dehydropeptydaza-1
Dehydropeptydaza-1 (DHP-1) to enzym z grupy hydrolaz, zlokalizowany głównie w szczoteczkowej błonie komórkowej kanalików nerkowych. Bierze udział w metabolizmie różnych peptydów oraz antybiotyków β-laktamowych, w szczególności karbapenemów.
Funkcja fizjologiczna DHP-1 polega na hydrolizie di- i tripeptydów zawierających dehydropeptyd. W kontekście farmakologicznym, enzym ten jest szczególnie istotny, ponieważ inaktywuje niektóre antybiotyki karbapenemowe, takie jak imipenem. Z tego powodu imipenem jest podawany łącznie z inhibitorem dehydropeptydazy-1 – cylastatyną, co zapobiega jego degradacji w nerkach i zwiększa biodostępność.
Aktywność dehydropeptydazy-1 może mieć znaczenie kliniczne w kontekście doboru odpowiedniej terapii antybiotykowej. Nowsze karbapenemy, jak meropenem czy ertapenem, są stabilne wobec działania DHP-1 i nie wymagają podawania z inhibitorem enzymu. Zrozumienie roli DHP-1 przyczyniło się do rozwoju bardziej skutecznych terapii przeciwbakteryjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Genoptim 500 mg
Meropenem Genoptim wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny z okresem półtrwania około 1 godziny, objętością dystrybucji średnio 0,25 L/kg (11-27 L) oraz klirensem wynoszącym 287 mL/min przy dawce 250 mg, zmniejszającym się do 205 mL/min przy dawce 2 g. Po 30-minutowej infuzji Cmax wynosi od około 23 μg/mL (500 mg) do 115 μg/mL (2000 mg), a AUC od 39,3 do 153 μg·h/mL. Krótszy czas infuzji (5 minut) powoduje wyższe Cmax (do 112 μg/mL przy 1000 mg). Meropenem wykazuje słabe wiązanie z białkami osocza (~2%) i dobrą penetrację do tkanek, takich jak płuca, żółć, płyn mózgowo-rdzeniowy, tkanki układu płciowego, skóra oraz wysięk do jamy otrzewnej. Metabolizowany jest przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, z eliminacją głównie przez nerki (około 70% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin), a także przez filtrację kłębuszkową i wydzielanie kanalikowe.
antybiotyk beta-laktamowy, dehydropeptydaza-1, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wydzielina oskrzelowa, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Imipenem – Przeciwwskazania stosowania
Imipenem, będący antybiotykiem z grupy karbapenemów, stosowany jest w preparatach łączonych z cylastatyną, która hamuje dehydropeptydazę-1 w nerkach, zapobiegając degradacji imipenemu i zwiększając jego stężenie w układzie moczowym. Preparaty te dostępne są w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji. Kluczowymi przeciwwskazaniami do ich stosowania są reakcje nadwrażliwości na imipenem, cylastatynę lub substancje pomocnicze (np. wodorowęglan sodu w dawce około 1,6 mEq sodu na fiolkę 500 mg + 500 mg), a także na inne antybiotyki karbapenemowe (meropenem, ertapenem, doripenem) oraz ciężkie reakcje alergiczne na inne beta-laktamy (penicyliny, cefalosporyny), takie jak anafilaksja czy zespół Stevensa-Johnsona.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyki beta-laktamowe, ciężka nadwrażliwość, ciężka reakcja skórna, cylastatyna, dehydropeptydaza-1, hipotensja, imipenem, karbapenem, karbapenemy, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, roztwór do infuzji, test alergologiczny, toksyczna nekroliza naskórka, wodorowęglan sodu, wywiad alergologiczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Genoptim 1000 mg
Meropenem, karbapenemowy antybiotyk beta-laktamowy, charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym u osób zdrowych, z okresem półtrwania około 1 godziny i objętością dystrybucji około 0,25 L/kg (11-27 L). Klirens zależy od dawki, wynosząc 287 mL/min przy 250 mg i 205 mL/min przy 2 g. Po 30-minutowej infuzji Cmax i AUC rosną proporcjonalnie do dawki (np. 500 mg: Cmax 23 μg/mL, AUC 39,3 μg·h/mL; 2000 mg: Cmax 115 μg/mL, AUC 153 μg·h/mL). Krótsza infuzja (5 min) powoduje wyższe Cmax (np. 500 mg: 52 μg/mL). Meropenem wykazuje niskie, około 2%, wiązanie z białkami osocza, niezależne od stężenia. Lek dobrze przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, w tym płuc, żółci, płynu mózgowo-rdzeniowego, tkanek miękkich i jamy otrzewnej, co umożliwia szerokie zastosowanie kliniczne. Metabolizm polega głównie na hydrolizie pierścienia beta-laktamowego, z powstaniem nieaktywnego metabolitu, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 h), z udziałem filtracji kłębuszkowej i wydzielania kanalikowego.
ciężka niewydolność nerek, dehydropeptydaza-1, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, kanaliki nerkowe, karbapenemy, klirens hemodializacyjny, klirens meropenemu, marskość wątroby, minimalne stężenie hamujące, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pierścień beta-laktamowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, układ oddechowy, umiarkowana niewydolność nerek, wiązanie z białkami, wydzielina oskrzelowa, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon substancji czynnych
Cylastatyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cylastatyna, stosowana w połączeniu z imipenemem, hamuje enzym dehydropeptydazę-1 w nerkach, co zapobiega degradacji imipenemu i zwiększa jego stężenie w układzie moczowym. Przed zastosowaniem tej terapii należy dokładnie ocenić wskazania, uwzględniając ciężkość zakażenia, oporność drobnoustrojów oraz ryzyko rozwoju szczepów opornych na karbapenemy. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na beta-laktamy. Monitorowanie czynności wątroby jest niezbędne ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, a u pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki, aby uniknąć kumulacji leku i działań niepożądanych ze strony OUN, takich jak mioklonie, splątanie czy drgawki. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny ≤5-15 ml/min/1,73 m² bez hemodializy w ciągu 48 godzin.
aminotransferaza, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk karbapenemowy, Clostridioides difficile, cylastatyna z imipenemem, dehydropeptydaza-1, działania niepożądane OUN, hepatotoksyczność, klirens kreatyniny, kwas walproinowy, MRSA, piorunujące zapalenie wątroby, poantybiotykowe zapalenie okrężnicy, Pseudomonas aeruginosa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, stan splątania, test Coombsa, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon substancji czynnych
Cylastatyna – Przeciwwskazania stosowania
Cylastatyna jest stosowana wyłącznie w połączeniu z imipenemem, tworząc szerokospektralne leki przeciwdrobnoustrojowe. Sama cylastatyna nie wykazuje działania przeciwbakteryjnego, lecz hamuje dehydropeptydazę-1 w kanalikach nerkowych, co zapobiega degradacji imipenemu i zwiększa jego stężenie w układzie moczowym. Przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających cylastatynę są tożsame z przeciwwskazaniami dla imipenem-cylastatyna i obejmują nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym wodorowęglan sodu, który dostarcza około 37,5 mg (1,6 mmol) sodu na fiolkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na krzyżową nadwrażliwość z innymi karbapenemami (meropenem, ertapenem, doripenem) oraz ciężkie reakcje alergiczne na beta-laktamy, takie jak anafilaksja czy ciężkie reakcje skórne, które stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do terapii.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk karbapenemowy, cefalosporyna, ciężka reakcja skórna, cylastatyna, dehydropeptydaza-1, diagnostyka alergologiczna, doripenem, ertapenem, imipenem, kanalik nerkowy, karbapenem, meropenem, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność serca, penicylina, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, układ moczowy, wodorowęglan sodu - Leksykon substancji czynnych
Cylastatyna – Wskazania do stosowania
Cylastatyna jest inhibitorem dehydropeptydazy-1 (DHP-1), enzymu odpowiedzialnego za nerkową degradację imipenemu, co skutkuje zwiększeniem stężenia i wydłużeniem okresu półtrwania imipenemu w organizmie. Cylastatyna nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej, lecz jej obecność w preparatach złożonych (stosunek 1:1, np. 500 mg imipenemu + 500 mg cylastatyny) umożliwia skuteczne leczenie szerokiego spektrum zakażeń, w tym powikłanych zakażeń jamy brzusznej, ciężkiego zapalenia płuc (w tym szpitalnego i związanego z respiratorem), zakażeń śródporodowych i poporodowych, powikłanych zakażeń układu moczowego oraz skóry i tkanek miękkich. Preparaty te są wskazane u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia, z wyłączeniem niemowląt poniżej 1 roku ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
antybiotykoterapia empiryczna, badanie mikrobiologiczne, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakterie beztlenowe, bakteriemia, cylastatyna, dehydropeptydaza-1, imipenem, kanalik nerkowy, karbapenem, lekowrażliwość, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, okres półtrwania, patogen wielolekooporny, perforacja przewodu pokarmowego, przestrzeń zaotrzewnowa, rekonstytucja, respiratorowe zapalenie płuc, ropień wewnątrzbrzuszny, szczep oporny na antybiotyki, szpitalne zapalenie płuc, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie polimikrobowe, zakażenie śródporodowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie pęcherza moczowego