artezunat
Artezunat jest pochodną artemizyniny, naturalnego związku ekstrahowanego z rośliny bylicy rocznej (Artemisia annua), stosowaną jako lek przeciwmalaryczny. Należy do grupy artemizinin, które charakteryzują się szybkim działaniem przeciwko pasożytom z rodzaju Plasmodium, wywołującym malarię.
Mechanizm działania artezunatu polega na generowaniu wolnych rodników w komórkach pasożyta, co prowadzi do uszkodzenia białek pasożytniczych i ostatecznie do jego śmierci. Lek ten jest szczególnie skuteczny przeciwko opornym szczepom Plasmodium falciparum, które są odporne na inne leki przeciwmalaryczne, takie jak chlorochina.
Artezunat jest dostępny w różnych postaciach, w tym dożylnej, domięśniowej i doustnej. Forma dożylna jest preferowana w leczeniu ciężkiej malarii, ponieważ zapewnia szybkie działanie przeciwpasożytnicze. W celu zapobiegania rozwojowi oporności, artezunat jest zazwyczaj stosowany w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwmalarycznymi (ACT – artemisinin-based combination therapy).
W 2022 roku WHO zaleciła stosowanie artezunatu dożylnego jako leku pierwszego rzutu w leczeniu ciężkiej malarii u dorosłych i dzieci. Lek charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, choć raportowano rzadkie przypadki niedokrwistości hemolitycznej po zakończeniu terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Leczenie
Schistosomiasis jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez przywry z rodzaju Schistosoma, leczoną przede wszystkim praziquantelem, który stanowi złoty standard terapii rekomendowany przez WHO. Dawkowanie praziquantelu zależy od gatunku pasożyta: dla S. haematobium, S. mansoni i S. intercalatum stosuje się jednorazową dawkę 40 mg/kg lub dwie dawki po 20 mg/kg co 4 godziny, natomiast dla S. japonicum i S. mekongi zalecane są dwie dawki po 30 mg/kg lub trzy dawki po 20 mg/kg co 4 godziny. Lek działa poprzez zwiększenie przepuszczalności dla jonów wapnia w pasożycie, co prowadzi do paraliżu i uszkodzenia tegumentu, umożliwiając układowi immunologicznemu eliminację robaków. Skuteczność leczenia jest wysoka, z wskaźnikami wyleczenia od 65% do 90%, a u osób niecałkowicie wyleczonych obserwuje się redukcję wydalania jaj o około 90%. W przypadku neuroschistosomiasis stosuje się terapię skojarzoną praziquantel z glikokortykosteroidami, a w ostrym zespole Katayama zaleca się opóźnienie lub jednoczesne podawanie praziquantelu z kortykosteroidami. Alternatywne leki to oxamniquine (głównie na S. mansoni) oraz pochodne artemisininy, które wykazują synergistyczne działanie z praziquantelem, zwłaszcza przeciwko niedojrzałym formom pasożyta.
artemeter, artezunat, chemioterapia zapobiegawcza, dietylotoluamid, glikokortykosteroid, leczenie farmakologiczne, lek przeciwrobaczy, masowe podawanie leków, metyloprednizolon, miltefozyna, moksydektyna, nadciśnienie wrotne, neuroschistosomiasis, oksamnichina, ośrodkowy układ nerwowy, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, praziquantel, prednizon, przywra Schistosoma, Schistosoma haematobium, Schistosoma intercalatum, Schistosoma japonicum, Schistosoma mansoni, Schistosoma mekongi, schistosomiasis, schistosomiasis układu moczowo-płciowego, zastawka komorowo-otrzewnowa, zespół Katayama, żylaki przełyku