czynność elektryczna serca
Czynność elektryczna serca to proces generowania i przewodzenia impulsów elektrycznych, które inicjują i koordynują skurcze mięśnia sercowego. Impulsy te powstają w węźle zatokowo-przedsionkowym (SA), który pełni funkcję naturalnego rozrusznika serca, a następnie rozprzestrzeniają się przez przedsionki do węzła przedsionkowo-komorowego (AV), a dalej przez pęczek Hisa i włókna Purkinjego do komór serca.
Zjawiska elektrofizjologiczne zachodzące w sercu można rejestrować za pomocą elektrokardiogramu (EKG), który jest podstawowym badaniem diagnostycznym w kardiologii. Standardowy zapis EKG składa się z załamków P, Q, R, S, T oraz odcinków i odstępów między nimi, które odzwierciedlają poszczególne etapy depolaryzacji i repolaryzacji przedsionków i komór.
Zaburzenia czynności elektrycznej serca mogą prowadzić do arytmii, takich jak tachykardia, bradykardia, migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków, bloki przedsionkowo-komorowe czy zaburzenia przewodzenia śródkomorowego. Diagnostyka tych zaburzeń opiera się głównie na badaniu EKG, a w bardziej złożonych przypadkach – na badaniu elektrofizjologicznym serca.
Prawidłowa ocena czynności elektrycznej serca ma kluczowe znaczenie w diagnostyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, a także w monitorowaniu pacjentów z wszczepialnymi urządzeniami, takimi jak stymulatory serca czy kardiowertery-defibrylatory.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – TamisPRAS 0,4 mg
Przedawkowanie tamsulosyny chlorowodorku prowadzi do ciężkiego niedociśnienia tętniczego, będącego wynikiem nadmiernej blokady receptorów α1-adrenergicznych, co skutkuje rozszerzeniem naczyń krwionośnych i znacznym spadkiem ciśnienia tętniczego poniżej wartości prawidłowych. Dominujące objawy kliniczne to zawroty głowy, omdlenia, tachykardia odruchowa (>100/min), zaburzenia świadomości od splątania do śpiączki oraz niewydolność wielonarządowa spowodowana hipoperfuzją. Warto podkreślić, że objawy te mogą mieć nasilenie od umiarkowanego do zagrażającego życiu, a mechanizmy patofizjologiczne obejmują niedostateczną perfuzję mózgową i hipoperfuzję tkankową.
białko osocza, czynność elektryczna serca, funkcja nerek, hemodializa, hipoperfuzja, kreatynina, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wielonarządowa, parametr hemodynamiczny, parametr nerkowy, parametr życiowy, perfuzja mózgowa, płukanie żołądka, powikłanie sercowo-naczyniowe, przewód pokarmowy, receptor adrenergiczny, receptor α1-adrenergiczny, środek przeczyszczający osmotyczny, tachykardia odruchowa, tamsulosyna chlorowodorek, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alfurion 10 mg
Przedawkowanie alfuzosyny chlorowodorku, szczególnie w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Alfurion 10 mg), stanowi stan zagrożenia życia wymagający hospitalizacji i intensywnego nadzoru medycznego. Kluczowe jest wdrożenie standardowych procedur leczniczych, w tym dożylne podanie płynów oraz stosowanie leków naczynioskurczowych w przypadku ciężkiego niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza ortostatycznego. Pozycja leżąca na wznak jest rekomendowana w celu zmniejszenia ryzyka niedociśnienia ortostatycznego. Ze względu na wysokie wiązanie alfuzosyny z białkami osocza, hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji leku. Wczesne płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywnego mogą ograniczyć dalsze wchłanianie substancji czynnej.
alfuzosyna chlorowodorek, białka osocza, ciśnienie tętnicze krwi, czynność elektryczna serca, funkcje nerek i wątroby, hemodializa, lek naczynioskurczowy, mięśnie gładkie naczyń, monitorowanie ciśnienia tętniczego, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, omdlenie, perfuzja narządowa, płukanie żołądka, receptory α-adrenergiczne, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia odruchowa, węgiel aktywny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lamotrix 50 mg
Przedawkowanie lamotryginy, obejmujące dawki 10-20-krotnie przekraczające maksymalną dawkę terapeutyczną, stanowi stan zagrożenia życia, często manifestujący się szerokim spektrum objawów neurologicznych i kardiologicznych. Do kluczowych symptomów należą oczopląs, ataksja, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, uogólnione napady padaczkowe oraz poszerzenie zespołu QRS powyżej 100 ms w EKG, co wskazuje na ciężką toksyczność i zwiększone ryzyko arytmii. Objawy te wymagają natychmiastowej hospitalizacji i intensywnego monitorowania, zwłaszcza kardiologicznego, ze względu na ryzyko zaburzeń przewodzenia wewnątrzkomorowego.
ataksja, badanie EKG, czynność elektryczna serca, dawka terapeutyczna, dożylna terapia lipidowa, grand mal, hemodializa, interwencja medyczna, kardiotoksyczność, lamotrygina, monitorowanie funkcji życiowych, napad kloniczno-toniczny, napad padaczkowy, niewydolność nerek, objaw neurologiczny, oczopląs, ostre zatrucie, parametr neurologiczny, poszerzenie zespołu QRS, przewodzenie wewnątrzkomorowe, śpiączka, toksyczne działanie na OUN, układ przedsionkowy, uszkodzenie móżdżku, węgiel aktywowany, wodorowęglan sodu, zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie przewodzenia wewnątrzkomorowego, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fingolimod Reddy 0,5 mg
Przedawkowanie fingolimodu (chlorowodorek fingolimodu, 0,5 mg kapsułki twarde) stanowi poważne zagrożenie kardiologiczne i pulmonologiczne, głównie ze względu na jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy i układ oddechowy. Dawki nawet do 80-krotności zalecanej (40 mg) mogą wywołać łagodny ucisk w klatce piersiowej związany z reaktywnością drobnych oskrzeli oraz istotną bradykardię, która pojawia się zwykle w ciągu pierwszej godziny i osiąga maksimum do 6 godzin po podaniu. Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, w tym bloków II i III stopnia, które stanowią zagrożenie dla hemodynamiki i wymagają intensywnego monitorowania. Wartości progowe częstości akcji serca, przy których zaleca się przedłużone monitorowanie, to: <45/min u dorosłych, <55/min u dzieci i młodzieży ≥12 lat oraz <60/min u dzieci 10-12 lat. Dodatkowo, wydłużenie odstępu QTc ≥500 msec wymaga kontynuacji obserwacji.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie krwi, częstość akcji serca, czynność elektryczna serca, efekt chronotropowy ujemny, fingolimod, funkcja hemodynamiczna serca, monitorowanie elektrokardiograficzne, odstęp QTc, reaktywność drobnych oskrzeli, receptor sfingozyno-1-fosforanowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, wymiana osocza, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gasprid 5 mg
Przedkliniczne badania elektrofizjologiczne cyzaprydu, substancji czynnej leku Gasprid (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg w formie tabletek), wykazały, że lek ten może powodować wydłużenie okresu repolaryzacji mięśnia sercowego. Zarówno badania in vitro, jak i in vivo potwierdziły wpływ cyzaprydu na wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie, co jest kluczowym parametrem odzwierciedlającym czas trwania elektrycznej aktywności komór serca od początku zespołu QRS do końca załamka T. Wydłużenie tego odstępu stanowi istotny marker ryzyka wystąpienia groźnych arytmii komorowych, co ma fundamentalne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa kardiologicznego stosowania tego leku.
arytmia komorowa, badanie elektrofizjologiczne, badanie elektrokardiograficzne, cyzapryd, czynność elektryczna serca, depolaryzacja komór, odstęp QT, parametr elektrokardiograficzny, profil bezpieczeństwa leku, repolaryzacja, repolaryzacja mięśnia sercowego, zaburzenie rytmu serca, załamek T, zespół QRS - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zolafren 10 mg
Przedawkowanie olanzapiny, substancji czynnej leku Zolafren, stanowi poważny stan kliniczny o szerokim spektrum objawów wielonarządowych, w tym ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu krążenia. Najczęściej obserwowane objawy to częstoskurcz (>100 uderzeń/min), pobudzenie, dyzartria, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, delirium, drgawki, śpiączka, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie oraz zaburzenia ciśnienia tętniczego i rytmu serca. Zgon może nastąpić już po dawce około 450 mg, choć opisano także przeżycia po dawkach do 2 g, co podkreśla konieczność indywidualnego podejścia terapeutycznego i intensywnego monitorowania pacjenta.
adrenalina, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, czynność elektryczna serca, delirium, depresja oddechowa, dopamina, dostępność biologiczna, drgawki, drożność dróg oddechowych, dyzartria, EKG, elektrokardiografia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry laboratoryjne, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie leku, receptory beta-adrenergiczne, śpiączka, środki sympatykomimetyczne, stan kliniczny, stan neurologiczny, substancja czynna, układ krążenia, węgiel aktywowany, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny, Zolafren - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vinpocetine Espefa Forte
Przed rozpoczęciem terapii winpocetyną (Vinpocetine Espefa Forte 10 mg) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia innych przyczyn zaburzeń funkcji mózgu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedociśnieniem tętniczym, w tym niedociśnieniem ortostatycznym, ze względu na ryzyko dalszego obniżenia ciśnienia skurczowego i rozkurczowego podczas długotrwałego stosowania leku. W takich przypadkach wskazane jest regularne monitorowanie parametrów hemodynamicznych. Ponadto, u pacjentów z zespołem wydłużonego odcinka QT lub stosujących jednocześnie inne leki mogące wydłużać QT, zaleca się systematyczną kontrolę zapisu EKG w celu minimalizacji ryzyka arytmii.
ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze, czynność elektryczna serca, etiologia objawów, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, objawy neurologiczne, parametry hemodynamiczne, winpocetyna, zaburzenie czynności mózgu, zapis elektrokardiograficzny, zespół wydłużonego odcinka QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Teva 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące azytromycyny wskazują na jej względne bezpieczeństwo przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. W badaniach toksykologicznych na modelach zwierzęcych, podawanie azytromycyny w dawkach do 40-krotności dawek klinicznych wywoływało przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności. Elektrofizjologicznie wykazano wydłużenie odstępu QT, co jest istotne z punktu widzenia ryzyka arytmii serca. Nie stwierdzono działania mutagennego ani teratogennego w standardowych testach in vitro i in vivo. Brak jest długoterminowych badań rakotwórczości, co jest uzasadnione krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny w praktyce klinicznej.
antybiotyk, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, czynność elektryczna serca, działanie karcinogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, mutacja genowa, opóźnienie kostnienia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność okołoporodowa, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Milrynon – Przedawkowanie
Milrynon, substancja czynna preparatu Corotrope (roztwór do wstrzykiwań 1 mg/ml), w przypadku przedawkowania wywołuje istotne powikłania kardiologiczne, przede wszystkim hipotensję oraz arytmie. Hipotensja wynika z nasilonego działania wazodylatacyjnego milrynonu, co może prowadzić do wstrząsu, natomiast arytmie, w tym tachyarytmie i zaburzenia przewodzenia, są efektem proarytmicznym związanym z wysokimi stężeniami leku w surowicy. Objawy te stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
antidotum, arytmia, ciśnienie tętnicze, COROTROPE, czynność elektryczna serca, dysfagia, działanie wazodylatacyjne, efekt proarytmiczny, EKG, hipotensja, leczenie objawowe, lek wazopresyjny, milrynon, obniżenie ciśnienia tętniczego, roztwór do wstrzykiwań, tachyarytmia, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 12,5 mg
Przedawkowanie Telmisartan HCT EGIS, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, prowadzi do istotnych zaburzeń hemodynamicznych i elektrolitowych. Dominującym objawem jest niedociśnienie tętnicze, które może manifestować się omdleniami i zaburzeniami perfuzji narządowej, często skompensowane tachykardią lub rzadziej bradykardią. Dodatkowo obserwuje się zawroty głowy, wymioty oraz podwyższenie poziomu kreatyniny, wskazujące na ryzyko ostrej niewydolności nerek. Hydrochlorotiazyd powoduje hipokaliemię, hipochloremię i hipowolemię, co może skutkować skurczami mięśni i zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy lub leki przeciwarytmiczne. Wartości elektrolitów i funkcja nerek wymagają ścisłego monitorowania, a hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji telmisartanu.
bradykardia, czynność elektryczna serca, dekontaminacja przewodu pokarmowego, glikozyd naparstnicy, hemodializa, hipochloremia, hipokaliemia, hipowolemia, lek przeciwarytmiczny, lek wazopresyjny, niedociśnienie, ostra niewydolność nerek, perfuzja mózgowa, płukanie żołądka, podwyższony poziom kreatyniny, równowaga kwasowo-zasadowa, tachykardia, telmisartan z hydrochlorotiazydem, węgiel aktywowany, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie perfuzji narządowej, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dopamar mite 100 mg + 25 mg
Przedawkowanie leku Dopamar mite, zawierającego 100 mg lewodopy i 25 mg karbidopy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji. Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia rytmu serca (tachykardia, arytmie, zaburzenia przewodzenia), zaburzenia neurologiczne (dyskinezy, drżenia), zaburzenia psychiczne (dezorientacja, halucynacje) oraz autonomiczne (nadmierne pocenie, wahania ciśnienia tętniczego). Mechanizmy tych objawów wynikają z nadmiernej stymulacji układu dopaminergicznego i adrenergicznego. Kluczowe jest ciągłe monitorowanie EKG oraz parametrów życiowych, a w razie potrzeby wdrożenie leczenia przeciwarytmicznego i objawowego, w tym sedacji.
ciśnienie tętnicze, czynność elektryczna serca, dezorientacja, dializoterapia, dyskineza, EKG, leczenie przeciwarytmiczne, lewodopa/karbidopa, monitorowanie neurologiczne, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, pirydoksyna, przedłużone uwalnianie substancji czynnej, stymulacja dopaminergiczna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, układ adrenergiczny, układ autonomiczny, witamina B6, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Chlorochina – Przedawkowanie
Przedawkowanie chlorochiny, substancji czynnej leku Arechin, stanowi stan zagrożenia życia, szczególnie u dzieci, ze względu na jej toksyczny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, nerwowy oraz inne narządy. Objawy rozwijają się szybko i obejmują nudności, wymioty, hipotonię, zaburzenia rytmu serca (poszerzenie zespołu QRS, bradyarytmie, wydłużenie odstępu QT, blok przedsionkowo-komorowy, tachykardię komorową, torsade de pointes, migotanie komór), zaburzenia neurologiczne (drgawki, śpiączka), oddechowe (zatrzymanie oddechu, duszność) oraz nerkowe (hemoglobinuria, skąpomocz). Ciężkie zatrucia mogą prowadzić do niewydolności krążenia i oddechowej, a także nagłego zatrzymania akcji serca, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i intensywnej terapii.
badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, czynność elektryczna serca, dializa otrzewnowa, hemodializa, hemoglobinuria, intensywna terapia, kardiowersja, migotanie komór, migotanie przedsionków, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, poszerzenie zespołu QRS, rytm węzłowy, skąpomocz, substancja czynna, tachykardia komorowa, tachykardia nadkomorowa, torsade de pointes, transfuzja wymienna, węgiel aktywowany, wodorowęglan sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zakwaszenie moczu, zatrzymanie krążenia, zgłębnik żołądkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Zentiva 25 mg
Badania przedkliniczne hydroksyzyny chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Hydroxyzinum Zentiva, wykazały potencjalne działanie teratogenne i embriotoksyczne u gryzoni przy dawkach ≥50 mg/kg/dobę, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Kompleksowa ocena genotoksyczności, przeprowadzona in vitro i in vivo, nie wykazała działania mutagennego ani aberracji chromosomowych, co wskazuje na brak wpływu hydroksyzyny na materiał genetyczny. Brak jest jednak danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego tej substancji, co stanowi lukę w dokumentacji przedklinicznej.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, czynność elektryczna serca, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, hydroksyzyny chlorowodorek, kanał hERG, komórka ssaka, mutacja, odstęp QTc, potencjał czynnościowy, potencjał genotoksyczny, prąd potasowy, profil bezpieczeństwa, stężenie terapeutyczne, układ sercowo-naczyniowy, włókna Purkinjego, zapis elektrokardiograficzny - Leksykon leków
Interakcje leku – Rolicyn 150 mg
Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie roksytromycyny z alkaloidami sporyszu (ryzyko nasilenia działania naczynioskurczowego), terfenadyną (potencjalne ciężkie komorowe zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes) oraz lekami metabolizowanymi przez CYP3A, takimi jak astemizol, cyzapryd i pimozyd, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii. W przypadku leków przeciwzakrzepowych (antagonistów witaminy K) obserwowano możliwe wydłużenie czasu protrombinowego i wzrost INR, co wymaga monitorowania. Ponadto, roksytromycyna może zwiększać stężenia dyzopiramidu, digoksyny, midazolamu, teofiliny, cyklosporyny oraz statyn, co wiąże się z koniecznością monitorowania odpowiednich parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym EKG, stężenia leków w surowicy oraz objawów miopatii.
alkaloid sporyszu, antagonista witaminy K, antybiotyk makrolidowy, astemizol, cyklosporyna, cyzapryd, czas protrombinowy, czynność elektryczna serca, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dyzopiramid, glikozyd nasercowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, izoenzym CYP3A, karbamazepina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, miopatia, pimozyd, rabdomioliza, ranitydyna, reakcja disulfiramowa, roksytromycyna, statyna, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca