schistosomiasis układu moczowo-płciowego
Schistosomiasis układu moczowo-płciowego jest pasożytniczą chorobą wywoływaną głównie przez przywrę Schistosoma haematobium. Choroba ta występuje endemicznie w rejonach Afryki, Bliskiego Wschodu oraz niektórych regionach Półwyspu Arabskiego i Indii.
Pasożyt przedostaje się do organizmu człowieka przez skórę podczas kontaktu z wodą zawierającą larwy (cerkarie). Po wniknięciu do układu krwionośnego dojrzałe przywry lokalizują się w naczyniach żylnych otaczających pęcherz moczowy i narządy płciowe. Samice składają jaja, które przenikają do światła pęcherza moczowego i narządów płciowych, powodując przewlekły stan zapalny.
Klinicznie schistosomiasis układu moczowo-płciowego objawia się krwiomoczem, dysurią, częstomoczem oraz bólem nadłonowym. W narządach płciowych może prowadzić do owrzodzeń, przetok oraz zmian guzowatych. U kobiet często powoduje zmiany w pochwie, szyjce macicy i jajnikach, u mężczyzn może dotyczyć prostaty i najądrzy.
Długotrwała infekcja zwiększa ryzyko rozwoju raka pęcherza moczowego oraz może prowadzić do zwapnień ścian pęcherza, wodonercza, niepłodności i powikłań położniczych. Diagnostyka opiera się na wykryciu jaj pasożyta w moczu, badaniach obrazowych oraz testach serologicznych.
Leczenie schistosomiasis polega na podaniu praziquantelu, który jest skuteczny przeciwko wszystkim gatunkom przywr. W przypadku powikłań narządowych często konieczna jest interwencja chirurgiczna. Profilaktyka obejmuje unikanie kontaktu z wodą w rejonach endemicznych, poprawę warunków sanitarnych oraz leczenie osób zarażonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Schistosomiasis, przewlekła choroba pasożytnicza wywołana przez przywry Schistosoma, dotyka ponad 240 milionów osób globalnie. Rokowanie zależy od stadium choroby, lokalizacji zmian, ciężkości infekcji oraz dostępu do leczenia przeciwpasożytniczego. Wczesne postacie dobrze reagują na terapię, a nawet zaawansowane zmiany w wątrobie, układzie moczowym, nerkach, jelitach i mózgu mogą ulec poprawie po leczeniu. Ostre schistosomiasis cechuje się wysoką śmiertelnością do 25%. Zaawansowana choroba prowadzi do poważnych powikłań, takich jak nadciśnienie wrotne, serce płucne, nefropatia obstrukcyjna, bakteriemia i nowotwory (drogi moczowe, wątroba, pęcherzyk żółciowy), które wiążą się z wysoką śmiertelnością. Nomogram prognostyczny dla schistosomiasis japonica wykazał wysoką wartość diagnostyczną (indeks C 0,97–0,98, czułość 78–86%, swoistość 97%, PPV 78–79%, NPV 97–98%), co umożliwia identyfikację pacjentów z wysokim ryzykiem zgonu i optymalizację alokacji zasobów. W diagnostyce raka pęcherza moczowego związanego z bilharziozą (BBC) obiecujące są biomarkery sha-miR-71a i MAPK-3, wykazujące czułość 88% i 87% oraz swoistość 100% w moczu przy wartościach odcięcia 10,5 i 6,2, co może wspierać nieinwazyjną diagnostykę i prognozowanie.
bakteriemia, bilharzioza, biomarker prognostyczny, chemioterapia zapobiegawcza, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba sercowo-płucna, cor pulmonale, dzieci w wieku szkolnym, krwawienie z żylaków, leczenie przeciwpasożytnicze, masowe podawanie leków, nadciśnienie płucne, nadciśnienie wrotne, nefropatia obstrukcyjna, nowotwór złośliwy, praziquantel, przywra Schistosoma, rak dróg moczowych, rak pęcherza moczowego, rak wątrobowokomórkowy, schistosomiasis, schistosomiasis układu moczowo-płciowego, wirusowe zapalenie wątroby, zwłóknienie, żylaki - Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Leczenie
Schistosomiasis jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez przywry z rodzaju Schistosoma, leczoną przede wszystkim praziquantelem, który stanowi złoty standard terapii rekomendowany przez WHO. Dawkowanie praziquantelu zależy od gatunku pasożyta: dla S. haematobium, S. mansoni i S. intercalatum stosuje się jednorazową dawkę 40 mg/kg lub dwie dawki po 20 mg/kg co 4 godziny, natomiast dla S. japonicum i S. mekongi zalecane są dwie dawki po 30 mg/kg lub trzy dawki po 20 mg/kg co 4 godziny. Lek działa poprzez zwiększenie przepuszczalności dla jonów wapnia w pasożycie, co prowadzi do paraliżu i uszkodzenia tegumentu, umożliwiając układowi immunologicznemu eliminację robaków. Skuteczność leczenia jest wysoka, z wskaźnikami wyleczenia od 65% do 90%, a u osób niecałkowicie wyleczonych obserwuje się redukcję wydalania jaj o około 90%. W przypadku neuroschistosomiasis stosuje się terapię skojarzoną praziquantel z glikokortykosteroidami, a w ostrym zespole Katayama zaleca się opóźnienie lub jednoczesne podawanie praziquantelu z kortykosteroidami. Alternatywne leki to oxamniquine (głównie na S. mansoni) oraz pochodne artemisininy, które wykazują synergistyczne działanie z praziquantelem, zwłaszcza przeciwko niedojrzałym formom pasożyta.
artemeter, artezunat, chemioterapia zapobiegawcza, dietylotoluamid, glikokortykosteroid, leczenie farmakologiczne, lek przeciwrobaczy, masowe podawanie leków, metyloprednizolon, miltefozyna, moksydektyna, nadciśnienie wrotne, neuroschistosomiasis, oksamnichina, ośrodkowy układ nerwowy, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, praziquantel, prednizon, przywra Schistosoma, Schistosoma haematobium, Schistosoma intercalatum, Schistosoma japonicum, Schistosoma mansoni, Schistosoma mekongi, schistosomiasis, schistosomiasis układu moczowo-płciowego, zastawka komorowo-otrzewnowa, zespół Katayama, żylaki przełyku