alfa-amylaza osoczowa
Alfa-amylaza osoczowa (AMY1) to enzym hydrolityczny należący do rodziny amylaz, który katalizuje rozkład wiązań alfa-1,4-glikozydowych w polisacharydach, takich jak skrobia i glikogen. W organizmie człowieka występuje głównie w dwóch izoformach – trzustkowej (P-AMY) i ślinowej (S-AMY), które łącznie tworzą aktywność alfa-amylazy oznaczanej w osoczu.
Oznaczanie poziomu alfa-amylazy osoczowej stanowi ważne badanie diagnostyczne, szczególnie w rozpoznawaniu i monitorowaniu chorób trzustki. Podwyższone wartości tego enzymu (hiperamilazemia) są charakterystyczne dla ostrego zapalenia trzustki, gdzie stężenie może wzrosnąć nawet 3-5-krotnie w ciągu 3-6 godzin od wystąpienia objawów i utrzymywać się przez 3-5 dni. Inne przyczyny podwyższonego poziomu alfa-amylazy to zapalenie ślinianek, niedrożność przewodów trzustkowych, perforacja przewodu pokarmowego czy makroamilazemia.
Interpretacja wyników alfa-amylazy osoczowej powinna zawsze uwzględniać obraz kliniczny oraz wyniki innych badań, zwłaszcza lipazy trzustkowej, która charakteryzuje się większą swoistością dla chorób trzustki. W diagnostyce różnicowej podwyższonego poziomu alfa-amylazy należy brać pod uwagę także choroby nerek (zmniejszony klirens nerkowy enzymu), choroby dróg żółciowych, ciążę ektopową oraz niektóre nowotwory pozatrzustkowe wydzielające amylazę.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia – Właściwości farmakokinetyczne
Farmakokinetyka hydroksyetyloskrobi (HES) jest determinowana głównie przez masę cząsteczkową oraz stopień i wzór podstawienia (współczynnik C2/C6). Po dożylnym podaniu, cząsteczki o masie poniżej 60 000–70 000 Da są szybko wydalane przez nerki, natomiast większe ulegają metabolizmowi przez α-amylazę osoczową, a produkty rozkładu są następnie eliminowane nerkowo. Średnia masa cząsteczkowa in vivo dla HES 130/0,4 (Volulyte 6% i Voluven) wynosi 70 000–80 000 Da, utrzymując się powyżej progu nerkowego przez cały czas leczenia, co wpływa na czas działania preparatu. Objętość dystrybucji wynosi około 5,9 l. Po infuzji 500 ml stężenie HES w osoczu spada do 14–16% wartości maksymalnej po 6 godzinach i wraca do wartości wyjściowych po 24 godzinach. Parametry farmakokinetyczne dla Volulyte 6%/Voluven to klirens osoczowy 31,4 ml/min, AUC 14,3 mg/ml×godz., t½ α 1,4 godz., t½ β 12,1 godz.; dla Voluven 10% odpowiednio 26,0 ml/min, 28,8 mg/ml×godz., 1,54 godz. i 12,8 godz., co wskazuje na nieliniową farmakokinetykę HES.
alfa-amylaza osoczowa, AUC, dializa, ESRD, hydroksyetyloskrobia, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kumulacja tkankowa, masa cząsteczkowa, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, poli(O-2-hydroksyetylo)skrobia, próg nerkowy, schyłkowa niewydolność nerek, średnia masa cząsteczkowa, stężenie osoczowe