skurcz tętnicy wieńcowej
Skurcz tętnicy wieńcowej, znany również jako naczynioskurcz wieńcowy lub angina Prinzmetala, jest stanem charakteryzującym się nagłym, przejściowym zwężeniem lub zamknięciem tętnicy wieńcowej, co prowadzi do ograniczenia przepływu krwi do mięśnia sercowego. W przeciwieństwie do klasycznej choroby wieńcowej, gdzie zwężenie naczyń wynika z obecności blaszek miażdżycowych, skurcz tętnicy wieńcowej może występować w naczyniach bez istotnych zmian miażdżycowych.
Patofizjologia skurczu tętnicy wieńcowej obejmuje dysfunkcję śródbłonka naczyniowego, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego oraz zwiększoną reaktywność mięśniówki gładkiej naczyń. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, używanie kokainy lub metamfetaminy, stres oraz zaburzenia elektrolitowe. Skurcze mogą występować cyklicznie, często w godzinach nocnych lub wczesnoporannych.
Klinicznie skurcz tętnicy wieńcowej objawia się typowo jako ból dławicowy w spoczynku, który może ustępować po podaniu nitrogliceryny. W EKG podczas epizodu można zaobserwować przejściowe uniesienie odcinka ST, które cofa się po ustąpieniu skurczu. Diagnostyka obejmuje koronarografię z testem prowokacyjnym (najczęściej z użyciem ergonowiny lub acetylcholiny), która pozwala potwierdzić diagnozę.
Leczenie farmakologiczne opiera się głównie na stosowaniu antagonistów wapnia (np. diltiazem, werapamil) oraz długo działających nitratów, które zmniejszają częstość i nasilenie skurczów. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne można rozważyć implantację stentu. Kluczowe znaczenie ma również modyfikacja stylu życia, w tym zaprzestanie palenia i unikanie czynników wyzwalających skurcz.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Eletryptan – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa eletryptanu, oceniany na podstawie badań klinicznych u ponad 5000 pacjentów, wykazuje zależność dawka-efekt w zakresie działań niepożądanych przy dawkach 20 mg, 40 mg i 80 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to astenia, senność, nudności oraz zawroty głowy, typowe dla agonistów receptorów 5-HT1. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano jako częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000). Do najczęstszych należą zaburzenia układu nerwowego (senność, ból głowy, zawroty głowy), serca (kołatanie, częstoskurcz), naczyniowe (zaczerwienienie twarzy), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności), a także objawy ogólne (uczucie ciepła, osłabienie). Niezbyt często obserwowano m.in. zaburzenia psychiczne (depresja, euforia), neurologiczne (drżenie, ataksja), a rzadko poważne powikłania, takie jak zapalenie spojówek, rzadkoskurcz czy hiperbilirubinemia.
agonista receptora 5-HT1, astenia, ataksja, choroba naczyń obwodowych, częstomocz, częstoskurcz, depersonalizacja, eletryptan, fascykulacje, hiperbilirubinemia, hipokineza, jadłowstręt, kołatanie serca, labilność emocjonalna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rzadkoskurcz, skurcz tętnicy wieńcowej, stupor, światłowstręt, szum uszny, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Etiologia i przyczyny
Choroba wieńcowa (CHD/CAD) jest przewlekłym schorzeniem sercowo-naczyniowym, którego główną patogenezę stanowi miażdżyca tętnic wieńcowych. Proces ten rozpoczyna się uszkodzeniem śródbłonka pod wpływem czynników takich jak nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, hipercholesterolemia (zwłaszcza podwyższony poziom LDL i lipoproteiny(a)) oraz cukrzyca, prowadząc do odkładania się blaszek miażdżycowych złożonych z lipidów, komórek zapalnych i macierzy pozakomórkowej. Niestabilne blaszki, charakteryzujące się cienką pokrywą włóknistą i dużym rdzeniem lipidowym, są podatne na pęknięcie, co wywołuje aktywację płytek i powstawanie zakrzepów, skutkując ostrymi zespołami wieńcowymi, w tym zawałem mięśnia sercowego. Oprócz miażdżycy, inne rzadsze etiologie choroby wieńcowej obejmują skurcz tętnicy wieńcowej, dysfunkcję śródbłonka, rozwarstwienie tętnicy, zatory, zapalenia naczyń oraz wady wrodzone.
bezdech senny, białko C-reaktywne, blaszka miażdżycowa, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba autoimmunologiczna, choroba wieńcowa, cukrzyca, dysfunkcja śródbłonka, hipercholesterolemia, lipoproteina a, miażdżyca, mięsień sercowy, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, palenie tytoniu, przewlekła choroba nerek, rodzinna hipercholesterolemia, rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, skurcz tętnicy wieńcowej, tętnica wieńcowa, tlenek węgla, trójglicerydy, zaburzenie tarczycy, zapalenie tętnic, zator tętnicy wieńcowej, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zawał serca – Patofizjologia i mechanizm
Zawał serca (infarctus myocardii) jest wynikiem nieodwracalnej martwicy kardiomiocytów spowodowanej przedłużającym się niedokrwieniem mięśnia sercowego, najczęściej w przebiegu choroby wieńcowej. Patomechanizm obejmuje zaburzenie równowagi między zapotrzebowaniem na tlen a jego dostawą, prowadzące do hipoksji, dysfunkcji metabolicznej, skurczowej i rozkurczowej mięśnia sercowego oraz martwicy rozpływnej. W około 90% przypadków zawał jest konsekwencją pęknięcia lub erozji niestabilnej blaszki miażdżycowej, co inicjuje aktywację płytek i kaskadę krzepnięcia, skutkującą zakrzepicą i zamknięciem tętnicy wieńcowej. Typowe biomarkery to podwyższone troponiny I/T oraz CK-MB. Wyróżnia się zawały STEMI (z uniesieniem odcinka ST) i NSTEMI (bez uniesienia ST), a także MINOCA, gdzie nie stwierdza się istotnej choroby wieńcowej. Dysfunkcja mikrokrążenia wieńcowego (średnica 50-200 μm) oraz uszkodzenie reperfuzyjne stanowią dodatkowe mechanizmy patogenetyczne, wpływające na przebieg i rokowanie.
blaszka miażdżycowa, bliznowacenie, choroba wieńcowa, czynnik martwicy nowotworów, dławica naczynioskurczowa, dysfunkcja mikrokrążenia wieńcowego, dysfunkcja śródbłonka, hipoksja, kardiomiocyt, kaskada niedokrwienna, martwica mięśnia sercowego, martwica rozpływna, miażdżyca, mikro-RNA, MINOCA, niedokrwienie, pęknięcie blaszki miażdżycowej, przebudowa serca, reaktywne formy tlenu, rezerwa przepływu wieńcowego, rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, skurcz tętnicy wieńcowej, troponina, uszkodzenie reperfuzyjne, zakrzepica tętnicy, zator tętnicy wieńcowej, zawał NSTEMI, zawał serca, zawał STEMI - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinie 100 100 mg
Sumatryptan, substancja czynna leku Cinie (50 mg i 100 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy neurologiczny, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, oddechowy, mięśniowo-szkieletowy oraz immunologiczny. Najczęściej obserwowane działania neurologiczne to zawroty głowy, senność oraz parestezje i niedoczulica (1/100 do 1/10 pacjentów), natomiast poważniejsze, takie jak drgawki, występują z nieznaną częstością, także u pacjentów bez czynników ryzyka. W zakresie układu sercowo-naczyniowego często pojawia się przemijające zwiększenie ciśnienia tętniczego i zaczerwienienie skóry twarzy, a poważne zdarzenia, takie jak bradykardia, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, skurcz tętnicy wieńcowej czy zawał mięśnia sercowego, mają nieznaną częstość występowania. Często zgłaszane są również nudności, wymioty oraz duszność, a w obrębie mięśniowo-szkieletowym – uczucie ciężkości i bóle mięśni. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz zaburzenia widzenia, takie jak migotanie światła, podwójne widzenie i utrata wzroku, również zostały odnotowane z nieznaną częstością.
anafilaksja, biegunka, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, bursztynian sumatryptanu, Cinie, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, dystonia, działanie niepożądane, kołatanie serca, lęk, migotanie światła, migrena, mroczki, nadmierne pocenie się, nadwrażliwość skórna, napad migreny, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, nudności, objaw Raynauda, oczopląs, ograniczenie pola widzenia, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, utrata widzenia, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zmiany niedokrwienne w EKG, zwiększenie ciśnienia tętniczego - Leksykon chorób i schorzeń
Ischemia mięśnia sercowego – Etiologia i przyczyny
Niedokrwienie mięśnia sercowego jest wynikiem zmniejszonego przepływu krwi przez tętnice wieńcowe, co prowadzi do niedostatecznego zaopatrzenia mięśnia sercowego w tlen i składniki odżywcze. Główne przyczyny to miażdżyca tętnic wieńcowych (odpowiedzialna za około 90% zawałów), zakrzepy powstające na pękniętej blaszce miażdżycowej oraz skurcz tętnicy wieńcowej. Inne etiologie obejmują rozwarstwienie tętnicy, zator, dysfunkcję mikronaczyniową, użycie substancji psychoaktywnych, niedokrwistość, zaburzenia rytmu i ciśnienia krwi, kardiomiopatię przerostową oraz stenozę zastawki aortalnej. Warto zwrócić uwagę na syndromy MINOCA i INOCA, charakteryzujące się niedokrwieniem lub zawałem bez istotnych (>50%) zwężeń w tętnicach wieńcowych, gdzie etiologia może być zarówno naczyniowa epikardialna, jak i mikronaczyniowa. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek, płeć męską, palenie tytoniu, nadciśnienie, hipercholesterolemię, cukrzycę, otyłość, stres, choroby autoimmunologiczne oraz zaburzenia krzepnięcia.
bezdech senny, blaszka miażdżycowa, choroba autoimmunologiczna, choroba wieńcowa, cukrzyca, dysfunkcja mikronaczyniowa, dysfunkcja śródbłonka, dyslipidemia, hipercholesterolemia, hiperhomocysteinemia, hipotensja, ischemia mięśnia sercowego, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia Takotsubo, miażdżyca tętnic wieńcowych, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, neuropatia autonomiczna, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie tętnic wieńcowych, przewlekła choroba nerek, przezskórna interwencja wieńcowa, rewaskularyzacja wieńcowa, rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, skurcz tętnicy wieńcowej, stabilna dławica piersiowa, stan przedrzucawkowy, stenoza zastawki aortalnej, tętnica wieńcowa, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie rytmu serca, zakrzep krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zator tętnicy wieńcowej, zawał serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ferrum-Lek
Preparat Ferrum Lek, zawierający 50 mg jonów żelaza(III)/ml w roztworze do wstrzykiwań, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych i zespołu Kounisa. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 miesiąca życia z powodu braku danych klinicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergiami, astmą, chorobami immunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy, RZS), niedoborem kwasu foliowego, chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz przewlekłym zapaleniem wielostawowym. Lek powinien być podawany wyłącznie pod nadzorem personelu medycznego, w miejscu wyposażonym w sprzęt do resuscytacji i leczenia reakcji anafilaktycznych, z obserwacją pacjenta przez minimum 30 minut po podaniu. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości leczenie należy natychmiast przerwać.
adrenalina, astma ciężka, choroba Leśniowskiego-Crohna, kompleks wodorotlenku żelaza z dekstranem, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, niedobór kwasu foliowego, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, preparat żelaza pozajelitowy, przewlekłe zapalenie wielostawowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Działania niepożądane – MIGTAN 100 mg
Preparat MIGTAN (sumatryptan) w dawkach 50 mg i 100 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, senność, parestezje oraz przemijające zwiększenie ciśnienia tętniczego i duszność. Często występują również nudności, wymioty, bóle mięśniowe, uczucie ciężkości oraz bóle o charakterze gorąca, ucisku lub napięcia, lokalizujące się m.in. w klatce piersiowej i gardle. Z nieustaloną częstością raportowane są poważniejsze objawy, takie jak napady drgawek, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia), skurcz tętnic wieńcowych, a także reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny. Warto podkreślić, że niektóre działania niepożądane, np. zaburzenia widzenia czy nudności, mogą być trudne do odróżnienia od objawów samej migreny, co wymaga dokładnej diagnostyki różnicowej.
ból mięśniowy, bradykardia, diplopia, dystonia, kołatanie serca, migrena, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, oczopląs, parestezja, perforacja jelita, skurcz tętnicy wieńcowej, sumatryptan, tachykardia, ubytki pola widzenia, uczucie ciężkości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zapalenie otrzewnej, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolmiles 2,5 mg
Zolmitryptan w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (2,5 mg i 5 mg) wykazuje działania niepożądane o charakterze przemijającym, pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 4 godzin po podaniu i ustępujące samoistnie. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zaburzenia czucia, zawroty głowy, ból głowy, przeczulica, parestezje, senność oraz uczucie gorąca (częstość ≥1/100 do <1/10). Ze strony układu sercowo-naczyniowego występują kołatanie serca (często), tachykardia (≥1/1 000 do <1/100) oraz bardzo rzadko poważne powikłania, w tym zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa i skurcz tętnicy wieńcowej (<1/10 000). Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Ponadto, niezbyt często obserwuje się przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego (≥1/1 000 do <1/100), co wymaga ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zwłaszcza niekontrolowanym lub ciężkim.
astenia, ból brzucha, ból głowy, częstomocz, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, krwawa biegunka, mialgia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie jelita cienkiego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parcie na mocz, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, suchość jamy ustnej, sztywność mięśniowa, tachykardia, uczucie gorąca, wielomocz, wymioty, zaburzenie czucia, zawał jelita, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy ośrodkowe, zolmitryptan - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Venofer
Produkt leczniczy Venofer, zawierający kompleks żelaza(III) wodorotlenku z sacharozą, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym ciężkich anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych, które mogą prowadzić do zgonu. Reakcje te mogą pojawić się nawet po dawkach wcześniej dobrze tolerowanych. Opisano również przypadki zespołu Kounisa – skurczu tętnicy wieńcowej wywołanego ostrą reakcją alergiczną, prowadzącego do zawału mięśnia sercowego. Venofer wykazuje dobrą tolerancję u pacjentów uczulonych na inne preparaty żelaza, takie jak dekstran czy glukonian żelaza. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergiami, ciężką astmą, atopią oraz chorobami immunologicznymi i zapalnymi, np. toczniem rumieniowatym układowym czy reumatoidalnym zapaleniem stawów.
adrenalina, bakteriemia, ciężka astma, cukrzan żelaza, dekstran żelaza, glukonian żelaza, kompleks żelaza wodorotlenku z sacharozą, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, niewydolność wątroby, ostre zakażenie, przeładowanie żelazem, przewlekłe zakażenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, resuscytacja, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, wynaczynienie, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon substancji czynnych
żelazo – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające żelazo wymagają szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza cholestazy), nerek oraz zaburzeniami wydzielania żółci, ze względu na ryzyko kumulacji pierwiastka i przedawkowania. Podawanie pozajelitowe jest przeciwwskazane przy aminotransferazach (ALT, AST) przekraczających 3-krotnie normę, szczególnie u pacjentów z porfirią późną skórną (PCT). Istotne jest monitorowanie reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych, zwłaszcza u osób z alergiami, chorobami immunologicznymi i zapalnymi. Podawanie dożylne wymaga nadzoru wykwalifikowanego personelu i obserwacji pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. Należy unikać wypływu okołożylnego oraz zbyt szybkiej iniekcji, które mogą powodować podrażnienia skóry i epizody hipotensji. Preparaty żelaza nie powinny być stosowane u pacjentów z aktywną bakteriemią oraz ostrymi lub przewlekłymi zakażeniami.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, choroba Crohna, cukromocz, ferrytyna, glikemia, hiperkatabolizm, hipoglikemia, hiposyderemia, ketonuria, krwioplucie, niedokrwistość megaloblastyczna, parametry wątrobowe, porfiria późna skórna, pozajelitowe podawanie żelaza, pseudomelanoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor transferyny, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, test benzydynowy, toczeń rumieniowaty układowy, uchyłkowatość przewodu pokarmowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wypływ okołożylny, wysycenie transferyny, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zwężenie odźwiernika, zwężenie oskrzeli - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cardilopin 2,5 mg
Lek Cardilopin zawiera amlodypinę w postaci amlodypiny bezylanu w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg i jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz naczynioskurczowej dławicy piersiowej (typu Prinzmetala). Mechanizm działania opiera się na antagonizmie kanałów wapniowych, co prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich naczyń, redukcji oporu obwodowego oraz poprawy przepływu wieńcowego. W nadciśnieniu amlodypina może być stosowana zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej, a w dławicy piersiowej zmniejsza częstość i nasilenie napadów bólowych oraz poprawia tolerancję wysiłku. W przypadku dławicy naczynioskurczowej lek zapobiega skurczom naczyń wieńcowych, które występują niezależnie od wysiłku fizycznego, często w spoczynku lub w nocy.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, bezylan amlodypiny, dławica naczynioskurczowa, dławica odmienna, leczenie skojarzone, lek hipotensyjny, monoterapia, naczynioskurczowa dławica piersiowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obciążenie następcze serca, opór obwodowy, przepływ wieńcowy, relaksacja mięśni gładkich, skurcz tętnicy wieńcowej, stabilna dławica piersiowa, układ sercowo-naczyniowy, właściwości wazodylatacyjne, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia – Zapobieganie i profilaktyka
Tachykardia definiowana jest jako spoczynkowa częstość akcji serca >100 uderzeń/min i może być objawem chorób podstawowych lub samodzielnym zaburzeniem rytmu. Profilaktyka tachykardii opiera się na modyfikacji stylu życia: regularnej aktywności fizycznej (≥30 min umiarkowanego wysiłku większość dni tygodnia), zdrowej diecie ograniczającej sól, tłuszcze nasycone, alkohol i kofeinę, kontroli masy ciała, ciśnienia tętniczego oraz cholesterolu, rezygnacji z palenia tytoniu i unikania substancji stymulujących. W farmakoterapii profilaktycznej stosuje się beta-adrenolityki (propranolol, metoprolol), blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil), leki antyarytmiczne (amiodaron, flekainid, propafenon), digoksynę oraz iwabradynę, dobierając leczenie indywidualnie w zależności od typu tachykardii i chorób współistniejących. W przypadku częstoskurczu nadkomorowego (SVT) zaleca się unikanie czynników wyzwalających (stres, alkohol, kofeina, palenie), a w terapii farmakologicznej beta-1-adrenolityki lub werapamil, z rozważeniem ablacji przezskórnej w nawracających lub opornych przypadkach.
ablacja przezskórna, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, choroby układu sercowo-naczyniowego, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz przedsionkowy, digoksyna, doustny antykoagulant, hipercholesterolemia, iwabradyna, kardiomiopatia tachyarytmiczna, lek antyarytmiczny, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, nerw błędny, niewydolność serca, sarkoidoza serca, skurcz tętnicy wieńcowej, sotalol, tachykardia, udar mózgu, węzeł przedsionkowo-komorowy, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zespół tachykardia-bradykardia, zespół tachykardii ortostatycznej, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diafer
Preparat Diafer (50 mg Fe/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest dożylnym kompleksem żelaza, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych. Reakcje te mogą wystąpić nawet u pacjentów wcześniej tolerujących preparaty dożylne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergiami, ciężką astmą, atopią oraz chorobami immunologicznymi, takimi jak toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów. Podawanie Diaferu powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego, w warunkach wyposażonych w sprzęt do resuscytacji i leczenia reakcji anafilaktycznych, z obserwacją pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji. W przypadku objawów nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku.
adrenalina, alergia atopowa, bakteriemia, choroba immunologiczna, ciężka astma, dysfagia, kortykosteroid, leczenie anafilaksji, obniżenie ciśnienia, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz tętnicy wieńcowej, środek przeciwhistaminowy, toczeń rumieniowaty układowy, wypływ okołożylny, wyprysk, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolmiles 5 mg
Zolmitryptan w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Zolmiles) wykazuje działania niepożądane o przeważnie przemijającym charakterze, pojawiające się najczęściej w ciągu 4 godzin od podania i utrzymujące się na stałym poziomie przy kolejnych dawkach. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (np. zawroty głowy, parestezje, senność), układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej, dysfagia) oraz układu mięśniowo-szkieletowego (osłabienie siły mięśni, ból mięśni), występujące u 1 do 10 na 100 pacjentów. Rzadziej pojawiają się reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne) oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca (często) i tachykardia (1-10 na 1000 pacjentów), a bardzo rzadko poważne powikłania kardiologiczne, w tym zawał mięśnia sercowego i skurcz tętnicy wieńcowej (<1 na 10 000 pacjentów). Niezbyt często obserwuje się także nieznaczny wzrost ciśnienia tętniczego oraz przemijające jego zwiększenie.
astenia, ciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, krwawa biegunka, niedokrwienie jelita cienkiego, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieregularna praca serca, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz tętnicy wieńcowej, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tachykardia, wielomocz, zawał jelit, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zolmitryptan - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adenosine Kabi 3 mg/ml
Adenosine Kabi, zawierający adenozynę w stężeniu 3 mg/ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zwykle łagodne i krótkotrwałe (<1 min), jednak mogą wystąpić poważne reakcje wymagające natychmiastowej interwencji. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym bardzo często występująca bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy oraz zaburzenia pobudliwości komór (dodatkowe skurcze komorowe, częstoskurcz komorowy). Rzadziej obserwuje się migotanie przedsionków, ciężką bradykardię oporną na atropinę, a także potencjalnie zagrażające życiu arytmie, takie jak migotanie komór i torsade de pointes. Dodatkowo mogą wystąpić niedociśnienie tętnicze, asystolia, skurcz tętnic wieńcowych oraz objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, drgawki), oddechowe (duszność, skurcz oskrzeli, niewydolność oddechowa) i żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty). W przypadku działań niepożądanych zaleca się podanie metyloksantyn (aminofilina lub teofilina) w dawce 50-125 mg dożylnie.
adenozyna, aminofilina, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia ciężka, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz zatokowy, dodatkowy skurcz komorowy, drgawki, duszność, dysgeuzja, hiperwentylacja, kołatanie serca, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, rumień, skurcz oskrzeli, skurcz tętnicy wieńcowej, stymulator serca, teofilina, torsade de pointes, utrata przytomności, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie oddechu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Zolmitryptan – Działania niepożądane
Zolmitryptan, agonista receptorów serotoninowych 5-HT1B/1D, jest stosowany w leczeniu migreny, jednak jego podanie wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które zazwyczaj pojawiają się w ciągu 4 godzin od przyjęcia i mają charakter przemijający. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (zaburzenia percepcji, zawroty głowy, przeczulica, parestezje, senność) oraz układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej, dysfagia). Częstość występowania tych objawów jest różna, od bardzo często (≥1/10) do niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). W obrębie układu sercowo-naczyniowego kołatanie serca występuje często, tachykardia niezbyt często, natomiast bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa czy skurcz tętnicy wieńcowej, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
astenia, dławica piersiowa, dysfagia, kołatanie serca, kserostomia, migrena, niedokrwienie jelita cienkiego, niedokrwienie trzewne, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parcie na mocz, parestezja, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, receptor serotoninowy, skurcz tętnicy wieńcowej, tachykardia, tryptany, wielomocz, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia percepcji, zawał jelit, zawał mięśnia sercowego, zawał śledziony, zawroty głowy ośrodkowe, zolmitryptan - Leksykon leków
Działania niepożądane – Relpax 40 mg
Eletryptan (Relpax) jest agonistą receptora 5-HT1 stosowanym w dawkach 20 mg, 40 mg lub 80 mg, z działaniami niepożądanymi zależnymi od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to astenia, senność, nudności i zawroty głowy. Częstość występowania działań niepożądanych według MedDRA obejmuje m.in. zapalenie gardła i nieżyt nosa (często), powiększenie węzłów chłonnych (rzadko), jadłowstręt (niezbyt często), zaburzenia psychiczne takie jak pobudzenie i depresja (niezbyt często), oraz zaburzenia układu nerwowego jak senność, ból głowy i zawroty głowy (często). Inne często występujące objawy to kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nadmierne pocenie się, bóle mięśni i uczucie ciepła. Rzadziej zgłaszano poważniejsze reakcje, w tym zaburzenia serca i układu naczyniowego, a także reakcje alergiczne i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
agonista receptora 5-HT1, astenia, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, ból stawowy, częstomocz, częstoskurcz, depersonalizacja, duszność, eletryptan, fascykulacje, hiperbilirubinemia, hipertonia, hipokineza, jadłowstręt, kołatanie serca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niestrawność, nieżyt nosa, nudności, nużliwość mięśni, obrzęk języka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezje, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, rzadkoskurcz, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, splątanie, suchość w jamie ustnej, świąd, światłowstręt, szum uszny, terminologia MedDRA, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, wysypka, zaburzenia myślenia, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zaparcia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół serotoninowy