rozlany glejak pnia mózgu
Rozlany glejak pnia mózgu (Diffuse Intrinsic Pontine Glioma, DIPG) jest wysoce złośliwym nowotworem ośrodkowego układu nerwowego, występującym głównie u dzieci. Guz ten rozwija się w obrębie pnia mózgu, najczęściej w moście, i charakteryzuje się naciekowym wzrostem, przenikając między prawidłowymi strukturami pnia, co czyni go niemożliwym do radykalnego usunięcia chirurgicznego.
DIPG stanowi około 10-15% wszystkich nowotworów mózgu u dzieci, z największą częstością występowania między 5. a 10. rokiem życia. Objawy kliniczne są związane z uszkodzeniem nerwów czaszkowych i dróg długich – typowo obejmują: zaburzenia chodu i równowagi, niedowłady, zaburzenia mowy, podwójne widzenie, asymetrię twarzy oraz zaburzenia połykania. Charakterystyczny jest także tzw. objaw „zachodzącego słońca” oraz objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego.
Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych – rezonansie magnetycznym, który ukazuje rozlany naciek obejmujący ponad 50% przekroju mostu, zazwyczaj bez wzmocnienia kontrastowego. W ostatnich latach wzrasta rola biopsji stereotaktycznej, która pozwala na określenie profilu molekularnego guza, w tym mutacji H3K27M, charakterystycznej dla DIPG i wpływającej na klasyfikację WHO.
Leczenie DIPG pozostaje dużym wyzwaniem onkologicznym. Standardem postępowania jest radioterapia, która przynosi przejściową poprawę u około 70% pacjentów. Chemioterapia nie wykazuje istotnej skuteczności, a leczenie chirurgiczne jest ograniczone do biopsji. Prowadzone są badania nad terapiami celowanymi i immunoterapią. Rokowanie w DIPG jest wyjątkowo niekorzystne, z medianą przeżycia 8-12 miesięcy i wskaźnikiem 2-letniego przeżycia poniżej 10%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory mózgu u dzieci – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Nowotwory mózgu stanowią około 25% wszystkich nowotworów wieku dziecięcego i są główną przyczyną zgonów onkologicznych u pacjentów poniżej 19 roku życia. Wskaźnik 5-letniego przeżycia dla wszystkich pierwotnych nowotworów mózgu u dzieci wynosi około 83,1-83,9%, natomiast dla guzów złośliwych spada do około 75,6%. W Polsce obserwuje się niższe wartości: 5-letnie przeżycie wynosi około 60,9%, a 10-letnie 58,2%. Kluczowe czynniki prognostyczne to wiek w momencie diagnozy (najgorsze rokowanie u niemowląt, aHR 0,47 dla wieku 10-19 lat), rasa i pochodzenie etniczne (wyższe ryzyko zgonu u pacjentów afroamerykańskich i latynoamerykańskich, aHR 1,21), lokalizacja guza (najgorsze rokowanie dla guzów pnia mózgu, aHR 2,62) oraz stopień złośliwości histologicznej (grade III aHR 3,39, grade IV aHR 2,18). Glejaki wysokiego stopnia (HGG) mają 5-letni wskaźnik przeżycia poniżej 20%, a rozlane glejaki pnia mózgu (DIPG) cechują się wyjątkowo złym rokowaniem ze względu na brak możliwości resekcji.
aktywowany limfocyt T, atypowy teratoidny/rabdoidny guz, białaczka, chemioterapia, deficyt neurologiczny, deficyt neuropsychologiczny, funkcja wykonawcza, glejak niskiego stopnia złośliwości, glejak wielopostaciowy, glejak wysokiego stopnia złośliwości, guz rdzenia kręgowego, guz złośliwy, gwiaździak włosowatokomórkowy, iloraz inteligencji, inhibitor punktów kontrolnych, klasyfikacja WHO, mutacja histonowa, nadzór immunologiczny, nowotwór mózgu, nowotwór mózgu u dzieci, nowotwór wieku dziecięcego, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, podtyp histologiczny nowotworu, profil ekspresji genów, prymitywny guz neuroektodermalny, radioterapia, rdzeniak, rezonans magnetyczny, rozlany glejak pnia mózgu, stopień złośliwości guza, szlak PI3K/AKT/mTOR, wskaźnik przeżycia, wtórny nowotwór, wyściółczak, zaburzenie poznawcze - Leksykon substancji czynnych
Kabazytaksel – Właściwości farmakodynamiczne
Kabazytaksel, należący do grupy taksanów (ATC: L01CD04), działa poprzez stabilizację mikrotubul, hamując podziały mitotyczne i interfazowe komórek nowotworowych. W badaniu III fazy EFC6193 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, wcześniej leczonych docetakselem, kabazytaksel w dawce 25 mg/m² co 3 tygodnie w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem wykazał istotną poprawę całkowitego przeżycia (OS) – mediana 15,1 vs 12,7 miesiąca (HR 0,70; p<0,0001) oraz przeżycia bez progresji choroby (PFS) – 2,8 vs 1,4 miesiąca (HR 0,74; p<0,0001) w porównaniu do mitoksantronu. Ponadto, kabazytaksel zwiększył odsetek odpowiedzi guza (14,4% vs 4,4%; p=0,0005) oraz odpowiedź PSA (39,2% vs 17,8%; p=0,0002). W badaniu EFC11785 wykazano, że dawka 20 mg/m² kabazytakselu jest nie gorsza od 25 mg/m² pod względem OS (13,4 vs 14,5 miesiąca), przy lepszym profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza mniejszej częstości neutropenii stopnia ≥3 (41,8% vs 73,3%). Najczęstsze działania niepożądane to biegunka, nudności, zmęczenie i krwiomocz, z większą toksycznością przy dawce 25 mg/m².
abirateron, astenia, biegunka, całkowite przeżycie, docetaksel, działanie przeciwnowotworowe, enzalutamid, glejak o wysokim stopniu złośliwości, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, kryteria RECIST, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, mikrotubula, mitoksantron, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obwodowa neuropatia czuciowa, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, prednizon, progresja guza, przeżycie bez progresji choroby, receptor androgenowy, rozlany glejak pnia mózgu, skala Gleasona, taksan, tubulina