donor NO
Donor NO (tlenek azotu od dawcy) to związek, który uwalnia tlenek azotu (NO) w tkankach lub płynach ustrojowych. Tlenek azotu jest ważnym przekaźnikiem komórkowym w organizmie ludzkim, pełniącym kluczowe funkcje w układzie sercowo-naczyniowym, nerwowym i immunologicznym.
W medycynie donory NO stosowane są w leczeniu chorób układu krążenia, w tym nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca i dusznicy bolesnej. Działają poprzez rozszerzanie naczyń krwionośnych, poprawę przepływu krwi i zmniejszenie obciążenia serca. Do najczęściej stosowanych donorów NO należą nitraty (np. nitrogliceryna, monoazotan izosorbidu) oraz nitroprusydek sodu.
Donory NO odgrywają również rolę w badaniach naukowych nad funkcją śródbłonka naczyniowego i patofizjologią chorób sercowo-naczyniowych. Nowsze pochodne donorów NO, takie jak związki hybrydowe (np. NO-NLPZ, NO-statyny), są przedmiotem intensywnych badań ze względu na ich potencjalne działanie kardioprotekcyjne i przeciwzapalne przy zredukowanych działaniach niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytylu tetraazotan – Właściwości farmakodynamiczne
Pentaerytrytylu tetraazotan, będący organicznym azotanem i prolekiem, jest aktywowany enzymatycznie w obecności hydrolaz oraz glutationu, co prowadzi do uwolnienia tlenku azotu (NO). NO stymuluje rozpuszczalną cyklazę guanylową (sGC) w mięśniach gładkich naczyń, zwiększając stężenie cGMP i aktywując kinazę białkową zależną od cGMP. W efekcie dochodzi do obniżenia wewnątrzkomórkowego stężenia jonów Ca²⁺ i rozkurczu naczyń, zwłaszcza w pojemnościowym układzie żylnym, dużych tętnicach wieńcowych podwsierdziowych oraz arteriolach >100 μm. Mechanizm ten zmniejsza zapotrzebowanie tlenowe mięśnia sercowego oraz poprawia perfuzję obszarów niedokrwionych, zapobiegając skurczom tętnic wieńcowych i nie wywołując zespołu podkradania wieńcowego.
azotany organiczne, beta-adrenolityk, ból dławicowy, choroba niedokrwienna serca, cyklaza guanylowa, donor NO, dystrybucja krwi, działanie antyoksydacyjne, ferrytyna, glutation, hemooksygenaza, inhibitor konwertazy angiotensyny, kinaza białkowa, leczenie skojarzone, monoterapia, pentaerytrytylu tetraazotan, prolek, reaktywne formy tlenu, redystrybucja krwi, rozkurcz mięśni gładkich, skurcz tętnicy wieńcowej, spadek ciśnienia tętniczego, tlenek azotu, tolerancja lekowa, zapotrzebowanie tlenowe, zawał mięśnia sercowego, zespół podkradania wieńcowego