wstrząs naczyniowy
Wstrząs naczyniowy (inaczej wstrząs dystrybucyjny) to stan nagłego zagrożenia życia charakteryzujący się nieprawidłową dystrybucją krwi w łożysku naczyniowym. Jest spowodowany utratą napięcia naczyniowego, prowadzącą do patologicznej wazodylatacji i zwiększonej przepuszczalności naczyń, co skutkuje spadkiem oporu obwodowego oraz relatywną hipowolemią.
W patofizjologii wstrząsu naczyniowego kluczową rolę odgrywają mediatory zapalne i substancje wazoaktywne. Wyróżnia się trzy główne podtypy: wstrząs anafilaktyczny (wywołany ciężką reakcją alergiczną), wstrząs septyczny (spowodowany uogólnioną reakcją zapalną w przebiegu infekcji) oraz wstrząs neurogeniczny (związany z utratą napięcia współczulnego, np. po urazie rdzenia kręgowego).
Objawy wstrząsu naczyniowego obejmują hipotonię, tachykardię, przyspieszony oddech, zaburzenia świadomości, oligurię oraz ciepłą i zaczerwienioną skórę (w fazie początkowej). Diagnostyka opiera się na ocenie parametrów hemodynamicznych, badaniach laboratoryjnych (m.in. poziom mleczanów, gazometria) oraz poszukiwaniu przyczyny wstrząsu.
Leczenie wstrząsu naczyniowego wymaga szybkiej interwencji i obejmuje tlenoterapię, płynoterapię, podawanie leków wazopresyjnych (noradrenalina jest lekiem pierwszego wyboru), usunięcie przyczyny wstrząsu oraz leczenie przyczynowe specyficzne dla danego podtypu. Monitorowanie pacjenta w stanie wstrząsu powinno być ciągłe i obejmować parametry życiowe, diurezę, stan świadomości oraz parametry biochemiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Molsydomina – Przedawkowanie
Molsydomina, stosowana w dawkach 2 mg i 4 mg w preparatach Molsidomina WZF, w przypadku przedawkowania wywołuje głównie hemodynamiczne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego. Objawy kliniczne zależą od dawki i obejmują niedociśnienie tętnicze, bradykardię (<60 uderzeń/min), osłabienie, zawroty głowy, senność, a w ciężkich przypadkach zapaść i wstrząs. Leczenie wymaga hospitalizacji, najlepiej na oddziale intensywnej terapii, z monitorowaniem parametrów życiowych. Wczesne postępowanie obejmuje płukanie żołądka do 60 minut od przyjęcia leku oraz podanie węgla aktywowanego. Terapia hemodynamiczna dostosowana jest do stopnia niedociśnienia: od pozycji Trendelenburga i monitorowania, przez dożylne nawodnienie 0,9% NaCl, aż po stosowanie leków presyjnych i inotropowych (dopamina, dobutamina, noradrenalina) w ciężkich stanach.
adrenalina, atropina, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dobutamina, dopamina, dożylna podaż płynów, elektrolity, funkcja nerek, funkcja wątroby, gazometria krwi tętniczej, hipotonia, leki inotropowe dodatnie, leki presyjne, molsydomina, monitorowanie EKG, morfologia krwi, naczynia obwodowe, niedociśnienie, niewydolność serca, noradrenalina, oddział intensywnej terapii, parametry życiowe, płukanie żołądka, pomiar ciśnienia tętniczego, pozycja Trendelenburga, pulsoksymetria, receptory β2-adrenergiczne, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja krwi tętniczej, tachykardia, węgiel aktywowany, wstrząs, wstrząs naczyniowy, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia krążenia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zapaść, zawroty głowy, zwolnienie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Theophyllinum Tramco 1,2 mg/ml
Produkt leczniczy Theophyllinum Tramco w roztworze do infuzji o stężeniu 1,2 mg/ml może wywoływać liczne działania niepożądane, których częstość występowania pozostaje nieznana. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się tachykardię, uczucie kołatania serca, arytmie oraz ból wieńcowy, szczególnie u pacjentów z chorobą naczyń wieńcowych. Ponadto, szybki wlew dożylny teofiliny może prowadzić do spadku ciśnienia tętniczego i wstrząsu. Neurotoksyczność objawia się nadmiernym pobudzeniem, niepokojem, bezsennością, bólami i zawrotami głowy, drżeniami mięśniowymi, a przy wyższych stężeniach w surowicy – koszmarami sennymi, drgawkami oraz zaburzeniami świadomości i orientacji. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy, ból w nadbrzuszu, biegunkę oraz zaostrzenie choroby wrzodowej z powodu zwiększonej kwaśności soku żołądkowego.
albuminuria, arytmia, bezsenność, biegunka, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, dezorientacja, diureza, drgawki, drżenie mięśniowe, dusznica bolesna, gorączka, hematuria, hipotensja, kołatanie serca, MedDRA, nadkwaśność żołądkowa, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, tachypnoe, teofilina, wstrząs naczyniowy, wymioty, zamroczenie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Normodipine 5 mg
Przedawkowanie amlodypiny, antagonisty kanałów wapniowych zawartego w preparacie Normodipine, prowadzi do znacznego rozszerzenia naczyń obwodowych, co skutkuje ciężkim i długotrwałym niedociśnieniem tętniczym, mogącym przejść w wstrząs naczyniowy z ryzykiem zgonu. Charakterystycznym objawem jest odruchowa tachykardia, będąca mechanizmem kompensacyjnym na spadek oporu obwodowego. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest niekardiogenny obrzęk płuc, który może pojawić się z opóźnieniem 24-48 godzin po przedawkowaniu i wymaga zaawansowanego wspomagania oddechu. Czynnikiem predysponującym do obrzęku płuc jest agresywna płynoterapia stosowana w fazie resuscytacji.
amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, dekontaminacja przewodu pokarmowego, glukonian wapnia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hipoperfuzja narządowa, lek wazopresyjny, monitorowanie czynności życiowych, niedociśnienie ogólnoustrojowe, niekardiogenny obrzęk płuc, parametry hemodynamiczne, płukanie żołądka, płynoterapia, rozszerzenie naczyń obwodowych, tachykardia odruchowa, wazodylatacja, węgiel aktywowany, wspomaganie oddychania, wstrząs naczyniowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Geloplasma –
Geloplasma jest roztworem do infuzji zawierającym zmodyfikowaną płynną żelatynę (3,0000 g żelatyny bezwodnej w 100 ml roztworu) oraz elektrolity: Na⁺ 150 mmol/l, K⁺ 5 mmol/l, Mg²⁺ 1,5 mmol/l, Cl⁻ 100 mmol/l i mleczan 30 mmol/l. Całkowita osmolalność wynosi 295 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,8–7,0. Preparat jest wskazany do stosowania w stanach nagłych związanych z zaburzeniami hemodynamicznymi, takich jak wstrząs hipowolemiczny (np. krwotok, odwodnienie, przeciek włosowaty, oparzenia) oraz wstrząs naczyniowy o etiologii urazowej, chirurgicznej, zakaźnej (w tym sepsa) i toksycznej. Ponadto Geloplasma jest stosowana w leczeniu względnego niedociśnienia indukowanego przez leki rozszerzające naczynia, szczególnie podczas znieczulenia ogólnego.
chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, ciśnienie tętnicze, elektrolit, infuzja, krwotok, mleczan sodu, narkoza, niedociśnienie polekowe, objętość wewnątrznaczyniowa, odwodnienie, oparzenie, osmolalność, przeciek włosowaty, rozszerzenie naczyniowe, sepsa, środek anestetyczny, uraz, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, zakażenie, zatrucie, żelatyna bezwodna, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon substancji czynnych
żelatyna – Wskazania do stosowania
Żelatyna w postaci zmodyfikowanej płynnej stanowi istotny składnik koloidalnych środków osoczozastępczych, stosowanych w leczeniu hipowolemii i wstrząsu o różnej etiologii, w tym urazowego, chirurgicznego, zakaźnego i toksycznego. Preparaty takie jak Gelaspan i Geloplasma, rozpuszczone w izotonicznych roztworach elektrolitów, umożliwiają szybkie przywrócenie objętości wewnątrznaczyniowej oraz stabilizację parametrów hemodynamicznych. Gelaspan (4% żelatyny, 40 g/1000 ml) zawiera m.in. 151 mmol/l sodu, 4 mmol/l potasu, 1 mmol/l wapnia i ma pH 7,4 ± 0,3, co czyni go preferowanym preparatem w krążeniu pozaustrojowym oraz w sytuacjach wymagających dłuższego utrzymania objętości krążącej. Geloplasma (3% żelatyny, 30 g/1000 ml) z mleczanami (30 mmol/l) i pH 5,8–7,0 jest wskazana do doraźnego leczenia wstrząsu i niedociśnienia związanego z porażeniem naczyń podczas narkozy.
aparat płuco-serce, blokada współczulna, hipowolememia, krążenie pozaustrojowe, łożysko naczyniowe, narkoza, objętość wewnątrznaczyniowa, operacja kardiochirurgiczna, parametr hemodynamiczny, planowy zabieg chirurgiczny, przeciek włosowaty, rozszerzenie naczyniowe, sepsa, stan wstrząsowy, sukcynylacja, wstrząs, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, żelatyna zmodyfikowana płynna, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Perlinganit 1 mg/ml
Perlinganit (glicerolu triazotan) w roztworze do infuzji 1 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azotany oraz w stanach klinicznych zwiększających ryzyko poważnych działań niepożądanych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ostrą niewydolność krążenia (wstrząs, zapaść naczyniowa), wstrząs kardiogenny bez odpowiedniego nadzoru, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), tamponadę serca oraz niewydolność lewokomorową z towarzyszącym zwężeniem zastawki aortalnej, mitralnej, zawężeniem drogi odpływu lewej komory w kardiomiopatii przerostowej lub zaciskającym zapaleniem osierdzia. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany w ciężkiej hipowolemii, ciężkiej anemii oraz chorobach ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Ampułka 10 ml zawiera 480 mg glukozy, co może mieć znaczenie u niektórych pacjentów.
anemia, ciśnienie śródczaszkowe, cyklaza guanylanowa, glicerolu triazotan, hipotensja, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, kardiomiopatia przerostowa, nadwrażliwość na glicerolu triazotan, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność lewokomorowa, ostra niewydolność krążenia, parametr hemodynamiczny, pochodna azotanów, riocyguat, roztwór do infuzji, syldenafil, tadalafil, tamponada serca, wardenafil, wstrząs kardiogenny, wstrząs naczyniowy, zaburzenie erekcji, zaburzenie nerek, zaburzenie wątrobowe, zaciskające zapalenie osierdzia, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Amlodipine Bluefish 10 mg
Przedawkowanie amlodypiny, substancji czynnej leku Amlodipine Bluefish 10 mg, prowadzi do patologicznej wazodylatacji naczyń obwodowych, co skutkuje znacznym i utrzymującym się niedociśnieniem układowym. Mechanizm ten wynika z farmakodynamicznej blokady kanałów wapniowych w mięśniach gładkich naczyń, co może wywołać odruchową tachykardię jako reakcję kompensacyjną. Najpoważniejszym powikłaniem jest wstrząs naczyniowy, stan zagrożenia życia charakteryzujący się głęboką hipoperfuzją tkanek i potencjalnym zgonem. Objawy przedawkowania obejmują nasilone rozszerzenie naczyń, tachykardię proporcjonalną do stopnia wazodylatacji oraz oporne na leczenie niedociśnienie, które wymaga pilnej interwencji.
antagonista kanałów wapniowych, białka osocza, blokada kanałów wapniowych, dializoterapia, działanie farmakodynamiczne, glukonian wapnia, hemodializa, hipoperfuzja tkanek, kurczliwość mięśnia sercowego, lek wazopresyjny, mięśnie gładkie naczyń, napięcie ścian naczyń, niedociśnienie układowe, objętość wyrzutowa serca, płukanie żołądka, przedawkowanie amlodypiny, rozszerzenie naczyń obwodowych, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia odruchowa, wazodylatacja, węgiel aktywowany, wstrząs naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Leszczyna – Przedawkowanie
Leszczyna (Corylus spp.) jest jednym z trzech głównych alergenów pyłku zawartych w preparacie POLLINEX Tree, który zawiera również alergeny olchy i brzozy. Alergeny pyłku leszczyny w tym produkcie zostały zmodyfikowane do postaci alergoidów poprzez działanie aldehydu glutarowego i adsorpcję na L-tyrozynie, co zmniejsza ich reaktywność przy zachowaniu immunogenności, zwiększając bezpieczeństwo immunoterapii swoistej. Przedawkowanie POLLINEX Tree może wystąpić w wyniku nieprzestrzegania zalecanych odstępów między dawkami, podania zbyt wysokiej dawki lub błędnej drogi podania (donaczyniowej lub domięśniowej zamiast podskórnej). Objawy przedawkowania obejmują reakcje miejscowe (obrzęk, zaczerwienienie, świąd), objawy ogólnoustrojowe (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, duszność), skurcz oskrzeli, objawy ze strony przewodu pokarmowego oraz potencjalnie zagrażającą życiu anafilaksję. Dawki stosowane w fazie podstawowej to kolejno 600 SU/ml (zielona fiolka), 1600 SU/ml (żółta fiolka) i 4000 SU/ml (czerwona fiolka), a w fazie podtrzymującej stosuje się 4000 SU/ml (czerwona fiolka).
adrenalina, aldehyd glutarowy, alergoid, alergoidy pyłku drzew, duszność, glikokortykosteroid, immunogenność, immunoterapia swoista, komórka tuczna, L-tyrozyna, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, leszczyna, mastocyt, mediator zapalny, obrzęk naczynioruchowy, podanie donaczyniowe, pokrzywka, pyłek leszczyny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, tlenoterapia, wstrząs naczyniowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Agapurin SR 600 600 mg
Przedawkowanie pentoksyfiliny, substancji czynnej leku Agapurin SR 600, objawia się wieloukładowymi symptomami, począwszy od wczesnych objawów takich jak nudności, zawroty głowy, tachykardia (>100 uderzeń/min) oraz spadek ciśnienia tętniczego, aż po ciężkie manifestacje w postaci gorączki, pobudzenia psychoruchowego, utraty świadomości, zaniku odruchów oraz drgawek toniczno-klonicznych. Szczególnie niebezpieczne są fusowate wymioty, wskazujące na krwawienie z przewodu pokarmowego, które może prowadzić do wstrząsu hipowolemicznego. Objawy te wymagają szybkiej diagnostyki i monitorowania funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz pokarmowego.
drgawki toniczno-kloniczne, fusowate wymioty, gorączka, hipotensja, krwawienie z przewodu pokarmowego, nudności, pentoksyfilina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie pentoksyfiliny, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, uderzenia gorąca, utrata świadomości, węgiel aktywny, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zanik odruchów, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mononit 60 Retard 60 mg
Preparat Mononit 60 retard zawierający izosorbidu monoazotan jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne azotany oraz u osób z ostrą niewydolnością krążenia, w tym wstrząsem, zapaścią naczyniową, wstrząsem kardiogennym bez odpowiedniego ciśnienia końcowo-rozkurczowego lewej komory, kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu, zaciskającym zapaleniem osierdzia, tamponadą serca, znacznym niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg) oraz ciężką hipowolemią. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niedokrwistością (Hb 6,5-7,9 g/dl) ze względu na ryzyko pogorszenia utlenowania tkanek. Należy unikać jednoczesnego podawania izosorbidu monoazotanu z inhibitorami 5-fosfodiesterazy (sildenafil, wardenafil, tadalafil) oraz riociguatem, ze względu na ryzyko znacznego niedociśnienia wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenku azotu i cGMP.
ciężka niedokrwistość, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklaza guanylanowa, efekt hipotensyjny, hipotonia ortostatyczna, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia przerostowa, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, lek inotropowy, lek trójpierścieniowy, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność krążenia, ostra niewydolność serca, poziom hemoglobiny, reakcja alergiczna, stenoza zastawki aortalnej, stenoza zastawki mitralnej, szlak tlenku azotu, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, wstrząs naczyniowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Piramil 5 mg 5 mg
Przedawkowanie ramiprylu, zawartego w preparacie Piramil (dawki 1,25 mg, 2,5 mg, 5 mg i 10 mg), prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych, takich jak znaczne rozszerzenie naczyń obwodowych, ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs naczyniowy oraz bradykardia. Mechanizm toksycznego działania opiera się na nadmiernym hamowaniu konwertazy angiotensyny, co skutkuje obniżeniem stężenia angiotensyny II i wzrostem bradykininy, a także zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym hiperkaliemią. Może dojść do niewydolności nerek z podwyższeniem stężenia kreatyniny i mocznika, co wymaga intensywnej opieki medycznej i monitorowania parametrów hemodynamicznych, neurologicznych, elektrolitowych oraz funkcji nerek przez co najmniej 24-48 godzin.
angiotensyna II, angiotensynamid, bradykardia, bradykinina, ciśnienie tętnicze, dializoterapia, diureza, działanie farmakologiczne, fenylefryna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hiperkaliemia, hipoperfuzja, inhibitor konwertazy angiotensyny, koloid, kreatynina, krystaloid, leczenie nerkozastępcze, nerw błędny, niedociśnienie, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, noradrenalina, opór obwodowy, ostra niewydolność nerek, perfuzja tkanek, płukanie żołądka, płynoterapia, przewodnienie, ramipryl, ramiprylat, receptor alfa-1-adrenergiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie naczyń obwodowych, rzut serca, stężenie potasu, układ krążenia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wstrząs, wstrząs naczyniowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca