czynniki hepatotoksyczne

Czynniki hepatotoksyczne to substancje wywołujące uszkodzenie wątroby. Mogą mieć charakter chemiczny (leki, alkohol, narkotyki, toksyny środowiskowe), biologiczny (wirusy hepatotropowe) lub pochodzić z diety (np. niektóre grzyby, aflatoksyny). Mechanizmy hepatotoksyczności obejmują bezpośrednie uszkodzenie hepatocytów, indukcję reakcji immunologicznych, zaburzenia metaboliczne lub stres oksydacyjny.

Wśród leków o potencjale hepatotoksycznym wyróżnia się paracetamol (zwłaszcza w dawkach toksycznych), niektóre antybiotyki (np. izoniazyd, amoksycylina z kwasem klawulanowym), leki przeciwgrzybicze, statyny, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki immunosupresyjne. Hepatotoksyczność może mieć charakter idiosynkratyczny (nieprzewidywalny) lub zależny od dawki (przewidywalny).

Objawy uszkodzenia wątroby wywołanego czynnikami hepatotoksycznymi mogą obejmować podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP), żółtaczkę, bóle brzucha, zmęczenie, świąd skóry oraz w ciężkich przypadkach niewydolność wątroby. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne, obrazowe oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby.

Postępowanie w przypadku ekspozycji na czynniki hepatotoksyczne polega na natychmiastowym przerwaniu kontaktu z czynnikiem uszkadzającym, leczeniu objawowym oraz w wybranych przypadkach stosowaniu specyficznych antidotów (np. N-acetylocysteina w zatruciu paracetamolem). W ciężkich przypadkach niewydolności wątroby może być konieczne przeszczepienie narządu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl