niedociśnienie polekowe
Niedociśnienie polekowe (hipotensja polekowa) to obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, które występuje jako skutek uboczny stosowanych leków. Najczęściej dotyczy osób starszych, pacjentów z chorobami układu krążenia oraz osób przyjmujących kilka leków jednocześnie.
Do głównych grup leków powodujących niedociśnienie należą: leki przeciwnadciśnieniowe (zwłaszcza inhibitory ACE, sartany, beta-blokery), leki moczopędne, nitraty, niektóre leki psychotropowe (np. przeciwdepresyjne, neuroleptyki), inhibitory fosfodiesterazy oraz leki przeciwparkinsonowskie. Mechanizm powstawania niedociśnienia polekowego może obejmować rozszerzenie naczyń krwionośnych, zmniejszenie objętości krwi krążącej lub zaburzenie regulacji układu autonomicznego.
Objawy niedociśnienia polekowego obejmują zawroty głowy, zaburzenia widzenia, osłabienie, omdlenia (szczególnie przy zmianie pozycji ciała), zaburzenia koncentracji oraz w ciężkich przypadkach – niedokrwienie narządów. Szczególnie niebezpieczna jest hipotensja ortostatyczna, występująca przy gwałtownej zmianie pozycji z leżącej na stojącą.
Postępowanie w niedociśnieniu polekowym obejmuje modyfikację dawkowania lub zmianę leku, stopniowe wstawanie z pozycji leżącej, adekwatne nawodnienie oraz w niektórych przypadkach stosowanie pończoch uciskowych. W cięższych przypadkach może być konieczne włączenie leków obkurczających naczynia lub zwiększających objętość osocza.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Geloplasma –
Geloplasma jest roztworem do infuzji zawierającym zmodyfikowaną płynną żelatynę (3,0000 g żelatyny bezwodnej w 100 ml roztworu) oraz elektrolity: Na⁺ 150 mmol/l, K⁺ 5 mmol/l, Mg²⁺ 1,5 mmol/l, Cl⁻ 100 mmol/l i mleczan 30 mmol/l. Całkowita osmolalność wynosi 295 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,8–7,0. Preparat jest wskazany do stosowania w stanach nagłych związanych z zaburzeniami hemodynamicznymi, takich jak wstrząs hipowolemiczny (np. krwotok, odwodnienie, przeciek włosowaty, oparzenia) oraz wstrząs naczyniowy o etiologii urazowej, chirurgicznej, zakaźnej (w tym sepsa) i toksycznej. Ponadto Geloplasma jest stosowana w leczeniu względnego niedociśnienia indukowanego przez leki rozszerzające naczynia, szczególnie podczas znieczulenia ogólnego.
chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, ciśnienie tętnicze, elektrolit, infuzja, krwotok, mleczan sodu, narkoza, niedociśnienie polekowe, objętość wewnątrznaczyniowa, odwodnienie, oparzenie, osmolalność, przeciek włosowaty, rozszerzenie naczyniowe, sepsa, środek anestetyczny, uraz, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, zakażenie, zatrucie, żelatyna bezwodna, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biorphen 0,1 mg/ml
Fenylefryna chlorowodorek, substancja czynna leku Biorphen (0,1 mg/ml), jest silnym agonistą receptorów alfa₁-adrenergicznych, wykazującym działanie presyjne poprzez zwężenie naczyń tętniczych i żylnych, co prowadzi do wzrostu ciśnienia skurczowego i rozkurczowego oraz odruchowej bradykardii. Mechanizm molekularny polega na hamowaniu cyklazy adenylowej i zmniejszeniu produkcji cAMP, a także na pośrednim uwalnianiu norepinefryny. Fenylefryna nie stymuluje receptorów beta₁ ani beta₂ w dawkach terapeutycznych, choć większe dawki mogą aktywować beta₁. Farmakodynamicznie obserwuje się niewielkie zmniejszenie rzutu serca, znaczący wzrost oporu obwodowego, nieznaczne wydłużenie czasu krążenia, zwężenie naczyń płucnych i wzrost ciśnienia tętniczego w płucach, a także zmniejszenie przepływu nerkowego i skórnego. Preparat dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, w ampułkach 5 ml (0,5 mg fenylefryny chlorowodorku) oraz fiolkach 50 ml (5 mg fenylefryny chlorowodorku).
bradykardia odruchowa, ciąża, ciśnienie płucne, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie żylne, cyklaza adenylowa, fenylefryna, frakcja wyrzutowa, niedociśnienie, niedociśnienie polekowe, niewydolność krążenia, opór obwodowy, przepływ wieńcowy, receptor alfa-adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, wazokonstrykcja, wydajność serca, znieczulenie rdzeniowe