mutacja oporności na darunawir
Mutacja oporności na darunawir to genetyczna modyfikacja w sekwencji kodującej proteazę wirusa HIV-1, która zmniejsza skuteczność darunawiru – leku przeciwretrowirusowego z grupy inhibitorów proteazy. Darunawir jest uznawany za lek o wysokiej barierze genetycznej, co oznacza, że do rozwoju pełnej oporności potrzebna jest akumulacja wielu mutacji.
Najważniejsze mutacje związane z opornością na darunawir to zmiany w pozycjach 47V, 50V, 54L/M, 76V, 84V i 89V. Szczególnie istotne są tzw. mutacje główne (major mutations), jak I50V, I54M/L, L76V i I84V, które znacząco zmniejszają podatność wirusa na lek. Obecność co najmniej trzech takich mutacji zwykle prowadzi do klinicznie istotnej oporności.
Monitoring mutacji oporności na darunawir jest kluczowym elementem optymalizacji terapii antyretrowirusowej. Badania genotypowe oporności są zalecane przed rozpoczęciem leczenia oraz w przypadku niepowodzenia wirusologicznego. Identyfikacja konkretnych wzorców mutacji pomaga w dostosowaniu dawkowania lub zmianie schematu terapeutycznego, co ma istotne znaczenie dla długoterminowej skuteczności leczenia zakażeń HIV.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Accord 800 mg
Darunavir Accord to lek przeciwretrowirusowy zawierający darunawir w dawkach 400 mg i 800 mg, stosowany w terapii skojarzonej zakażeń HIV-1. Preparat jest wskazany u pacjentów od 3 roku życia i masie ciała ≥40 kg, zarówno u osób wcześniej nieleczonych (ART-naive), jak i u pacjentów doświadczonych terapeutycznie (ART-experienced), pod warunkiem braku mutacji oporności na darunawir (DRV-RAM), wiremii <100 000 kopii/mL oraz liczby limfocytów CD4+ ≥100 x 10⁶/L. Darunavir Accord podawany jest w skojarzeniu z rytonawirem lub kobicystatem oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, nigdy w monoterapii. Zalecane dawkowanie uwzględnia wiek, masę ciała, doświadczenie terapeutyczne oraz stosowany lek wzmacniający.
badanie genotypowe, badanie oporności, darunawir, glikol propylenowy, HIV-1, inhibitor integrazy, kobicystat, komórki CD4, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, mutacja DRV-RAM, mutacja oporności na darunawir, mutacja związana z opornością, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, pacjent nieleczony przeciwretrowirusowo, rytonawir, tabletka powlekana, terapia skojarzona, wiremia HIV, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Glenmark
Darunavir Glenmark, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej zakażenia HIV, wymaga podawania doustnego w połączeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z mutacjami oporności na darunawir, wiremią ≥100 000 kopii/ml lub liczbą CD4+ <100 x 10⁶/l, a także u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg. W trakcie terapii należy monitorować odpowiedź wirologiczną i wykonywać badania oporności w przypadku jej utraty. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby darunavir jest przeciwwskazany. U osób starszych (≥65 lat) zaleca się ostrożność ze względu na możliwe współistniejące choroby i zmniejszoną funkcję wątroby. Nie wymaga się zmiany dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, a leki są słabo usuwane podczas dializy.
alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, badanie oporności, brak laktazy, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, dehydrogenaza alkoholowa, głęboka immunosupresja, glikoproteina p, hemofilia, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, komórki CD4, kwaśna α1-glikoproteina, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, martwica kości, mutacja oporności na darunawir, nietolerancja galaktozy, odpowiedź wirologiczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, półpasiec, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, supresja wirusa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wiremia HIV-1 RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie gospodarki tłuszczowej, zakażenie HIV, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złożona terapia przeciwretrowirusowa