receptor TrkB
Receptor TrkB (Tropomyosin receptor kinase B) to białko błonowe należące do rodziny receptorów o aktywności kinazy tyrozynowej, kodowane przez gen NTRK2. Jest głównym receptorem dla neurotrofin, w szczególności dla mózgowego czynnika neurotroficznego (BDNF) oraz neurotrofiny-4/5 (NT-4/5).
Receptor TrkB odgrywa kluczową rolę w rozwoju układu nerwowego, wpływając na różnicowanie, przeżycie i plastyczność neuronów. Po połączeniu z ligandem, receptor ulega dimeryzacji i autofosforylacji, co prowadzi do aktywacji różnych szlaków sygnalizacyjnych, w tym ścieżki PI3K/Akt, MAPK/ERK oraz PLCγ, które regulują ekspresję genów odpowiedzialnych za przeżycie komórek i wzrost neuronów.
Zaburzenia funkcji receptora TrkB są wiązane z wieloma schorzeniami neurologicznymi i psychiatrycznymi, takimi jak choroba Alzheimera, depresja, zaburzenia lękowe czy schizofrenia. W ostatnich latach receptor TrkB stał się również obiecującym celem terapeutycznym w leczeniu nowotworów, gdyż fuzje genów NTRK mogą prowadzić do nadmiernej aktywacji szlaków sygnałowych promujących wzrost komórek nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór – Patofizjologia i mechanizm
Nowotwory są chorobami genetycznymi charakteryzującymi się niekontrolowaną proliferacją komórek, inwazją tkanek oraz zdolnością do przerzutowania. Patogeneza nowotworów obejmuje akumulację mutacji somatycznych w proto-onkogenach, genach supresorowych oraz genach naprawy DNA, prowadząc do dysregulacji cyklu komórkowego, unikania apoptozy, zwiększonej angiogenezy i inwazji. Kluczowe szlaki sygnałowe zaangażowane w onkogenezę to m.in. MAPK/ERK, PI3K/AKT/mTOR, TGF-β oraz JAK/STAT, które współdziałają w złożonej sieci regulacyjnej. Mikrośrodowisko guza, w tym interakcje z komórkami stromalnymi i układem odpornościowym, odgrywa istotną rolę w progresji nowotworu, a mechanizmy ucieczki immunologicznej, takie jak ekspresja TGF-β czy blokada kostymulacji limfocytów T, utrudniają skuteczną odpowiedź immunologiczną. Czynniki środowiskowe, zwłaszcza dym tytoniowy zawierający ponad 5000 substancji chemicznych i 62 karcynogeny (w tym PAH, nikotynę i NNK), indukują mutacje i aktywują onkogeny, co potęguje rozwój nowotworów. Uszkodzenia oksydacyjne DNA przez wolne rodniki oraz zaburzenia epigenetyczne dodatkowo przyczyniają się do kancerogenezy.
angiogeneza, apoptoza, BDNF, czynnik rakotwórczy, disulfidptoza, gen naprawy DNA, gen supresorowy nowotworu, klonalność guza, komórka nowotworowa, mikrośrodowisko guza, mutacja somatyczna, oporność na leki, proto-onkogen, punkt kontrolny immunologiczny, receptor TrkB, selekcja klonalna, stres oksydacyjny, szlak JAK-STAT, szlak PI3K/AKT, szlak sygnałowy, transformacja nabłonkowo-mezenchymalna, ucieczka immunologiczna, uszkodzenie DNA, wolne rodniki