działanie surfaktantopodobne
Działanie surfaktantopodobne to zjawisko, w którym substancje chemiczne wykazują właściwości podobne do naturalnego surfaktantu płucnego. Naturalny surfaktant płucny jest mieszaniną fosfolipidów (głównie fosfatydylocholiny) i białek, która zmniejsza napięcie powierzchniowe w pęcherzykach płucnych, zapobiegając ich zapadaniu się podczas wydechu.
Substancje o działaniu surfaktantopodobnym mogą być stosowane terapeutycznie w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania u noworodków (RDS), szczególnie u wcześniaków, u których produkcja endogennego surfaktantu jest niewystarczająca. Preparaty surfaktantu mogą być pochodzenia naturalnego (izolowane z płuc zwierzęcych) lub syntetyczne.
Mechanizm działania surfaktantopodobnego polega na tworzeniu monowarstwy na granicy faz powietrze-ciecz w pęcherzykach płucnych, co obniża napięcie powierzchniowe i zwiększa podatność płuc. Dzięki temu zmniejsza się wysiłek oddechowy, poprawia się wymiana gazowa i zapobiega się niedodmie płuc.
W praktyce klinicznej preparaty o działaniu surfaktantopodobnym podawane są dooskrzelowo, najczęściej poprzez rurkę intubacyjną. Ich zastosowanie znacząco zredukowało śmiertelność wśród wcześniaków z RDS i poprawiło rokowania u pacjentów z ostrym zespołem zaburzeń oddychania (ARDS).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z liści bluszczu – Właściwości farmakodynamiczne
Ekstrakt z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum), stosowany w preparacie Prospan w stężeniu 20 mg/ml, wykazuje udokumentowane działanie sekretolityczne i bronchospazmolityczne. Substancją aktywną odpowiedzialną za efekty terapeutyczne są triterpenowe saponiny, zwłaszcza α-hederyna, która pośrednio stymuluje receptory β2-adrenergiczne oraz hamuje ich internalizację w pneumocytach II typu. Mechanizm ten prowadzi do rozkurczu mięśniówki oskrzeli oraz zmniejszenia lepkości śluzu oskrzelowego, co potwierdzają badania in vitro z wykorzystaniem metod immunohistochemicznych i biofizycznych.
działanie bronchospazmolityczne, działanie sekretolityczne, działanie surfaktantopodobne, efekt bronchodylatacyjny, efekt mukolityczny, ekstrakt z liści bluszczu, lepkość wydzieliny oskrzelowej, nabłonek oddechowy, nadprodukcja śluzu, receptor β2-adrenergiczny, saponina triterpenowa, skurcz oskrzeli, surfaktant płucny, α-hederyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Prospan 20 mg/ml
Lek Prospan zawiera suchy wyciąg z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum) w stężeniu 20 mg/ml i wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne potwierdzone badaniami farmakologicznymi i klinicznymi. Preparat działa przede wszystkim sekretolitycznie, zwiększając wydzielanie płynnej wydzieliny oskrzelowej, co ułatwia oczyszczanie dróg oddechowych. Ponadto wykazuje efekt bronchospazmolityczny poprzez obecność saponin triterpenowych, zwłaszcza α-hederyny, która stymuluje receptory β2-adrenergiczne i hamuje ich internalizację w pneumocytach typu II, prowadząc do rozkurczu mięśniówki oskrzeli oraz zmniejszenia lepkości śluzu.
alfa-hederyna, działanie bronchospazmolityczne, działanie sekretolityczne, działanie surfaktantopodobne, ekstrakt z liści bluszczu, nabłonek oddechowy, opór dróg oddechowych, pneumocyty typu II, receptor beta2-adrenergiczny, rozkurcz mięśniówki oskrzeli, rozszerzenie oskrzeli, saponiny bluszczu, saponiny triterpenowe, surfaktant płucny, wyciąg z liści bluszczu, wydzielina oskrzelowa