hamowanie glukuronidacji
Hamowanie glukuronidacji to proces, w którym dochodzi do zaburzenia jednego z głównych szlaków metabolicznych II fazy biotransformacji leków i ksenobiotyków w organizmie. Glukuronidacja polega na sprzęganiu substancji aktywnych z kwasem glukuronowym przy udziale enzymów z rodziny UDP-glukuronylotransferaz (UGT), co prowadzi do powstania metabolitów bardziej polarnych i łatwiejszych do wydalenia.
Do hamowania glukuronidacji może dochodzić na skutek interakcji międzylekowych, gdy jeden lek konkuruje z drugim o miejsce wiązania w enzymie UGT lub bezpośrednio hamuje aktywność tego enzymu. Klasycznymi inhibitorami glukuronidacji są m.in. probenecyd, walproinian sodu oraz niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne. Hamowanie tego procesu może prowadzić do zwiększenia stężenia i wydłużenia czasu działania leków metabolizowanych tą drogą.
Konsekwencje kliniczne hamowania glukuronidacji mogą być znaczące, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak opioidowe leki przeciwbólowe, niektóre leki przeciwnowotworowe czy przeciwdrgawkowe. Może to prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, a nawet toksyczności lekowej. Wiedza na temat potencjalnych inhibitorów glukuronidacji ma istotne znaczenie przy planowaniu terapii wielolekowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Lambrinex 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, makrolidy (klarytromycyna, telitromycyna), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol), inhibitory proteazy HIV oraz elbaswir/grazoprewir, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki do 10 mg i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) podnoszą stężenie leku o 33-51%, co również wymaga dostosowania dawki i monitoringu. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie AUC o 80%) i efawirenz (o 41%), obniżają skuteczność terapii, co wymaga kontroli klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która dodatkowo hamuje OATP1B1, wpływając na hepatocytarny wychwyt atorwastatyny.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, choroba alkoholowa wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, elbaswir/grazoprewir, fibrat, glekaprewir/pibrentaswir, hamowanie glukuronidacji, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, transporter OATP1B1, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, żółtaczka