nawrót choroby nowotworowej

Nawrót choroby nowotworowej (wznowa, recydywa) oznacza ponowne pojawienie się komórek nowotworowych po okresie całkowitej remisji uzyskanej w wyniku leczenia pierwotnego. Jest to klinicznie istotne zjawisko, które może wystąpić lokalnie (w miejscu guza pierwotnego), regionalnie (w okolicznych węzłach chłonnych) lub jako przerzuty odległe.

Mechanizmy nawrotu są złożone i obejmują przetrwanie komórek nowotworowych opornych na leczenie, aktywację uśpionych komórek macierzystych nowotworu, zmiany w mikrośrodowisku guza oraz nabytą oporność na leki przeciwnowotworowe. Czas do nawrotu jest zmienną prognostyczną – wczesne wznowy (poniżej 2 lat od zakończenia leczenia) wiążą się zwykle z gorszym rokowaniem niż nawroty późne.

Diagnostyka nawrotu obejmuje badania obrazowe (TK, MRI, PET-CT), oznaczanie markerów nowotworowych oraz weryfikację histopatologiczną. Strategia postępowania zależy od typu nowotworu, lokalizacji nawrotu, czasu jego wystąpienia, stanu ogólnego pacjenta oraz wcześniejszego leczenia. Może obejmować ponowne leczenie chirurgiczne, radioterapię, chemioterapię drugiej linii, leczenie celowane lub immunoterapię.

Monitorowanie pacjentów po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego ma kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrycia nawrotu, co zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Schematy obserwacji różnią się w zależności od typu nowotworu i stopnia zaawansowania choroby pierwotnej, a obejmują regularne wizyty kontrolne, badania obrazowe oraz oznaczanie markerów nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl