martwica wieloogniskowa
Martwica wieloogniskowa (focal necrosis) to patologiczny proces obumierania tkanek występujący jednocześnie w wielu, rozproszonych lokalizacjach w obrębie narządu lub tkanki. Stanowi odmianę martwicy, charakteryzującą się występowaniem licznych, oddzielnych ognisk martwiczych.
W przeciwieństwie do martwicy masywnej, która obejmuje cały narząd, martwica wieloogniskowa dotyczy rozproszonych obszarów tkanki, pozostawiając pomiędzy nimi fragmenty żywej tkanki. Ten typ martwicy najczęściej występuje w wątrobie, mózgu, sercu i nerkach jako skutek infekcji, zaburzeń autoimmunologicznych, procesów niedokrwiennych z następczym przywróceniem krążenia (reperfuzją) lub działania toksyn.
Diagnostyka martwicy wieloogniskowej opiera się głównie na badaniach obrazowych (TK, MRI), badaniach biochemicznych wskazujących na uszkodzenie narządów oraz badaniu histopatologicznym. W obrazie mikroskopowym widoczne są rozproszone obszary martwicy z typowymi cechami obumierania komórek – kariolizą, piknotycznymi jądrami i zatarciem struktury komórkowej.
Leczenie martwicy wieloogniskowej ukierunkowane jest przede wszystkim na wyeliminowanie przyczyny oraz wsparcie funkcji uszkodzonych narządów. Rokowanie zależy od rozległości zmian, przyczyny martwicy oraz możliwości regeneracyjnych dotkniętego narządu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Martwica kostna (osteonekroza) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Martwica kostna (osteonekroza) jest schorzeniem charakteryzującym się przewlekłym bólem, ograniczeniem funkcji stawów oraz postępującym niszczeniem struktur stawowych, co prowadzi do nieodwracalnych zmian i konieczności interwencji chirurgicznej. Naturalny przebieg obejmuje martwicę podchrzęstną, złamanie i zapadnięcie warstwy podchrzęstnej, deformację powierzchni stawowej oraz rozwój choroby zwyrodnieniowej. W przypadku martwicy głowy kości udowej, ryzyko zapadnięcia się powierzchni stawowej wynosi 70-80% w ciągu 3 lat od rozpoznania, a ponad 50% pacjentów wymaga leczenia operacyjnego w ciągu 3 lat. Czynniki rokownicze negatywnie wpływające na przebieg choroby to wiek powyżej 50 lat, zaawansowane stadium choroby (stadium III lub wyższe), martwica obejmująca ponad 1/3 powierzchni obciążanej głowy kości udowej w MRI oraz lokalizacja zmian w bocznej części głowy kości udowej. Wczesna diagnoza i interwencja, zwłaszcza w stadium Ficat I, znacząco poprawiają rokowanie, z powodzeniem leczenia sięgającym 93%, podczas gdy w stadium Ficat II wynosi on jedynie 46%.
ból przewlekły, choroba zwyrodnieniowa stawu, czynnik rokowniczy, dekompresja rdzeniowa, endoprotezoplastyka, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, hemiartroplastyka, klasyfikacja ARCO, martwica głowy kości ramiennej, martwica kostna, martwica wieloogniskowa, osteonekroza, przeszczep kostny, przeszczep szpiku kostnego, SPECT/CT, tomografia emisyjna pojedynczych fotonów, uszkodzenie stawów, złamanie szyjki kości udowej - Leksykon chorób i schorzeń
Martwica kostna (osteonekroza) – Diagnostyka i diagnoza
Martwica kostna (osteonekroza) to patologiczne obumarcie tkanki kostnej spowodowane niedokrwieniem, najczęściej dotykające staw biodrowy, ale także kolana, barki, kostki, nadgarstki czy żuchwę. Choroba występuje głównie u osób w wieku 20-50 lat i bez leczenia prowadzi do zniszczenia stawu w ciągu 5 lat. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe dla skuteczności terapii i zapobiegania trwałemu uszkodzeniu. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz obrazowaniu, gdzie MRI stanowi złoty standard z czułością >90% i swoistością do 100%, umożliwiając wykrycie zmian martwiczych przed pojawieniem się objawów i zmian w RTG. RTG jest pierwszym badaniem, ale w początkowych stadiach może być prawidłowe; typowe zmiany to sklerotyzacja, objaw półksiężyca i zapadnięcie powierzchni stawowej. CT i scyntygrafia mają ograniczone zastosowanie, a biopsja kostna i perfuzyjne MRI są stosowane w wybranych przypadkach.
badanie fizykalne, badanie rentgenowskie, całkowita wymiana stawu, dekompresja rdzenia, hemoglobinopatie, klasyfikacja ARCO, kortykosteroidy, martwica aseptyczna, martwica awaskularna, martwica kostna, martwica wieloogniskowa, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objaw półksiężyca, obrzęk szpiku kostnego, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stan nadkrzepliwości, stymulacja elektryczna, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, zmiany zwyrodnieniowe