biodostępność wolnej frakcji leku

Biodostępność wolnej frakcji leku to część niezwiązanej z białkami osocza dawki leku, która dociera do krążenia ogólnoustrojowego i może wywierać działanie farmakologiczne. Tylko wolna (niezwiązana) frakcja leku może przenikać przez błony komórkowe, oddziaływać z receptorami i wywoływać efekt terapeutyczny.

Czynniki wpływające na biodostępność wolnej frakcji leku obejmują stopień wiązania z białkami osocza (głównie z albuminami i alfa-1-kwaśną glikoproteiną), pH osocza, choroby wątroby i nerek oraz interakcje międzylekowe. Leki o wysokim stopniu wiązania z białkami (>90%) są szczególnie podatne na zmiany biodostępności wolnej frakcji w przypadku wypierania z tych wiązań przez inne substancje.

Monitorowanie biodostępności wolnej frakcji leku ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak fenytoina, warfaryna czy digoksyna. Nawet niewielkie zmiany w stężeniu wolnej frakcji tych leków mogą prowadzić do toksyczności lub nieskuteczności terapii, dlatego w niektórych przypadkach klinicznych zaleca się oznaczanie stężenia wolnej frakcji leku zamiast stężenia całkowitego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl