koncentracja kału
Koncentracja kału to procedura diagnostyczna polegająca na zagęszczeniu próbki kału w celu zwiększenia wykrywalności pasożytów jelitowych, ich jaj lub cyst. Jest to szczególnie ważne, gdy liczba patogenów w próbce jest niska, co mogłoby prowadzić do fałszywie ujemnych wyników przy standardowym badaniu.
W praktyce klinicznej stosuje się dwie główne metody koncentracji kału: metodę sedymentacji (opadania) oraz metodę flotacji (wypływania). Metoda sedymentacji wykorzystuje różnice w ciężarze właściwym między elementami pasożytniczymi a resztą materiału. Z kolei metoda flotacji opiera się na różnicy gęstości między pasożytami a roztworem o wysokiej gęstości, w którym są zawieszone.
Badanie z koncentracją kału jest szczególnie wartościowe w diagnostyce takich pasożytów jak: Giardia lamblia, Entamoeba histolytica, Ascaris lumbricoides, Trichuris trichiura czy tasiemce. Procedura ta zwiększa czułość diagnostyczną nawet 5-10 razy w porównaniu do badania bezpośredniego, co czyni ją niezbędnym narzędziem w diagnostyce parazytologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cyklosporoza – Diagnostyka i diagnoza
Cyklosporoza, wywoływana przez pasożyta Cyclospora cayetanensis, stanowi wyzwanie diagnostyczne ze względu na przerywane wydalanie oocyst i ich niską liczebność w kale, co wymaga pobrania kilku próbek (optymalnie trzech) w odstępach 24-48 godzin oraz zastosowania specjalistycznych technik, takich jak koncentracja kału (np. formalno-octanowa, wirowanie 10 minut przy 500 x g), barwienia zmodyfikowanymi metodami kwasoopornymi lub safraninem, a także mikroskopii fluorescencyjnej UV (filtry wzbudzenia 330-365 nm lub 450-490 nm). Diagnostyka molekularna, w tym PCR i nested PCR celujący w gen 18S rRNA, oraz komercyjne panele multiplex (np. FilmArray BioFire) zwiększają czułość i swoistość wykrywania, choć nie wszystkie panele zawierają cel diagnostyczny dla Cyclospora. W przypadkach negatywnych wyników mikroskopowych, ale silnego podejrzenia klinicznego, wskazane jest rozważenie biopsji jelita cienkiego, aspiratu dwunastniczo-czczo-jelitowego lub endoskopii z pobraniem próbek do analizy mikroskopowej i molekularnej.
badanie molekularne, biopsja jelita cienkiego, Cyclospora cayetanensis, cyklosporoza, cytometria przepływowa, endoskopia, koncentracja kału, mikroskopia fluorescencyjna, nested PCR, pasożyt, przewlekła biegunka, reakcja łańcuchowa polimerazy, region endemiczny, trimetoprim-sulfametoksazol, typowanie sekwencji multilokusowych - Leksykon chorób i schorzeń
Lamblioza – Diagnostyka i diagnoza
Giardioza, wywoływana przez Giardia intestinalis, jest powszechną przyczyną biegunek u dzieci i dorosłych, przenoszoną drogą fekalno-oralną. Diagnostyka opiera się głównie na wykrywaniu cyst lub trofozoitów w próbkach kału, przy czym mikroskopia z bezpośrednim testem immunofluorescencyjnym (DFA) stanowi złoty standard, osiągając czułość >90% po trzykrotnym badaniu. Zaleca się pobranie trzech próbek kału w odstępach 2-3 dni ze względu na nieregularne wydalanie cyst. Metody immunologiczne, takie jak ELISA (czułość 88-98%, swoistość 87-100%) oraz testy immunochromatograficzne, a także techniki molekularne (PCR) o bardzo wysokiej czułości, stanowią wartościowe uzupełnienie diagnostyki, zwłaszcza w przypadkach negatywnych wyników mikroskopii przy utrzymujących się objawach. W trudnych diagnostycznie sytuacjach pomocne mogą być badania endoskopowe z pobraniem płynów dwunastniczych lub biopsji jelita.
alkohol poliwinylowy, amplifikacja kwasów nukleinowych, antygen Giardia, badanie kału na pasożyty, badanie parazytologiczne kału, bezpośredni test immunofluorescencyjny, biopsja jelita, dysfagia, endoskopia, ezofagogastroduodenoskopia, flotacja kału, Giardia intestinalis, giardioza, infiltracja limfocytarna, koncentracja kału, lamblioza, leczenie przeciwpasożytnicze, mikroskopia immunofluorescencyjna, PCR, PCR w czasie rzeczywistym, przewlekła biegunka, reakcja łańcuchowa polimerazy, test immunochromatograficzny, zakażenie bezobjawowe, zakażenie jelita cienkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Askarioza – Diagnostyka i diagnoza
Askarioza, wywoływana przez nicienia Ascaris lumbricoides, jest jedną z najczęstszych infekcji pasożytniczych na świecie, często przebiegającą bezobjawowo, co utrudnia diagnostykę. Podstawową metodą rozpoznawania jest mikroskopowe badanie kału w kierunku jaj pasożyta, które pojawiają się dopiero po około 40 dniach od zakażenia. Zalecane techniki to bezpośrednie badanie kału, metody koncentracji (sedymentacja formalno-eterowa, flotacja siarczanem cynku), technika Kato-Katz oraz metody FLOTAC, z których FLOTAC cechuje się wyższą czułością. W diagnostyce fazy płucnej, gdzie badanie kału jest często negatywne, pomocne są badania plwociny, aspiratu żołądkowego, ocena eozynofilii obwodowej (5-50%) oraz obrazowanie radiologiczne (RTG klatki piersiowej wykazujące wędrujące nacieki). Diagnostyka obrazowa obejmuje także RTG jamy brzusznej (widoczne masy pasożytów), ultrasonografię, tomografię komputerową (CT), rezonans magnetyczny (MRI) oraz endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ERCP), szczególnie przy lokalizacji pozajelitowej w drogach żółciowych i trzustce.
Ascaris lumbricoides, askarioza, askarioza dróg żółciowych, aspirat żołądkowy, badanie mikroskopowe kału, badanie plwociny, badanie serologiczne, badanie USG, eozynofilia obwodowa, ERCP, immunofluorescencja pośrednia, infekcja pasożytnicza, jajo pasożyta, kamica dróg żółciowych, koncentracja kału, morfologia krwi, multipleksowy PCR, niedrożność jelit, PCR w czasie rzeczywistym, popłuczyny oskrzelowe, pośrednia hemaglutynacja, rezonans magnetyczny, RTG jamy brzusznej, rtg klatki piersiowej, schistosomatoza, strongyloidoza, technika Kato-Katz, tęgoryjec, test ELISA, toksokaroza, tomografia komputerowa, zespół Löfflera