włókna Purkiniego
Włókna Purkiniego (zwane również włóknami Purkinjego) stanowią wyspecjalizowaną część układu przewodzącego serca. Są to komórki mięśniowe odpowiedzialne za szybkie i skoordynowane rozprzestrzenianie impulsu elektrycznego z pęczka Hisa do komór serca, co zapewnia ich synchroniczną pracę.
Włókna te charakteryzują się dużą średnicą, małą ilością miofibryli i wysoką zawartością glikogenu, co umożliwia szybkie przewodzenie impulsów elektrycznych z prędkością około 2-4 m/s. Są rozmieszczone w warstwie podwsierdziowej komór, tworząc rozgałęzioną sieć docierającą do mięśnia roboczego komór.
Zaburzenia w funkcjonowaniu włókien Purkiniego mogą prowadzić do poważnych arytmii komorowych, w tym tachyarytmii komorowych, które stanowią zagrożenie dla życia pacjenta. W diagnostyce elektrofizjologicznej potencjały włókien Purkiniego mają charakterystyczny wygląd, co pomaga w identyfikacji arytmii związanych z układem przewodzącym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Defur 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tolterodyny obejmowały szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz wpływu na reprodukcję, które nie wykazały istotnych klinicznie działań niepożądanych poza tymi wynikającymi z mechanizmu działania leku. Badania toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej potwierdziły brak mutagenności i działania rakotwórczego. W modelach zwierzęcych (myszy, króliki) tolterodyna nie wpływała negatywnie na płodność ani funkcjonowanie układu rozrodczego, jednak przy stężeniach w osoczu 7-20-krotnie przekraczających wartości terapeutyczne u ludzi obserwowano zgony zarodków i wady wrodzone.
AUC, blokada prądu potasowego, Cmax, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, gen HERG, genotoksyczność, kanał potasowy, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał mutagenny, repolaryzacja, ryzyko onkogenne, stężenie w osoczu, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, tolterodyna, wada wrodzona, włókna Purkiniego, zgon zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupatadine Bluefish 10 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne i toksykologiczne rupatadyny, obejmujące różne gatunki zwierząt, nie wykazały istotnego ryzyka kardiotoksycznego przy dawkach przekraczających ponad 100-krotnie dawkę terapeutyczną 10 mg. Nie zaobserwowano wydłużenia odstępów QTc i QRS ani zaburzeń rytmu serca. Zarówno rupatadyna, jak i jej aktywny metabolit 3-hydroksydesloratadyna nie wpływały na potencjały czynnościowe włókien Purkiniego przy stężeniach do 2000-krotnie wyższych niż maksymalne stężenie (Cmax) u ludzi. W badaniu kanału potasowego HERG rupatadyna blokowała kanał jedynie przy stężeniu 1685-krotnie przewyższającym Cmax po dawce terapeutycznej, natomiast desloratadyna nie wykazywała takiego działania przy stężeniu 10 μmol. Badania dystrybucji tkankowej wykazały brak kumulacji rupatadyny w tkance serca.
dawka terapeutyczna, dystrybucja tkankowa, gen HERG, genotoksyczność, hydroksydesloratadyna, kanał potasowy, niecałkowite kostnienie, odstęp QTc, opóźnienie wzrostu płodu, potencjał rakotwórczy, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, toksyczność płodowa, toksyczność rozwojowa, włókna Purkiniego, zaburzenia rytmu serca, zapis EKG, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupatadinum Noucor 10 mg
Rupatadyna, substancja czynna leku Rupatadinum Uriach, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznych dawek (10 mg/dobę). Badania farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz rakotwórczości potwierdziły bezpieczeństwo substancji. W modelach zwierzęcych, w tym u szczurów, świnek morskich i psów, dawki przekraczające 100-krotnie dawkę kliniczną nie powodowały wydłużenia odstępu QTc, QRS ani zaburzeń rytmu serca. Ponadto, rupatadyna i jej główny metabolit 3-hydroksydesloratadyna, nawet w stężeniach 2000-krotnie wyższych niż maksymalne stężenie (Cmax) u ludzi, nie wpływały na potencjały czynnościowe włókien Purkiniego. W badaniach na kanale potasowym HERG rupatadyna blokowała kanał jedynie przy stężeniu 1685 razy wyższym niż Cmax po dawce 10 mg, co nie ma znaczenia klinicznego. Dodatkowo, badania dystrybucji tkankowej wykazały brak kumulacji rupatadyny w tkance serca.
badanie przedkliniczne, dawka lecznicza, dawka terapeutyczna, desloratadyna, dystrybucja tkankowa, gen HERG, genotoksyczność, hydroksydesloratadyna, kanał potasowy, niecałkowite kostnienie, odstęp QTc, opóźnienie wzrostu, potencjał czynnościowy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rupatadyna, toksyczność płodowa, układ sercowo-naczyniowy, wada kośćca, włókna Purkiniego, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Uroflow SR 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tolterodyny winianu, substancji czynnej leku Uroflow SR, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny potencjału rakotwórczego i wpływu na reprodukcję. W badaniach toksyczności ogólnoustrojowej, genotoksyczności i rakotwórczości nie stwierdzono klinicznie istotnych działań niepożądanych, a obserwowane efekty były związane z farmakologicznym mechanizmem działania. W badaniach reprodukcyjnych na myszach i królikach nie wykazano negatywnego wpływu na płodność, jednak u myszy przy ekspozycji na tolterodynę odpowiadającej 20-krotnemu Cmax lub 7-krotnemu AUC względem dawek terapeutycznych u ludzi zaobserwowano zgony zarodków i wady wrodzone. U królików nie stwierdzono wad rozwojowych nawet przy 20-krotnym Cmax i 3-krotnym AUC w porównaniu do ekspozycji terapeutycznej u ludzi.
badanie elektrofizjologiczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, ekspozycja lekowa, ekspozycja na tolterodynę, elektrokardiogram, genotoksyczność, kanał hERG, mechanizm działania substancji czynnej, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, prąd potasowy, repolaryzacja, stężenie osoczowe, wada wrodzona, winian tolterodyny, włókna Purkiniego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupaller 10 mg
Rupatadyna, substancja czynna leku Rupaller, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym obejmującym testy farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Badania na zwierzętach (szczury, świnki morskie, psy) wykazały brak istotnych zmian elektrokardiograficznych, w tym wydłużenia odstępu QTc i QRS, nawet przy dawkach przekraczających 100-krotnie zalecaną dawkę kliniczną 10 mg. Szczegółowe badania elektrofizjologiczne potwierdziły brak wpływu rupatadyny i jej metabolitu 3-hydroksydesloratadyny na potencjały czynnościowe włókien Purkiniego przy stężeniach przekraczających 2000-krotnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) u ludzi. Ponadto, blokada kanału potasowego HERG występowała dopiero przy stężeniu 1685-krotnie wyższym niż Cmax po dawce 10 mg, a badania dystrybucji tkankowej wykazały brak kumulacji substancji w tkance serca, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku.
badanie elektrofizjologiczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, dawka toksyczna, desloratadyna, dystrybucja tkankowa, działanie rakotwórcze, gen HERG, genotoksyczność, hydroksydesloratadyna, kanał potasowy, margines bezpieczeństwa, niecałkowite kostnienie, odstęp QTc, opóźnienie wzrostu, parametr elektrokardiograficzny, potencjał czynnościowy, rupatadyna, stężenie w osoczu, test farmakologiczny, toksyczność płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozrodcza, układ sercowo-naczyniowy, wada kośćca, włókna Purkiniego, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lidocaini hydrochloridum Noridem 20 mg/ml
Lidokaina chlorowodorkowa jest lekiem o podwójnym zastosowaniu: jako miejscowy środek znieczulający (amidowy, kod ATC: N01B B02) oraz jako lek przeciwarytmiczny klasy Ib (kod ATC: C01BB01). Mechanizm działania opiera się na blokowaniu kanałów sodowych od wewnątrz komórki, co prowadzi do zmniejszenia przepuszczalności jonów sodu i potasu, a w konsekwencji do obniżenia pobudliwości włókien nerwowych i mięśnia sercowego. W tkankach zapalnych, gdzie pH jest obniżone, skuteczność miejscowego znieczulenia jest osłabiona. Czas działania miejscowego wynosi od 30 minut do 3 godzin, a utrata funkcji nerwowych następuje w kolejności: ból, temperatura, dotyk, ucisk. W terapii arytmii stężenie terapeutyczne lidokainy w osoczu wynosi 1,5-5 mg/l, a przekroczenie 5 mg/l zwiększa ryzyko toksyczności ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego.
arytmia komorowa, chlorowodorek lidokainy, działanie parasympatykolityczne, hiperkaliemia, hiperpolaryzacja, hipokaliemia, jon potasu, jon sodu, kanał sodowy, kurczliwość mięśnia sercowego, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy IB, lek znieczulający amidowy, mięsień sercowy, nerw czuciowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie nawrotne, potencjał czynnościowy, przepływ kationów, przepływ wieńcowy, rzut serca, środek znieczulający miejscowo, stała dysocjacji, stan zapalny, tachyarytmia, układ przewodzący serca, układ sercowo-naczyniowy, wazokonstrykcja, węzeł zatokowy, włókna Purkiniego, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tolzurin 4 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tolterodyny, substancji czynnej leku Tolzurin, wykazały brak klinicznie istotnych działań niepożądanych poza znanym profilem farmakologicznym. W badaniach reprodukcyjnych na myszach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność ani funkcje rozrodcze, jednak przy stężeniach w osoczu 20-krotnie (Cmax) i 7-krotnie (AUC) wyższych niż terapeutyczne obserwowano śmierć zarodków i wady wrodzone. U królików, przy stężeniach 20-krotnie (Cmax) i 3-krotnie (AUC) przekraczających dawki terapeutyczne, nie wykazano wad rozwojowych. Dane te wskazują na niski potencjał teratogenny tolterodyny w warunkach klinicznych.
AUC, badania reprodukcyjne, badanie elektrofizjologiczne, badanie toksykologiczne, Cmax, farmakologia bezpieczeństwa, funkcja rozrodcza, gen HERG, genotoksyczność, kanał potasowy, odstęp QT, płodność, potencjał czynnościowy, profil bezpieczeństwa, przewodnictwo elektryczne serca, rakotwórczość, repolaryzacja, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozrodczość, rozwój płodowy, śmierć zarodka, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, toksyczność, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, tolterodyna, układ sercowo-naczyniowy, wada wrodzona, włókna Purkiniego, zaburzenie przewodnictwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tolzurin 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tolterodyny, substancji czynnej Tolzurin, wykazały brak klinicznie istotnych działań niepożądanych przy stężeniach terapeutycznych, z wyjątkiem efektów wynikających z mechanizmu działania leku. W badaniach reprodukcyjnych na myszach nie stwierdzono wpływu na płodność ani funkcje rozrodcze przy stężeniach terapeutycznych, jednak przy ekspozycji 20-krotnie wyższej dla Cmax lub 7-krotnie wyższej dla AUC zaobserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków i wady wrodzone. W modelu królików nie wykazano teratogenności nawet przy 20-krotności Cmax i 3-krotności AUC względem poziomów terapeutycznych. Wyniki te wskazują na bezpieczeństwo stosowania tolterodyny u pacjentów w wieku rozrodczym, pod warunkiem przestrzegania zalecanych dawek.
badanie reprodukcyjne, działanie rakotwórcze, elektrofizjologia serca, farmakologia bezpieczeństwa, funkcja rozrodcza, gen HERG, kanał potasowy, potencjał czynnościowy, profil bezpieczeństwa leku, repolaryzacja mięśnia sercowego, śmiertelność zarodkowa, teratogenność, toksyczność leku, toksyczność rozwojowa, tolterodyna, wada wrodzona, włókna Purkiniego, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupaxa 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rupatadyny, obejmujące farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka przy dawce terapeutycznej 10 mg. W badaniach elektrofizjologicznych nie stwierdzono wydłużenia odstępu QTc ani zespołu QRS nawet przy dawkach przekraczających 100-krotnie dawkę kliniczną. Nie zaobserwowano arytmii u zwierząt laboratoryjnych (szczury, świnki morskie, psy), a rupatadyna oraz jej aktywny metabolit 3-hydroksydesloratadyna nie wpływały na potencjał czynnościowy włókien Purkiniego przy stężeniach do 2000 razy wyższych niż maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) u ludzi po dawce 10 mg. In vitro hamowanie kanału HERG występowało dopiero przy stężeniu 1685-krotnie przewyższającym Cmax, a metabolit desloratadyny nie wykazywał wpływu na kanały HERG przy stężeniu 10 μmol. Badania dystrybucji tkankowej wykazały brak kumulacji rupatadyny w tkance serca.
arytmia, desloratadyna, dystrybucja tkankowa, elektrofizjologia serca, gen HERG, HERG, hydroksydesloratadyna, kostnienie, NOAEL, odstęp QTc, płodność, potencjał czynnościowy, rozwój płodu, rupatadyna, tkanka serca, toksyczność, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, wady kośćca, włókna Purkiniego, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Uroflow 2 2 mg
Przedkliniczne badania tolterodyny, substancji czynnej leku Uroflow 2, wykazały brak klinicznie istotnych działań niepożądanych niezwiązanych z jej farmakologicznym mechanizmem działania jako antagonisty receptorów muskarynowych. Badania toksyczności, genotoksyczności oraz działania rakotwórczego nie ujawniły dodatkowego ryzyka toksyczności. W modelach zwierzęcych (myszy i króliki) nie stwierdzono wpływu na płodność ani funkcjonowanie układu rozrodczego przy dawkach terapeutycznych, jednak przy stężeniach w osoczu 20× (Cmax) lub 7× (AUC) wyższych niż u ludzi odnotowano zgony zarodków i wady wrodzone.
antagonista receptorów muskarynowych, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, elektrofizjologia serca, farmakologia bezpieczeństwa, margines bezpieczeństwa, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał genotoksyczny, repolaryzacja, rozwój potomstwa, stężenie terapeutyczne, tolterodyna, wady wrodzone, włókna Purkiniego, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupafin 10 mg 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rupatadyny, substancji czynnej leku Rupafin 10 mg, wykazały wysoki margines bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście układu sercowo-naczyniowego. Podawanie zwierzętom (szczury, świnki morskie, psy) dawek przekraczających ponad 100-krotnie dawkę kliniczną (10 mg) nie powodowało wydłużenia odstępu QTc ani QRS ani zaburzeń rytmu serca. Elektrofizjologiczne testy wykazały brak wpływu rupatadyny i jej metabolitu 3-hydroksydesloratadyny na potencjały czynnościowe włókien Purkiniego przy stężeniach do 2000 razy wyższych niż maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) u ludzi. W badaniu kanału HERG rupatadyna blokowała kanał jedynie przy stężeniu 1685-krotnie wyższym niż Cmax po dawce 10 mg, natomiast desloratadyna nie wykazywała takiego działania. Dodatkowo rupatadyna nie kumuluje się w tkance serca, co dodatkowo potwierdza jej bezpieczeństwo kardiologiczne.
desloratadyna, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, EKG, gen HERG, hydroksydesloratadyna, kanał potasowy, margines bezpieczeństwa, niecałkowite kostnienie, NOAEL, odstęp QTc, opóźnienie wzrostu płodu, potencjał czynnościowy, rozwój zarodkowo-płodowy, rupatadyna, stężenie w osoczu, toksyczność płodowa, układ sercowo-naczyniowy, włókna Purkiniego, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupafin 1 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące rupatadyny fumaranu, uzyskane w badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach na zwierzętach (szczury, świnki morskie, psy) wykazano, że dawki przekraczające ponad 100-krotnie zalecaną dawkę kliniczną (10 mg) nie powodowały wydłużenia odstępu QTc, zespołu QRS ani zaburzeń rytmu serca. Elektrofizjologiczne badania na izolowanych włóknach Purkiniego psów oraz na ludzkim kanale potasowym HERG wykazały brak wpływu rupatadyny i jej metabolitu 3-hydroksydesloratadyny na potencjały czynnościowe i kanały jonowe przy stężeniach odpowiednio do 2000 i 1685 razy wyższych niż maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) u ludzi po dawce 10 mg. Badania dystrybucji tkankowej potwierdziły brak kumulacji substancji w tkance serca.
badanie elektrofizjologiczne, dawka toksyczna, dystrybucja tkankowa, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, gen HERG, hydroksydesloratadyna, kanał potasowy, margines bezpieczeństwa, niecałkowite kostnienie, NOAEL, odstęp QTc, opóźnienie wzrostu, potencjał czynnościowy, rupatadyna fumaran, stężenie w osoczu, toksyczność płodowa, układ sercowo-naczyniowy, wady kośćca, włókna Purkiniego, zaburzenia rytmu serca, zespół QRS, zmniejszenie płodności, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Remifentanil B. Braun 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa remifentanylu wykazały, że lek wpływa na elektrofizjologię serca, powodując wydłużenie czasu trwania potencjału czynnościowego (APD) w wyizolowanych włóknach Purkiniego psów przy stężeniach ≥1 µmol (377 ng/ml), co jest odpowiednio 12- i 119-krotnie wyższym stężeniem niż maksymalne stężenie wolnego związku po podaniu maksymalnej dawki terapeutycznej. W badaniach toksyczności ostrej u myszy, szczurów i psów obserwowano typowe objawy intoksykacji opioidowej, z najniższą dawką śmiertelną u samców szczurów wynoszącą 5 mg/kg. U psów stwierdzono odwracalne krwawienia śródczaszkowe spowodowane hipoksją, które ustępowały po 14 dniach od zaprzestania podawania leku. W toksyczności przewlekłej remifentanyl podawany dożylnie w szybkich wstrzyknięciach powodował zahamowanie ośrodka oddechowego, co było przyczyną mikrokrwotoków mózgowych u psów, natomiast podawanie we wlewie nie wywoływało tych zmian.
analog fentanylu, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, depresja oddechowa, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, intoksykacja opioidem, krwawienie śródczaszkowe, mikrokrwotok mózgowy, mutacja TK, ośrodek oddechowy, podanie podpajęczynówkowe, potencjał czynnościowy, potencjał genotoksyczny, przenikanie przez łożysko, remifentanyl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, włókna Purkiniego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzine Orion 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące hydroksyzyny chlorowodorku wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne przy dawkach 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz poronieniami. W badaniach elektrofizjologicznych na włóknach Purkiniego psa hydroksyzyna w stężeniu 3 µM wydłużała czas trwania potencjału czynnościowego, natomiast przy 30 µM obserwowano jego skrócenie, co sugeruje interakcje z kanałami potasowymi, wapniowymi i sodowymi. Chlorowodorek hydroksyzyny hamował prąd potasowy IKr z IC50 = 0,62 µM, jednak jest to stężenie 10-60 razy wyższe niż terapeutyczne, co wskazuje na istotny margines bezpieczeństwa w kontekście wpływu na elektrofizjologię serca.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzine Orion 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa hydroksyzyny chlorowodorku wykazały istotne działania teratogenne przy dawce 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz poronieniami, co wskazuje na potencjalne ryzyko przy stosowaniu wysokich dawek. Elektrofizjologiczne analizy na izolowanych włóknach Purkiniego psa ujawniły zależne od stężenia zmiany w czasie trwania potencjału czynnościowego: wydłużenie przy 3 µM (interakcja z kanałami potasowymi) oraz skrócenie przy 30 µM (prawdopodobna interakcja z prądami wapniowymi i sodowymi). Ponadto, hydroksyzyna hamuje prąd potasowy IKr w kanałach hERG z IC50 = 0,62 µM, jednak stężenia te są 10-60 razy wyższe niż osiągane terapeutycznie, co ogranicza kliniczne znaczenie tego efektu.
akcja serca, badanie elektrofizjologiczne, badanie przedkliniczne, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, działanie niepożądane, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, komórki ssaków, odstęp PR, odstęp QTc, poronienie, potencjał czynnościowy, prąd potasowy IKr, prąd wapniowy, receptor H1, repolaryzacja, wada rozwojowa płodu, włókna Purkiniego, zespół QRS