooczna, diplopia obuoczna, diplopia pionowa, diplopia pozioma, dystrofia rogówki, elektromiografia pojedynczego włókna, hormony tarczycy, miastenia gravis, mięśnie oczne, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, orbitopatia tarczycowa, porażenie nerwu bloczkowego, porażenie nerwu odwodzącego, porażenie nerwu okoruchowego, przeciwciała przeciwko receptorowi acetylocholiny, przetoka tętniczo-żylna, rezonans magnetyczny, stożek rogówki, stwardnienie rozsiane, tomografia komputerowa, zaćma, zakrzepica zatoki jamistej, zapalenie opon mózgowych, zapalenie zatok, zespół suchego oka, zez - Leksykon chorób i schorzeń
Podwójne widzenie – Objawy
Podwójne widzenie (diplopia) to zaburzenie widzenia charakteryzujące się percepcją dwóch obrazów jednego obiektu, które mogą być przesunięte poziomo, pionowo lub ukośnie. Wyróżnia się diplopię jednooczną, utrzymującą się przy zamknięciu jednego oka, zwykle o podłożu okulistycznym, oraz obuoczną, ustępującą po zamknięciu jednego oka, często wynikającą z nieprawidłowego ustawienia gałek ocznych i potencjalnie poważniejszych schorzeń neurologicznych. Diplopia może mieć przebieg nagły, co wymaga pilnej diagnostyki w kierunku udaru mózgu, guza czy urazu, lub przewlekły, nawracający, związany m.in. z miastenią, chorobami tarczycy czy stwardnieniem rozsianym. Obrazy mogą być przesunięte w poziomie (patologia mięśni prostych bocznego lub przyśrodkowego), pionowo (mięśnie pionowe i skośne) lub ukośnie. Objawy towarzyszące obejmują ból głowy, zawroty, ból oka, opadanie powiek, zez, osłabienie mięśni oczu oraz zaburzenia równowagi, co znacząco wpływa na funkcjonowanie pacjenta, utrudniając czytanie, prowadzenie pojazdów i chodzenie.
ataksja, ból gałki ocznej, ból głowy, diplopia, diplopia pionowa, diplopia pozioma, dysartria, guz mózgu, miastenia, miastenia gravis, oftalmoplegia, okulary pryzmatyczne, percepcja głębi, pterygium, ptoza powiek, regeneracja nerwów, strabizm, stwardnienie rozsiane, tętniak mózgu, udar mózgu, udar niedokrwienny, zaburzenie widzenia, zaćma, zawroty głowy, zespół suchego oka, zez