zespół zakotwiczenia rdzenia

Zespół zakotwiczenia rdzenia (tethered cord syndrome – TCS) to neurologiczny stan patologiczny charakteryzujący się nieprawidłowym przytwierdzeniem rdzenia kręgowego do struktur kanału kręgowego, najczęściej w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. W warunkach prawidłowych rdzeń kręgowy powinien swobodnie przemieszczać się w płynie mózgowo-rdzeniowym podczas ruchów kręgosłupa, natomiast w TCS jest on unieruchomiony, co prowadzi do jego nadmiernego naciągnięcia.

Przyczynami zespołu zakotwiczenia rdzenia mogą być wady wrodzone, takie jak rozszczep kręgosłupa, tłuszczak rdzenia, lipomeningocele, zrosty pooperacyjne lub włókniste pasma. Objawy kliniczne obejmują bóle pleców, zaburzenia chodu, deficyty neurologiczne w kończynach dolnych, zaburzenia czucia, deformacje stóp oraz dysfunkcje pęcherza moczowego i jelit. U dzieci może dochodzić do postępujących deformacji kręgosłupa.

Diagnostyka zespołu zakotwiczenia rdzenia opiera się głównie na badaniach obrazowych – rezonansie magnetycznym, który pozwala uwidocznić niskie położenie stożka rdzenia (poniżej poziomu L1-L2 u dorosłych i L2-L3 u dzieci) oraz towarzyszące anomalie. Leczenie jest przede wszystkim operacyjne i polega na uwolnieniu rdzenia kręgowego (detethering), co zapobiega progresji objawów neurologicznych. Wczesna interwencja chirurgiczna daje lepsze rokowanie, choć u części pacjentów może dojść do ponownego zakotwiczenia wymagającego reoperacji.