wchłanianie przez śluzówkę

Wchłanianie przez śluzówkę to proces absorpcji substancji przez błony śluzowe, które wyściełają różne narządy i jamy ciała, takie jak jama ustna, przewód pokarmowy, drogi oddechowe czy układ moczowo-płciowy. Jest to kluczowy mechanizm dla podawania wielu leków, szczególnie tych, które mogą ulec degradacji w przewodzie pokarmowym lub podlegają efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę.

W medycynie wykorzystuje się ten rodzaj absorpcji w różnych formach podania leków: podjęzykowo (sublingualnie), dopochwowo, doodbytniczo czy przez śluzówkę nosa. Wchłanianie przez śluzówkę jamy ustnej zapewnia szybkie wejście substancji bezpośrednio do krwiobiegu, z pominięciem przewodu pokarmowego i wątroby, co pozwala na szybsze osiągnięcie efektu terapeutycznego.

Skuteczność wchłaniania przez śluzówkę zależy od wielu czynników, w tym lipofilności substancji, jej masy cząsteczkowej, pH środowiska, ukrwienia błony śluzowej oraz jej przepuszczalności. Substancje lipofilne zwykle łatwiej przenikają przez błony śluzowe ze względu na ich zdolność do przechodzenia przez dwuwarstwę lipidową komórek nabłonkowych.

W praktyce klinicznej wchłanianie przez śluzówkę wykorzystuje się przy podawaniu m.in. nitrogliceryny (podjęzykowo w leczeniu dławicy piersiowej), fentanylu (przez śluzówkę policzka w terapii bólu przebijającego), szczepionek donosowych czy hormonów dopochwowo. Jest to również ważny aspekt w projektowaniu nowoczesnych systemów dostarczania leków, które mają na celu poprawę biodostępności i zmniejszenie działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl