terapia neoadjuwantowa
Terapia neoadjuwantowa to leczenie systemowe stosowane przed głównym zabiegiem chirurgicznym, najczęściej w kontekście chorób nowotworowych. Jej celem jest zmniejszenie masy guza pierwotnego, co może ułatwić późniejszą operację lub umożliwić przeprowadzenie mniej inwazyjnego zabiegu.
W praktyce klinicznej terapia neoadjuwantowa może obejmować chemioterapię, radioterapię, hormonoterapię lub leczenie celowane, w zależności od typu nowotworu. Najczęściej jest stosowana w leczeniu raka piersi, raka odbytnicy, raka przełyku, niektórych nowotworów głowy i szyi oraz mięsaków tkanek miękkich.
Główne korzyści terapii neoadjuwantowej to: redukcja wielkości guza, wczesne zwalczanie mikroprzerzutów, ocena wrażliwości nowotworu na leczenie in vivo, możliwość przeprowadzenia operacji oszczędzającej narząd oraz wydłużenie czasu przeżycia pacjentów. Odpowiedź guza na leczenie przedoperacyjne stanowi również istotny czynnik prognostyczny.
Kwalifikacja do terapii neoadjuwantowej wymaga multidyscyplinarnego podejścia i indywidualizacji leczenia w zależności od typu nowotworu, jego zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta. Decyzje terapeutyczne są podejmowane przez zespoły wielospecjalistyczne z udziałem onkologów klinicznych, chirurgów, radioterapeutów i patologów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Leczenie
Rak skóry nieczerniakowy, obejmujący głównie raka podstawnokomórkowego (BCC) i kolczystokomórkowego (SCC), stanowi najczęstszy nowotwór złośliwy skóry z odsetkiem wyleczeń przekraczającym 90% przy wczesnym wykryciu. Podstawą leczenia jest chirurgia, w tym proste wycięcie z marginesem 4-6 mm (skuteczność >95%) oraz chirurgia mikrograficzna Mohsa, która osiąga wskaźnik wyleczeń do 99% w nowotworach wysokiego ryzyka. Alternatywne metody to łyżeczkowanie z elektrodesykacją, kriochirurgia, terapia fotodynamiczna oraz radioterapia (SXRT, HDR), stosowana zwłaszcza w lokalizacjach trudnych chirurgicznie lub u pacjentów niekwalifikujących się do zabiegu. Miejscowe terapie, takie jak 5-fluorouracyl i imikwimod, wykazują skuteczność powyżej 70% w leczeniu powierzchownych zmian i rogowacenia słonecznego.
5-fluorouracyl, brachyterapia, cemiplimab, cetuximab, chemioterapia miejscowa, chemioterapia systemowa, chirurgia laserowa, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba Bowena, choroba współistniejąca, cisplatyna, diklofenak, imikwimod, immunoterapia miejscowa, ingenol mebutate, inhibitor EGFR, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor szlaku Hedgehog, inwazja naczyniowa, inwazja okołonerwowa, karboplatyna, kriochirurgia, kwas trichlorooctowy, łyżeczkowanie i elektrodesykacja, nowotwór złośliwy skóry, paklitaksel, peeling chemiczny, pembrolizumab, pochodna platyny, przeciwciało anty-PD-1, radioterapia, radioterapia powierzchniowa, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry nieczerniakowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rogowacenie słoneczne, SCC in situ, sonidegib, stan przedrakowy, terapia adjuwantowa, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, vismodegib, wycięcie chirurgiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak – Leczenie
Mięsaki to rzadkie, złośliwe nowotwory tkanki łącznej, wymagające zindywidualizowanego, multidyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Podstawą leczenia jest chirurgia z szerokim wycięciem guza i marginesem 1-3 cm, często z zastosowaniem technik oszczędzających kończyny (>90% przypadków). Radioterapia (dawki 40-60 Gy) pełni rolę neoadjuwantową, adjuwantową lub paliatywną, wykorzystując zaawansowane metody jak IMRT, protonoterapię czy brachyterapię. Chemioterapia, oparta głównie na antracyklinach (doksorubicyna), ifosfamidzie, gemcytabinie i trabektedynie, jest stosowana w zależności od typu histologicznego i stopnia zaawansowania. Terapie celowane (np. imatynib, pazopanib, larotrektynib) oraz immunoterapia (inhibitory PD-1, CTLA-4, terapie TCR i CAR-T) stanowią nowoczesne opcje leczenia, szczególnie w zaawansowanych i opornych przypadkach. Ablacje (RFA, krioablacja, elektroporacja) są alternatywą dla pacjentów niekwalifikujących się do operacji.
ablacja falami radiowymi, ablacja mikrofalowa, antracyklina, brachyterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chemioterapia paliatywna, chirurgia Mohsa, chrzęstniakomięsak, elektroporacja nieodwracalna, gemcytabina, guz desmoidalny, hipertermiczna chemioterapia dootrzewnowa, ifosfamid, imatynib, immunoterapia, inhibitor EZH2, inhibitor gamma-sekretazy, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor MDM2, inhibitor NTRK, inhibitor punktu kontrolnego, kostniakomięsak, krioablacja, lek cytostatyczny, limfadenektomia, mięsak, mięsak Ewinga, mięsak maziówkowy, mięsak naczyniowy, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, nawigacja komputerowa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrazowanie śródoperacyjne, pembrolizumab, profilowanie molekularne, przeciwciało monoklonalne, radioterapia pooperacyjna, radioterapia protonowa, radioterapia przedoperacyjna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, resekcja chirurgiczna, stereotaktyczna radioterapia ciała, terapia adjuwantowa, terapia celowana, terapia komórkowa, terapia neoadjuwantowa, terapia paliatywna, terapia TCR, tkanka łączna, tłuszczakomięsak, wirus onkolityczny, wycięcie guza, wycięcie miejscowe, zabieg oszczędzający kończynę, zespół multidyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% wszystkich przypadków inwazyjnego raka piersi i charakteryzuje się unikalnym, rozproszonym wzorcem wzrostu komórek nowotworowych, co utrudnia jego wykrycie w standardowych badaniach przesiewowych, takich jak mammografia i ultrasonografia. Ponad 80% przypadków wykazuje dodatnią ekspresję receptorów hormonalnych (HR+), co determinuje istotną rolę terapii hormonalnej w leczeniu. Diagnostyka ILC wymaga zastosowania zaawansowanych metod obrazowych, w tym rezonansu magnetycznego (MRI), oraz biopsji z oceną statusu receptorów ER, PR i HER2. Leczenie opiera się na podejściu multidyscyplinarnym, obejmującym chirurgię (lumpektomia, mastektomia, biopsja węzła wartowniczego), terapię hormonalną (tamoksyfen, inhibitory aromatazy), radioterapię oraz, w wybranych przypadkach, chemioterapię, choć ILC wykazuje często słabszą odpowiedź na standardową chemioterapię w porównaniu z rakiem przewodowym. Terapia celowana przeciwko HER2 jest rzadko skuteczna ze względu na niską ekspresję tego białka w ILC.
anastrozol, biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia, HER2, inhibitor aromatazy, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, letrozol, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, MammaPrint, mastektomia, nawrót nowotworu, Oncotype DX, opieka paliatywna, radioterapia, radioterapia wiązką zewnętrzną, rak przewodowy piersi, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, receptor progesteronowy, rezonans magnetyczny piersi, supresja szpiku kostnego, tamoksyfen, terapia celowana, terapia endokrynologiczna, terapia hormonalna, terapia neoadjuwantowa, uderzenie gorąca, zakrzepica żył głębokich, zrazik piersi - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clarzole 2,5 mg
Letrozol w dawce 2,5 mg raz na dobę stanowi substancję czynną leku Clarzole, stosowanego w leczeniu zaawansowanego raka piersi, raka piersi z przerzutami, terapii uzupełniającej oraz neoadjuwantowej. Czas terapii zależy od wskazania klinicznego: w przypadku zaawansowanego raka piersi leczenie trwa do progresji choroby, w terapii uzupełniającej do 5 lat lub nawrotu, a w terapii neoadjuwantowej od 4 do 8 miesięcy. Możliwe jest również zastosowanie schematu sekwencyjnego (letrozol przez 2 lata, następnie tamoksyfen przez 3 lata). Dawkowanie nie wymaga modyfikacji u pacjentek w podeszłym wieku oraz u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥10 ml/min) i wątroby (stopień A lub B wg Child-Pugh). U pacjentek z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh) oraz z klirensem kreatyniny <10 ml/min brak jest wystarczających danych, co wymaga ostrożności i ścisłej kontroli. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży do 17 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Clarzole, ekspozycja ogólnoustrojowa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leczenie sekwencyjne, leczenie uzupełniające, letrozol, nawrót choroby nowotworowej, nietolerancja laktozy, progresja guza, rak piersi z przerzutami, tabletki powlekane, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, terapia uzupełniająca, zaawansowany rak piersi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Letrozole Accord 2,5 mg
Letrozole Accord jest podawany w dawce 2,5 mg doustnie raz na dobę, co stanowi uniwersalną dawkę dla wszystkich wskazań klinicznych, w tym zaawansowanego raka piersi, terapii uzupełniającej, terapii sekwencyjnej oraz neoadjuwantowej. Czas trwania terapii jest zróżnicowany: w przypadku raka zaawansowanego leczenie trwa do progresji choroby, terapia uzupełniająca powinna trwać 5 lat lub do nawrotu, a terapia neoadjuwantowa od 4 do 8 miesięcy w celu optymalnej redukcji guza. U pacjentek w podeszłym wieku nie jest wymagana modyfikacja dawki. W przypadku pominięcia dawki zaleca się przyjęcie leku niezwłocznie, jeśli pacjentka przypomni sobie o tym wkrótce po planowanym czasie, natomiast nie należy stosować dawki podwójnej, aby uniknąć nadmiernej ekspozycji na lek.
ciężkie zaburzenie czynności wątroby, ekspozycja ogólnoustrojowa, klirens kreatyniny, letrozol, nawrót choroby nowotworowej, niewydolność nerek, pacjent w podeszłym wieku, progresja nowotworu, rak piersi, rak z przerzutami, schemat sekwencyjny, skala Child-Pugha, tabletka powlekana, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, terapia sekwencyjna, terapia uzupełniająca, zaawansowany rak piersi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Ameloblastoma – Leczenie
Ameloblastoma to rzadki, łagodny, ale miejscowo agresywny nowotwór zębopochodny, charakteryzujący się wysokim ryzykiem nawrotów i destrukcją okolicznych tkanek. Standardem leczenia jest radykalna resekcja chirurgiczna z marginesem 1-2 cm zdrowej tkanki kostnej, co znacząco redukuje ryzyko nawrotu do około 8% w ameloblastoma litego/wielotorbielowatego. W przypadku żuchwy wykonuje się segmentalną mandibulektomię z natychmiastową rekonstrukcją, a w szczęce resekcję en bloc z zachowaniem marginesu co najmniej 1 cm. Metody zachowawcze, takie jak wyłuszczenie, kiretaż czy marsupializacja, stosowane głównie u dzieci i w ameloblastoma jednootworowym, wiążą się z wyższym ryzykiem nawrotów (do 60-90%). W leczeniu nawrotów rekomendowana jest resekcja marginalna lub segmentalna z marginesem bezpieczeństwa co najmniej 1 cm poza granicami radiologicznymi, wraz z natychmiastową rekonstrukcją ubytku kostnego.
ameloblastoma, ameloblastoma wielotorbielowaty, chirurgia szczękowo-twarzowa, dabrafenib, dawka promieniowania, dekompresja, dysfagia, elektrokoagulacja, guz łagodny, implant dentystyczny, inhibitor MEK, kiretaż, krioterapia, mandibulektomia, marsupializacja, monitorowanie pacjenta, mutacja BRAF V600E, mutacja genetyczna, naciekanie okołonerwowe, ponatynib, radioterapia, radioterapia kierowana obrazem, radioterapia z modulacją intensywności, regorafenib, resekcja segmentalna, roztwór Carnoya, staw skroniowo-żuchwowy, szlak MAPK, terapia neoadjuwantowa, trametynib, twarz, wemurafenib, wyłuszczenie guza - Leksykon chorób i schorzeń
Rak podjęzykowy – Leczenie
Leczenie raka podjęzykowego wymaga indywidualnego, wielospecjalistycznego podejścia, uwzględniającego wielkość guza, stopień zaawansowania oraz lokalizację zmiany. Wczesne stadia (I i II) są zwykle leczone chirurgicznie (wide local excision dla guzów <0,5 cm z marginesem ≥1 cm) lub radioterapią, z 5-letnim przeżyciem swoistym dla choroby wynoszącym odpowiednio 90% i 80%. W przypadku przerzutów do węzłów chłonnych szyi zalecana jest limfadenektomia szyjna. Radioterapia, najczęściej EBRT, może być stosowana samodzielnie lub jako uzupełnienie leczenia chirurgicznego, a nowoczesne techniki takie jak IMRT z SIB czy stereotaktyczne donapromienianie hipofrakcjonowane są opcją dla pacjentów niekwalifikujących się do operacji. Chemioterapia, najczęściej cisplatyna z 5-FU, oraz terapia celowana (cetuksymab) i immunoterapia (pembrolizumab, niwolumab) są stosowane w zaawansowanych stadiach lub nawrotach choroby. Terapia fotodynamiczna może być opcją w bardzo wczesnych zmianach powierzchniowych.
brachyterapia, cetuksymab, chemoradioterapia, chirurg głowy i szyi, cisplatyna i fluorouracyl, dno jamy ustnej, drugi pierwotny nowotwór, dysfagia, implant dentystyczny, inhibitor punktów kontrolnych, limfadenektomia szyjna, margines zdrowej tkanki, niwolumab, obrzęk limfatyczny, osteoradionekroza, pembrolizumab, przeciwciało monoklonalne, przerzut do węzłów chłonnych, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak podjęzykowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, suchość w ustach, szerokie wycięcie miejscowe, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, węzły chłonne szyi - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi – Patofizjologia i mechanizm
Rak piersi, będący jedną z głównych przyczyn zgonów onkologicznych u kobiet, charakteryzuje się złożoną etiologią obejmującą czynniki genetyczne, hormonalne i środowiskowe. Kluczową rolę w patogenezie odgrywa ekspozycja na estrogeny, zarówno endogenne, jak i egzogenne, co potwierdzają epidemiologiczne dane wskazujące na dwukrotnie wyższe ryzyko u kobiet z wczesnym początkiem miesiączkowania (12 lat) i późną menopauzą (50 lat). Hormonalna terapia zastępcza (HTZ), zwłaszcza zawierająca estrogeny i progestageny, zwiększa ryzyko raka piersi o 2,7% rocznie stosowania, szczególnie w przypadku codziennego podawania progestagenów. Rak piersi dzieli się na podtypy molekularne: luminalny A i B (receptorowo dodatnie, o lepszym rokowaniu), HER2-dodatni (agresywny, wymagający terapii celowanej) oraz guzy bazalne (triple-negative, o najgorszym rokowaniu). Mutacje w genach BRCA1/2 odpowiadają za 2-3% przypadków, a mechanizmy karcynogenezy obejmują zaburzenia w proto-onkogenach, genach supresorowych i naprawy DNA, w tym nowo odkryty szlak połączenia końców DNA theta, który może stanowić cel terapeutyczny.
apoptoza, chemioterapia, cykl komórkowy, ekspozycja na estrogen, gen naprawy DNA, gen supresorowy guza, heterogenność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor aromatazy, inhibitor CDK4/6, inwazyjny rak piersi, karcynogeneza, komórka macierzysta nowotworu, komórka mioepitelialna, mikrobiota guza, mikrośrodowisko guza, mutacja BRCA, mutacja genetyczna, nadekspresja HER2, nowotwór hormonozależny, patogeneza raka piersi, proto-onkogen, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przerzutowy rak piersi, rak piersi, rak przewodowy in situ, rak przewodowy piersi, rak zrazikowy piersi, receptor estrogenowy, receptor HER2, receptor hormonalny, receptor progesteronowy, remisja, stres oksydacyjny, sygnalizacja komórkowa, terapia endokrynologiczna, terapia neoadjuwantowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak podstawnokomórkowy – Leczenie
Rak podstawnokomórkowy (BCC) jest najczęstszym nowotworem skóry o wysokim wskaźniku wyleczenia przy wczesnym rozpoznaniu i leczeniu. Standardem terapii są metody chirurgiczne, z chirurgią mikrograficzną Mohsa jako złotym standardem, osiągającą wskaźnik nawrotów na poziomie 1,0% po 5 latach. Standardowe wycięcie z 4-mm marginesem klinicznym rekomendowane jest dla BCC niskiego ryzyka, z odsetkiem nawrotów około 10,1%. Alternatywne metody, takie jak łyżeczkowanie i elektrokoagulacja (7,7% nawrotów), krioterapia (7,5% nawrotów), radioterapia (8,7% nawrotów) oraz terapia fotodynamiczna i leczenie miejscowe (5-FU, imikwimod) są stosowane w zależności od lokalizacji, wielkości i podtypu histologicznego guza. Wybór metody leczenia uwzględnia także czynniki ryzyka, takie jak lokalizacja (obszary L, M, H), typ histologiczny, granice guza, ryzyko nawrotu oraz stan ogólny pacjenta.
5-fluorouracyl, cemiplimab, chirurgia laserowa, chirurgia Mohsa, ciekły azot, imikwimod, immunoterapia, inhibitor PD-1, inhibitor szlaku Hedgehog, krioterapia, leczenie miejscowe, łyżeczkowanie i elektrokoagulacja, radioterapia, rak podstawnokomórkowy, sonidegib, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, wismodegib, wycięcie chirurgiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma okolicy wątrobowo-dwunastniczej) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak dróg żółciowych w okolicy wątrobowo-dwunastniczej (cholangiocarcinoma) to rzadki, ale wysoce agresywny nowotwór o złym rokowaniu, z 5-letnim przeżyciem na poziomie 7-20%. Mediana całkowitego przeżycia (OS) wynosi około 5,2 miesiąca (95% CI 4,7-5,7), a bez leczenia około 3 miesiące. Czynniki prognostyczne obejmują poziom bilirubiny (wyższy poziom koreluje z krótszym przeżyciem), wiek, płeć, poziom AFP, inwazję naczyniową, rozmiar i liczbę guzów (mediana rozmiaru 6 cm), obecność przerzutów do węzłów chłonnych oraz stadium T. Pięcioletnie przeżycie po resekcji chirurgicznej waha się od 10% do 40%, jednak nawroty po resekcji R0 sięgają 50-70%. Wczesne wykrycie i całkowita resekcja z ujemnymi marginesami (R0) pozostają kluczowe, a ortotopowy przeszczep wątroby (OLT) z terapią neoadjuwantową w przypadku cholangiocarcinoma związanego z PSC może przekraczać 70% 5-letniego przeżycia.
badanie obrazowe, bilirubina, ból brzucha, całkowite przeżycie, cholangiocarcinoma, drenaż dróg żółciowych, hemihepatektomia, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja naczyniowa, kamica dróg żółciowych, klasyfikacja Bismuth-Corlette, limfadenektomia, marker prognostyczny, mediana całkowitego przeżycia, niewydolność wątroby, ortotopowy przeszczep wątroby, pasożytnicza choroba wątroby, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przerzut do węzłów chłonnych, rak dróg żółciowych, resekcja R0, stadium guza, stadium T, terapia neoadjuwantowa, tętnica wątrobowa, żyła wrotna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Letrozole Eugia 2,5 mg
Letrozole Eugia, zawierający 2,5 mg letrozolu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do leczenia raka piersi u kobiet po menopauzie. Standardowa dawka wynosi 2,5 mg raz na dobę, bez konieczności modyfikacji u pacjentek w podeszłym wieku. Czas terapii zależy od wskazania klinicznego: w zaawansowanym raku piersi lub z przerzutami leczenie trwa do progresji choroby; w terapii uzupełniającej i przedłużonej – do 5 lat lub do nawrotu; w terapii sekwencyjnej letrozol podaje się przez 2 lata, następnie tamoksyfen przez 3 lata; w terapii neoadjuwantowej leczenie trwa 4-8 miesięcy w celu redukcji masy guza. U pacjentek z klirensem kreatyniny ≥ 10 ml/min oraz z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh A lub B) nie jest wymagana zmiana dawkowania. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży do 17 lat, dlatego lek nie jest zalecany w tej grupie.
ekspozycja ogólnoustrojowa, klirens kreatyniny, letrozol, nawrót choroby nowotworowej, pacjent w podeszłym wieku, progresja nowotworu, przedłużone leczenie uzupełniające, rak piersi, rak piersi z przerzutami, redukcja masy guza, skala Child-Pugh, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, terapia sekwencyjna, terapia uzupełniająca, zaawansowany rak piersi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Leczenie
Chirurgiczna resekcja pozostaje podstawową metodą leczenia zlokalizowanych nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), z celem uzyskania całkowitego usunięcia guza z ujemnymi marginesami mikroskopowymi (R0). W przypadku guzów mniejszych niż 5 cm, zwłaszcza zlokalizowanych w żołądku i jelicie cienkim, preferowane są techniki minimalnie inwazyjne, takie jak laparoskopia. Dla guzów miejscowo zaawansowanych konieczna może być resekcja en bloc obejmująca sąsiednie narządy. Terapia neoadjuwantowa imatynibem (standardowa dawka 400 mg/dobę, 800 mg/dobę dla mutacji KIT eksonu 9) jest stosowana w celu zmniejszenia guza przed operacją, zwłaszcza w przypadkach dużych lub trudno dostępnych zmian. W leczeniu zaawansowanych, przerzutowych lub nawrotowych GIST, terapia celowana inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI) stanowi standard, z imatynibem jako lekiem pierwszego rzutu, sunitynibem i regorafenibem jako terapiami kolejnych linii, a awapritynibem dedykowanym mutacji PDGFRA D842V. Ripretynib jest wskazany w leczeniu czwartego rzutu u pacjentów z progresją po trzech lub więcej TKI.
ablacja radiofalowa, awapritynib, badanie kliniczne, chirurgia cytoredukcyjna, działanie niepożądane, embolizacja tętnicy wątrobowej, imatynib, immunoterapia, inhibitor kinazy tyrozynowej, medycyna precyzyjna, nawrót miejscowy, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, opieka paliatywna, profilowanie molekularne, przeżycie wolne od progresji, pseudotorebka, regorafenib, resekcja en bloc, ripretynib, sunitynib, technika minimalnie inwazyjna, terapia adjuwantowa, terapia celowana, terapia neoadjuwantowa, test genomowy, ujemne marginesy mikroskopowe, zespół multidyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Czerniak – Leczenie
Czerniak, będący jednym z najgroźniejszych nowotworów skóry, wymaga leczenia dostosowanego do stadium zaawansowania, lokalizacji oraz stanu pacjenta. Wczesne stadia (0-II) leczy się głównie chirurgicznie poprzez szerokie wycięcie zmiany z marginesem zdrowej tkanki, a przy grubości guza ≥0,8 mm zalecana jest biopsja węzła wartowniczego. W stadium III wskazana jest limfadenektomia oraz leczenie adjuwantowe immunoterapią (pembrolizumab, niwolumab) lub terapią celowaną u pacjentów z mutacją BRAF (dabrafenib + trametynib). W zaawansowanym stadium IV podstawę stanowi immunoterapia (inhibitory PD-1, CTLA-4, LAG-3, lifileucel) oraz terapia celowana u chorych z mutacją BRAF V600E/K, stosowana w skojarzeniu inhibitorów BRAF i MEK. Radioterapia i chemioterapia pełnią rolę uzupełniającą, głównie w leczeniu paliatywnym lub w przypadku niepowodzenia innych metod. Terapia neoadjuwantowa z zastosowaniem immunoterapii jest coraz częściej badana w stadium III, wykazując obiecujące wyniki.
binimetynib, biopsja węzła wartowniczego, blizna pooperacyjna, chemioterapia, cisplatyna, czerniak, czerniak desmoplastyczny, czerniak in situ, dabrafenib, dakarbazyna, efekt abskopalny, enkorafenib, fotoprotekcja, immunoterapia, IMRT, inhibitor BRAF, inhibitor CTLA-4, inhibitor MEK, inhibitor PD-1, inhibitor punktu kontrolnego, interleukina-2, ipilimumab, komórka nowotworowa, leczenie chirurgiczne, leczenie skojarzone, leczenie uzupełniające, lek cytotoksyczny, lifileucel, limfadenektomia, mutacja genu BRAF, niwolumab, nowotwór skóry, paklitaksel, pembrolizumab, przerzut czerniaka, radioterapia, radioterapia protonowa, radioterapia stereotaktyczna, stadium zaawansowania nowotworu, szczepionka przeciwnowotworowa, szerokie wycięcie miejscowe, temozolomid, terapia adjuwantowa, terapia CAR-T, terapia celowana, terapia neoadjuwantowa, trametynib, wemurafenib, wskaźnik przeżycia, zabieg chirurgiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lametta 2,5 mg
Lametta, zawierająca 2,5 mg letrozolu, jest stosowana w terapii raka piersi u kobiet po menopauzie, z dawkowaniem 2,5 mg raz na dobę bez konieczności modyfikacji u pacjentek w podeszłym wieku. Czas leczenia zależy od wskazania klinicznego: w zaawansowanym raku piersi lub z przerzutami terapia trwa do progresji choroby, w terapii uzupełniającej i przedłużonej – do 5 lat lub do nawrotu, a w schemacie sekwencyjnym letrozol podaje się przez 2 lata, następnie tamoksyfen przez 3 lata. W terapii neoadjuwantowej leczenie trwa 4-8 miesięcy, z koniecznością oceny odpowiedzi guza i ewentualnym przerwaniem terapii. Lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 17 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, klirens kreatyniny, leczenie sekwencyjne, letrozol, nawrót choroby nowotworowej, progresja choroby nowotworowej, rak piersi po menopauzie, rak z przerzutami, redukcja masy guza, skala Child-Pugh, tabletka powlekana, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, terapia raka piersi, terapia uzupełniająca, zaawansowany rak piersi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, wolno rosnący mięsak tkanki miękkiej, wywodzący się z fibroblastów skóry właściwej, najczęściej lokalizujący się na tułowiu i proksymalnych częściach kończyn. Charakteryzuje się infiltracyjnym wzrostem i wysokim ryzykiem miejscowych nawrotów, przy rzadkich przerzutach odległych. Diagnostyka opiera się na biopsji skóry oraz badaniach obrazowych (CT, MRI) w celu oceny zasięgu guza. Leczenie z wyboru stanowi chirurgia mikrograficzna Mohsa (MMS), która umożliwia precyzyjne usunięcie guza z oceną 100% marginesów, osiągając wskaźnik wyleczenia około 93,4% i minimalizując ryzyko nawrotów (1,3%). Alternatywnie stosuje się szerokie wycięcie miejscowe (WLE) z marginesem 2-3 cm, jednak z wyższym ryzykiem nawrotów (15,7% na tułowiu, 51,8% na głowie i szyi). W przypadku dodatnich marginesów lub choroby nieoperacyjnej zalecana jest radioterapia uzupełniająca (dawka 50-70 Gy) oraz terapia systemowa imatynibem (800 mg/dobę), szczególnie w przypadkach nawrotowych, przerzutowych lub nieoperacyjnych, z około 65% wskaźnikiem odpowiedzi na leczenie.
badanie palpacyjne, biopsja skóry, brodawczakowłókniak kosmówkowy, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba przerzutowa, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, konferencja wielodyscyplinarna, nawrót miejscowy, nowotwór tkanki miękkiej, onkolog kliniczny, płat mięśniowo-skórny, przerzut odległy, przeszczep skóry, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, szerokie wycięcie miejscowe, technika chirurgiczna, terapia neoadjuwantowa, terapia uzupełniająca, tomografia komputerowa, włókniakomięsak - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) to wolno rosnący nowotwór skóry o niskim lub pośrednim stopniu złośliwości, charakteryzujący się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych (20-50%) i niskim potencjałem przerzutowania (około 0,5% w klasycznej postaci). W ponad 90% przypadków obecna jest charakterystyczna translokacja t(17;22)(q22;q13) prowadząca do powstania fuzyjnego genu COL1A1-PDGFB. Pięcio- i dziesięcioletnie wskaźniki przeżycia wolnego od nawrotu wynoszą odpowiednio 86% i 76%. Czynniki pogarszające rokowanie to wiek >50 lat, wysoki indeks mitotyczny, dodatnie marginesy chirurgiczne, aneuploidia DNA, nadekspresja TP53 oraz obecność zmian włókniakomięsakowych. Wariant fibrosarcomatous DFSP (FS-DFSP) cechuje się agresywniejszym przebiegiem, z nawrotami miejscowymi u ponad 50% pacjentów i przerzutami u 10-15%, a także gorszą odpowiedzią na terapię imatynibem ze względu na utratę markera t(17;22).
aneuploidia DNA, brodawczakowłókniak kosmówkowy, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba przerzutowa, dermatofibrosarcoma protuberans, fibrosarcomatous DFSP, imatynib, indeks mitotyczny, inhibitor kinazy tyrozynowej, mięsak tkanki miękkiej, nawrót miejscowy, nowotwór tkanki miękkiej, pazopanib, przerzut, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, przerzutowanie, przeżycie wolne od nawrotu, radioterapia adiuwantowa, radioterapia uzupełniająca, szerokie wycięcie miejscowe, terapia celowana, terapia neoadjuwantowa, translokacja chromosomowa, węzeł chłonny, wskaźnik przeżycia, zespół wielodyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych – Leczenie
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to agresywny nowotwór wymagający wielospecjalistycznego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego lokalizację guza, stopień zaawansowania oraz stan pacjenta. Podstawową metodą leczenia jest chirurgia, jednak tylko 10-20% chorych kwalifikuje się do resekcji. Zabiegi operacyjne obejmują resekcję dróg żółciowych, częściową hepatektomię, procedurę Whipple’a oraz rozszerzone resekcje w przypadku guzów typu Klatskina. W wybranych przypadkach wczesnego stadium wnękowego raka dróg żółciowych możliwy jest przeszczep wątroby według protokołu Mayo Clinic, poprzedzony chemioterapią i chemioradioterapią. W nieresekcyjnych przypadkach stosuje się leczenie paliatywne, takie jak bypass żółciowy, stentowanie dróg żółciowych czy przezskórny drenaż żółciowy. Radioterapia (EBRT, brachyterapia, terapia protonowa) może być stosowana neoadjuwantowo, adjuwantowo, samodzielnie lub paliatywnie, często w połączeniu z terapią hipertermiczną i radiouczulaczami.
5-fluorouracyl, ablacja o częstotliwości radiowej, blokada splotu trzewnego, brachyterapia, chemoembolizacja, chirurg onkologiczny, cholangiocarcinoma, cisplatyna, częściowa hepatektomia, drenaż żółciowy, durwalumab, futibatinib, gastroenterolog, gemcytabina, guz Klatskina, hepatolog, infigratinib, infuzja do tętnicy wątrobowej, inhibitor BRAF, inhibitor FGFR2, inhibitor PD-1, inhibitor punktu kontrolnego, iwosidenib, kapecytabina, mutacja BRAF V600E, mutacja IDH1, oksaliplatyna, onkolog kliniczny, pankreatoduodenektomia, pembrolizumab, pemigatinib, procedura Whipple’a, przeszczep wątroby, radioembolizacja, radioterapeuta, radiouczulacz, rak dróg żółciowych, resekcja, resekcja dróg żółciowych, rozszerzona resekcja, stent dróg żółciowych, terapia adjuwantowa, terapia anty-HER2, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, terapia protonowa, trastuzumab, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, zespół wielospecjalistyczny, zewnętrzna radioterapia wiązką - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, dostępna jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, jest cytostatykiem o szerokim spektrum zastosowań w onkologii. Lek wykazuje skuteczność w terapii guzów litych, takich jak drobnokomórkowy rak płuca, rak piersi, zaawansowany rak jajnika, rak pęcherza moczowego (w formie dopęcherzowej), a także w nowotworach tarczycy, nerwiaku niedojrzałym oraz nowotworach mezenchymalnych, w tym kostniakomięsaku, mięsakach tkanek miękkich i mięsakach Ewinga. W hematologii doksorubicyna jest stosowana w leczeniu ziarnicy złośliwej, chłoniaków nieziarniczych, ostrych białaczek limfatycznej i szpikowej oraz zaawansowanego szpiczaka mnogiego. W pediatrii znajduje zastosowanie w terapii guza Wilmsa. Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemnościach od 5 ml (10 mg) do 100 ml (200 mg), o pH 2,5-3,5 i osmolalności 270-320 mOsm/kg, zawierając 3,5 mg/ml sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
chemioterapia indukcyjna, chemioterapia wielolekowa, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, cytostatyk, doksorubicyna chlorowodorek, drobnokomórkowy rak płuca, efekt synergistyczny, guz Wilmsa, infuzja, kardiotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, kostniakomięsak, leczenie adjuwantowe, mięsak Ewinga, mięsak tkanek miękkich, nephroblastoma, nerwiak niedojrzały, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa, rak anaplastyczny tarczycy, rak brodawczakowaty tarczycy, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak trzonu macicy, schemat R-CHOP, szpiczak mnogi, terapia neoadjuwantowa, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Letrozole Accord 2,5 mg
Letrozole Accord w dawce 2,5 mg jest wskazany do leczenia kobiet po menopauzie z hormonozależnym rakiem piersi, potwierdzonym dodatnim statusem receptorów hormonalnych. Lek znajduje zastosowanie w terapii wspomagającej po leczeniu operacyjnym w raku wczesnoinwazyjnym, jako przedłużone leczenie po 5-letniej terapii tamoksyfenem, a także jako leczenie pierwszego rzutu w zaawansowanym stadium choroby. Ponadto, letrozol jest stosowany jako terapia drugiej linii u pacjentek z nawrotem lub progresją po wcześniejszym leczeniu antyestrogenowym. W terapii neoadjuwantowej lek jest zalecany u kobiet z HER-2 ujemnym rakiem piersi, gdy chemioterapia jest przeciwwskazana lub natychmiastowa operacja nie jest możliwa, co może umożliwić zmniejszenie masy guza i mniej rozległy zabieg chirurgiczny.
ekspresja receptorów hormonalnych, HER-2-ujemny rak piersi, hormonoterapia, leczenie antyestrogenowe, leczenie drugiej linii, leczenie neoadjuwantowe, leczenie pierwszego rzutu, letrozol, rak piersi z dodatnim receptorem hormonalnym, receptor HER-2, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, zaawansowany hormonozależny rak piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Zapobieganie i profilaktyka
Rak odbytnicy, będący istotnym podtypem nowotworów kolorektalnych, charakteryzuje się wysoką podatnością na profilaktykę, z możliwością zapobiegania 45-54% przypadków poprzez odpowiednie działania. Kluczową rolę odgrywają badania przesiewowe, takie jak kolonoskopia co 10 lat, sigmoidoskopia co 5 lat, coroczne testy na krew utajoną w kale oraz test immunochemiczny (FIT) i wielocelowe badanie DNA w kale co 3 lata. Osoby z podwyższonym ryzykiem, w tym z rodzinnym obciążeniem, IBD czy zespołem Lyncha, powinny rozpoczynać badania wcześniej (około 40. roku życia lub 10 lat przed najwcześniejszym przypadkiem w rodzinie) i wykonywać je częściej. Profilaktyka obejmuje także modyfikacje stylu życia: dietę bogatą w błonnik, owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste, ograniczenie czerwonego i przetworzonego mięsa, suplementację wapnia i witaminy D (optymalny poziom ≥30 ng/ml), regularną aktywność fizyczną (minimum 150 minut umiarkowanej intensywności tygodniowo), utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz ograniczenie alkoholu i zaprzestanie palenia tytoniu.
badanie DNA w kale, badanie genetyczne, błonnik pokarmowy, chemioterapia, chemoprewencja, choroba zapalna jelit, czerwone mięso, hormonalna terapia zastępcza, kolektomia profilaktyczna, kolonoskopia, krew utajona w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór kolorektalny, nowotwór złośliwy, polip, poradnictwo genetyczne, radioterapia, rak odbytnicy, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sigmoidoskopia, terapia neoadjuwantowa, test immunochemiczny kału, zespół Lyncha, zmiana przedrakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Leczenie
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, wolno rosnący nowotwór skóry o niskim lub średnim stopniu złośliwości, charakteryzujący się lokalną agresywnością i wysokim ryzykiem nawrotów. Podstawą leczenia jest chirurgiczne wycięcie zmiany z odpowiednimi marginesami, przy czym chirurgia mikrograficzna Mohsa (MMS) jest metodą z wyboru, zapewniającą około 98% wskaźnik wyleczenia i minimalizującą ryzyko nawrotu. Alternatywnie stosuje się szerokie wycięcie miejscowe (WLE) z marginesem 2-4 cm do powięzi. Radioterapia uzupełniająca (50-70 Gy) jest wskazana w przypadku dodatnich lub wąskich marginesów, nawrotów, przerzutów lub gdy resekcja jest niemożliwa lub grozi poważnymi defektami funkcjonalnymi i kosmetycznymi. W leczeniu nieoperacyjnym, nawrotowym lub przerzutowym stosuje się terapię celowaną imatynibem (800 mg/dobę), inhibitorem kinazy tyrozynowej PDGFR-β, skuteczną u 65-70% pacjentów z translokacją t(17;22). Imatynib może być także stosowany neoadjuwantowo w celu zmniejszenia masy guza przed operacją.
badanie cytogenetyczne, badanie histopatologiczne, brodawczakowłókniak kosmówkowy, całkowita remisja, charakterystyka molekularna nowotworu, chirurgia mikrograficzna Mohsa, imatynib, immunoterapia, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor multikinazowy, mięsak tkanek miękkich, nowotwór tkanki miękkiej, przerzut, radioterapia pooperacyjna, skóra właściwa, szerokie wycięcie miejscowe, terapia celowana, terapia neoadjuwantowa, włókniakomięsak, wskaźnik wyleczenia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Reseligo 10,8 mg
Reseligo to implant zawierający 10,8 mg gosereliny octanu, stosowany w leczeniu raka gruczołu krokowego, szczególnie w postaci miejscowo zaawansowanej oraz z przerzutami. Implant o wymiarach 1,5 mm średnicy i 13 mm długości, ważący 44 mg, jest podawany podskórnie i stanowi alternatywę dla kastracji chirurgicznej, wykazując porównywalną skuteczność w wydłużaniu czasu przeżycia. Lek jest również wskazany jako terapia uzupełniająca radioterapię oraz prostatektomię radykalną u pacjentów z wysokim ryzykiem progresji, poprawiając czas przeżycia bez objawów choroby oraz całkowity czas przeżycia.
goserelina, implant medyczny, kastracja chirurgiczna, leczenie antyandrogenowe, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, nowotwór, progresja nowotworu, prostatektomia radykalna, radioterapia uzupełniająca, rak gruczołu krokowego z przerzutami, rak prostaty, specjalista medyczny, strategia terapeutyczna, terapia neoadjuwantowa, terapia przeciwnowotworowa, urolog - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pęcherzyka żółciowego – Leczenie
Rak pęcherzyka żółciowego, choć rzadki, stanowi niemal połowę nowotworów dróg żółciowych. Podstawową i jedyną potencjalnie leczącą metodą jest chirurgia, obejmująca cholecystektomię prostą (we wczesnym stadium, gdy nowotwór ograniczony jest do błony śluzowej) oraz cholecystektomię rozszerzoną z resekcją części wątroby i węzłów chłonnych w bardziej zaawansowanych przypadkach. Wczesne wykrycie (stadium T1) wiąże się z 5-letnim przeżyciem bliskim 100%. W przypadku zaawansowanych, nieoperacyjnych nowotworów stosuje się chemioterapię paliatywną, najczęściej gemcytabinę w połączeniu z cisplatyną, co jest standardem potwierdzonym badaniem ABC-02. Nowością jest dodanie durwalumabu (inhibitor PD-L1) do schematu gemcytabina/cisplatyna, które w badaniu TOPAZ-1 wykazało poprawę całkowitego przeżycia. Chemioterapia adjuwantowa (np. kapecytabina przez 6 miesięcy) jest zalecana po operacji w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu. Radioterapia, często w połączeniu z chemioterapią, stosowana jest w leczeniu resztkowym lub nieoperacyjnym, a nowoczesne techniki, takie jak terapia protonowa, pozwalają na precyzyjne napromienianie z minimalizacją uszkodzeń tkanek zdrowych.
5-fluorouracyl, ablacja, blokada splotu trzewnego, chemioterapia, chemoradioterapia, cisplatyna, FOLFOX, gemcytabina, immunoterapia, inhibitor BRAF, inhibitor FGFR2, inhibitor IDH1, kapecytabina, leczenie chirurgiczne, leczenie paliatywne, nowotwór dróg żółciowych, oksaliplatyna, przerzut, radioterapia, rak pęcherzyka żółciowego, resekcja dróg żółciowych, sekwencjonowanie następnej generacji, sekwencjonowanie RNA, terapia adjuwantowa, terapia celowana, terapia neoadjuwantowa, terapia paliatywna, terapia protonowa, zespół multidyscyplinarny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Letrozole Bluefish 2,5 mg
Letrozole Bluefish 2,5 mg jest dostępny w postaci żółtych, okrągłych tabletek powlekanych o średnicy 6,1 mm (± 0,2 mm), zawierających 2,5 mg letrozolu oraz 61,5 mg laktozy jednowodnej. Standardowa dawka dla pacjentek dorosłych i w podeszłym wieku wynosi 2,5 mg raz na dobę, bez konieczności modyfikacji u osób starszych. Czas terapii zależy od wskazania klinicznego: w zaawansowanym raku piersi lub z przerzutami leczenie trwa do progresji choroby, w terapii uzupełniającej i przedłużonej – do 5 lat lub nawrotu, a w terapii sekwencyjnej letrozol stosuje się przez 2 lata, następnie tamoksyfen przez 3 lata. W terapii neoadjuwantowej leczenie trwa 4-8 miesięcy, a brak odpowiedzi wymaga przerwania terapii i rozważenia innych opcji.
ekspozycja układowa na lek, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leczenie sekwencyjne, letrozol, nawrót nowotworu, progresja procesu nowotworowego, rak z przerzutami, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, terapia uzupełniająca, zaawansowany rak piersi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytnicy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku odbytnicy jest determinowane przez szereg czynników klinicznych, patologicznych i molekularnych. Kluczowe znaczenie ma stopień zaawansowania TNM, z 5-letnimi względnymi wskaźnikami przeżycia wynoszącymi 90% dla raka miejscowego, 74% dla regionalnego i 18% dla przerzutowego (SEER). Istotne są także: stopień zróżnicowania guza (niski zróżnicowanie zwiększa ryzyko zgonu, HR=2,98), zajęcie węzłów chłonnych (stadium III, HR=1,78), obecność inwazji żylnej pozaściennej (EMVI, HR=2,46), owrzodzenie guza, wiek ≥70 lat (HR=4,66), stan odżywienia (BMI ≥18,5 jest czynnikiem ochronnym, HR=0,37), płeć męska oraz spożywanie alkoholu. Poziom CEA, status MSI oraz mutacje KRAS i BRAF również wpływają na prognozę. Wznowa miejscowa występuje u 4-16% pacjentów w stadium I, a zastosowanie radioterapii poprawia przeżycie wolne od choroby (DFS do 57%). Przerzuty odległe rozwijają się u 30-60% chorych, najczęściej w wątrobie i płucach, a EMVI zwiększa ryzyko przerzutów do 25% w ciągu roku (RR=3,70).
antygen rakowo-płodowy, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, klasyfikacja TNM, margines chirurgiczny, mediana przeżycia całkowitego, mutacja BRAF, mutacja KRAS, niestabilność mikrosatelitarna, owrzodzenie guza, przerzut do wątroby, przerzut odległy, przeżycie wolne od choroby, radioterapia, radioterapia przedoperacyjna, rak odbytnicy, rak okrężnicy, stan odżywienia, stopień zaawansowania nowotworu, terapia neoadjuwantowa, węzły chłonne, wskaźnik przeżywalności, wznowa miejscowa, zróżnicowanie guza - Leksykon substancji czynnych
Letrozol – Dawkowanie i sposób podawania
Letrozol jest inhibitorem aromatazy stosowanym w leczeniu raka piersi u kobiet po menopauzie, z zalecaną dawką 2,5 mg raz na dobę, niezależnie od wskazania terapeutycznego. Nie wymaga dostosowania dawki u pacjentek w podeszłym wieku ani u tych z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥10 ml/min) i wątroby (Child-Pugh A lub B). W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens <10 ml/min) oraz ciężkich zaburzeń czynności wątroby (Child-Pugh C) brak jest wystarczających danych, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej. Terapia trwa do 5 lat w leczeniu uzupełniającym lub przedłużonym, do momentu nawrotu choroby, a w terapii zaawansowanego raka piersi – do progresji choroby. W terapii neoadjuwantowej letrozol podaje się przez 4-8 miesięcy, monitorując odpowiedź na leczenie i planując dalsze postępowanie chirurgiczne w przypadku braku efektu.
ekspozycja ogólnoustrojowa, interakcje lekowe, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, leczenie sekwencyjne, leczenie uzupełniające, letrozol, nawrót choroby, niewydolność nerek, progresja choroby nowotworowej, przedłużone leczenie uzupełniające, rak piersi, rak piersi z przerzutami, status menopauzalny, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, terapia uzupełniająca, zaawansowany rak piersi, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Rak przełyku – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak przełyku stanowi istotny problem kliniczny ze względu na wysoką śmiertelność i częstość nawrotów, pomimo postępów w leczeniu. Średnie 5-letnie przeżycie waha się od 20% do 50%, zależnie od stadium choroby, z gorszym rokowaniem w przypadku raka płaskonabłonkowego (ESCC) – około 10% 5-letniej przeżywalności globalnie, oraz lepszym w przypadku wczesnego gruczolakoraka przełyku, choć większość diagnozowana jest w zaawansowanym stadium. Mediana całkowitego przeżycia (OS) po ezofagektomii wynosi 54 miesiące, a przeżycie wolne od choroby (DFS) 35 miesięcy. Przeżycie 5-letnie według stadium wynosi: około 65% dla stadium I, 30% dla stadium II, 20% dla stadium III i 5% dla stadium IV. Najważniejszymi czynnikami prognostycznymi są stadium guza, zajęcie węzłów chłonnych, obecność przerzutów odległych, margines resekcji oraz odpowiedź na terapię neoadjuwantową. Całkowita odpowiedź patologiczna (pCR) po terapii neoadjuwantowej wiąże się z istotnie lepszym przeżyciem (mediana OS 67,8 vs. 30,8 miesięcy).
ablacja częstotliwościami radiowymi, całkowita odpowiedź patologiczna, chemioradioterapia, choroba resztkowa, dysfagia, ezofagektomia, gruczolakorak przełyku, inwazja naczyniowa, klasyfikacja TNM, leczenie multimodalne, limfadenektomia, model radiomiczny, nawrót nowotworu, przerzut odległy, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od choroby, rak płaskonabłonkowy przełyku, rak przełyku, resekcja R0, stadium guza, terapia neoadjuwantowa, uczenie maszynowe, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lortanda 2,5 mg
Letrozol w dawce 2,5 mg podawany raz na dobę w formie tabletek powlekanych (Lortanda) jest standardowym leczeniem raka piersi u dorosłych pacjentek, w tym również u osób w podeszłym wieku, bez konieczności modyfikacji dawki. Terapia trwa w zależności od wskazań klinicznych: w zaawansowanym raku piersi lub z przerzutami do momentu progresji choroby, w leczeniu uzupełniającym przez 5 lat lub do nawrotu, a w schemacie sekwencyjnym – 2 lata letrozolu, następnie 3 lata tamoksyfenu. W terapii neoadjuwantowej leczenie trwa 4-8 miesięcy celem zmniejszenia guza przedoperacyjnie. W przypadku pominięcia dawki zaleca się przyjęcie jej jak najszybciej, bez stosowania dawki podwójnej, aby uniknąć nieproporcjonalnego wzrostu AUC leku.
klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, leczenie uzupełniające, letrozol, nawrót choroby, niewydolność nerek, pole pod krzywą stężenia, progresja choroby nowotworowej, przedłużone leczenie uzupełniające, rak piersi, rak piersi z przerzutami, tamoksyfen, terapia neoadjuwantowa, zaawansowany rak piersi, zaburzenia czynności wątroby, zalecana dawka - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) – Leczenie
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) stanowi wyzwanie terapeutyczne ze względu na późne rozpoznanie i ograniczone możliwości chirurgicznego leczenia, które jest jedyną metodą dającą szansę na całkowite wyleczenie, dostępną u 10-33% pacjentów. Zabiegi chirurgiczne obejmują resekcję dróg żółciowych, częściową hepatektomię oraz procedurę Whipple’a, a w wybranych przypadkach przeszczep wątroby po leczeniu neoadjuwantowym. W leczeniu uzupełniającym stosuje się chemioterapię (np. gemcytabina z cisplatyną, kapecytabina) oraz radioterapię (EBRT, brachyterapia, techniki zaawansowane jak IMRT, SBRT, terapia protonowa). Terapie celowane (inhibitory FGFR2: pemigatinib, futibatinib; IDH1: iwozydenib; inhibitory TRK, RET, BRAF/MEK, KRAS G12C, HER2) oraz immunoterapia (inhibitory punktów kontrolnych: durwalumab, pembrolizumab) są stosowane w zaawansowanych przypadkach, po potwierdzeniu odpowiednich mutacji molekularnych. Lokoregionalne metody ablacyjne (RFA, krioablacja, IRE) i embolizacyjne (TACE, radioembolizacja) uzupełniają leczenie, zwłaszcza u pacjentów niekwalifikujących się do resekcji.
ablacja RFA, cholangiocarcinoma, drenaż przezskórny, durwalumab, gemcytabina, hepatektomia, IGRT, IMRT, leczenie adjuwantowe, neuroliza splotu trzewnego, pankreatoduodenektomia, pembrolizumab, pemigatinib, perihilar cholangiocarcinoma, profilowanie molekularne, resekcja dróg żółciowych, sekwencjonowanie NGS, stent dróg żółciowych, stentowanie dróg żółciowych, terapia CAR-T, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, transplantacja wątroby, wyleczenie, zespół multidyscyplinarny